II OZ 120/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1681/11 o oddaleniu wniosku G. Ch. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1681/11 w sprawie ze skargi L. C. i G. Ch. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1681/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek G. Ch. o sporządzenie uzasadnienia od wyroku z dnia 2 grudnia 2011 r. oddalającego skargę L. C. i G. Ch. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd powołując się na przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podał, iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Powołany wyżej przepis ustanawia rygor czasowy, w którym strona powinna dopełnić czynności – w tym przypadku złożyć wniosek o uzasadnienie. Wniosek taki nie może zostać złożony ani przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, ani zbyt późno po zapadnięciu wyroku. Sąd stwierdził, iż wyrok oddalający skargę zapadł po przeprowadzeniu rozprawy na posiedzeniu jawnym, tj. został ogłoszony w dniu 2 grudnia 2011 r. Skarżąca – G. Ch. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku w dniu 1 grudnia 2011 r. (w tym dniu nadała pismo w urzędzie pocztowym). Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W momencie złożenia tego wniosku przez skarżącą nie zapadł jeszcze wyrok w niniejszej sprawie, a tym samym nie mógł biec termin do sporządzenia uzasadnienia tego wyroku. W tej sytuacji wniosek G. Ch. o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd uznał za przedwczesny i z tego względu na podstawie art. 141 § 3 w/w ustawy odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. Ch., zaskarżając je w całości, wniosła o zmianę postanowienia. Skarżąca podała, iż przedwczesne wysłanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia było zbiegiem okoliczności. Podała, iż przedmiotowy wniosek sporządziła odręcznie do ewentualnego wysłania po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 2 grudnia 2011 r. List zawierający wniosek wysłany został omyłkowo wraz z innymi listami. Skarżąca podkreśliła, iż brak wniosku na jej biurku, który miał być rodzajem przypomnienia, aby zatelefonować do Sądu w dniu 2 grudnia 2011 r. celem powzięcia informacji o zapadłym orzeczeniu sprawił, iż dokonała tego dopiero w dniu 6 grudnia 2011 r. Po powzięciu informacji o oddaleniu skargi podjęła poszukiwania przygotowanego wniosku, znajdując ostatecznie potwierdzenie z poczty o jego nadaniu. Nadto skarżąca dodała, iż tego samego dnia zadzwoniła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego celem uzyskania informacji, co ma zrobić w związku z zaistniałą sytuacją, czy wystarczy dokonać wpłaty 100 zł. celem otrzymania uzasadnienia wyroku. Otrzymując odpowiedź, aby dokonać wpłaty, dokonała przelewu przez Internet. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1681/11. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia były przepisy art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Jak przyjęto w orzecznictwie termin tygodniowy na zgłoszenie wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem rozpoczyna bieg od chwili ogłoszenia sentencji orzeczenia. Natomiast wniosek złożony przed ogłoszeniem sentencji orzeczenia jest przedwczesny i nie wywołuje skutków procesowych. Zgodnie bowiem z art. 144 p.p.s.a., sąd jest związany wydanym wyrokiem dopiero od chwili jego ogłoszenia. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011 r. oddalił skargę L. C. i G. Ch., tym samym zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg dopiero od chwili ogłoszenia tego wyroku. Wskazać należy, że wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy skarżący zostali pouczeni, że uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę jest doręczane z urzędu, natomiast uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane tylko na wniosek strony złożony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W tym zakresie Sąd uczynił zadość wymogom wynikających art. 6 p.p.s.a. nakazującemu udzielanie stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczanie ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W rozpoznawanej sprawie wprawdzie wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia został nadany w dniu 1 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego) w Urzędzie Pocztowym, lecz wpłynął do Sądu w dniu 5 grudnia 2011 r.(data prezentaty), a zatem już po ogłoszeniu w dniu 2 grudnia 2011 r. wyroku w sprawie. A zatem, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wpłynął do Sądu w terminie otwartym do wniesienia tego wniosku. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wpłynął więc do Sądu w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Fakt uprzedniego wysłania pocztą wniosku nie prowadzi do jego dyskwalifikacji. W związku z powyższym wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie powinien zostać uznany za przedwczesny, bowiem wpłynął do Sądu już po ogłoszeniu orzeczenia w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II OZ 988/07; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck 2011, 519 – 520). Wykładnia art. 141 § 2 p.p.s.a. nie może prowadzić do pozbawienia strony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji R.P.) na skutek zbyt formalistycznej oceny okoliczności konkretnej sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.