II SA/Po 1005/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-05

Skład orzekający: Maria Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akt wyborczy zebrania wiejskiego mieszkańców sołectwa w przedmiocie powołania członków Rady Sołeckiej podlega kontroli sądu administracyjnego w trybie skargi?
Ratio decidendi
Akt wyborczy zebrania wiejskiego mieszkańców sołectwa nie mieści się w katalogu aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy sołectwa, które jest jednostką pomocniczą gminy, nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego, a zatem jego akty nie podlegają skargom do sądu administracyjnego. Skarga na taki akt jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła aktu wyborczego zebrania wiejskiego mieszkańców sołectwa S. w sprawie powołania członków Rady Sołeckiej. Skarżący kwestionował ten akt, podnosząc zarzuty naruszenia prawa. Sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na akt wyborczy Zebrania wiejskiego mieszkańców Sołectwa S. z dnia (...) w przedmiocie powołania członków Rady Sołeckiej postanawia odrzucić skargę /-/ M.Kwiecińska Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, bowiem sprawa której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane4 w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wybór przez Zebranie wiejskie mieszkańców sołectwa S. członków do Rady Sołeckiej. Zaskarżony akt wyborczy nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 ppsa. W szczególności nie jest on aktem podjętym przez organ jednostki samorządu terytorialnego, wymienionym w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, bowiem zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 21 poz. 1591 ze zm.), zebranie wiejskie jest organem uchwałodawczym sołectwa, a sołectwo jako jednostka pomocnicza gminy nie jest jej organem. Przedmiotowy akt nie może więc również podlegać kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, na mocy którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tożsame stanowisko co do braku możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały zebrania wiejskiego, wyrażone zostało w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 09 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 2982/03 (Lex nr 145012) i w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko to jest aktualne na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu dopuszczalność wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na akt jednostki pomocniczej gminy podlegałaby rozważeniu wyłącznie w sytuacji, gdy sprawa objęta uchwałą (aktem) dotyczyłaby części działalności gminnej, co do której gmina scedowała swoje uprawnienia na jednostkę pomocniczą. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest akt wyboru członków rady sołeckiej. Tym samym uznać należało, że przedmiotowy akt nie podlega zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Na marginesie wskazać należy, iż na mocy przepisów ustawy o samorządzie gminy, postanowień Statutu Gminy Z. (dostępnego na stronach internetowych BIP Urzędu Miasta i Gminy Z.) oraz załączonego do akt sprawy Statutu Sołectwa S., organem nadzoru nad działalnością jednostki pomocniczej gminy, jaką jest Sołectwo S., jest Wójt Gminy Z. Tym samym istnieje obiektywna możliwość kontroli wyborów przeprowadzonych przez zebranie wiejskie przez Wójta Gminy Z., będącego organem nadzoru nad jednostką pomocniczą gminy oraz organami tych jednostek. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarga wniesiona w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym podlegałaby odrzuceniu jako niedopuszczalna z racji braku wyczerpania przez skarżącego służącego mu w postępowaniu administracyjnym środka odwoławczego w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wymóg wyczerpania przez stronę skarżącą w/w środka zaskarżenia wynika wprost z treści art. 101 ust. 1 w/w ustawy, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwała lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika, by skargę niniejszą poprzedziło wymagane art. 101 ust. ustawy o samorządzie gminnym, skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; również skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie wykazał, aby wymogu tego dopełnił. Okoliczność ta nie ma jednakże znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest akt ni podlegający kontroli sądu administracyjnego. W tych okolicznościach skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ M.Kwiecińska MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło