VII SA/Wa 1970/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2011 r. znak (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) lipca 2011 r., znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku W. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2011 r., znak: (...), odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia (...) lutego 2001 r., znak: (...) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) sierpnia 2000r., znak: (...) nakazującą W. D. rozbiórkę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działkach nr (...), położonych przy ul. (...) w T. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 28 listopada 2002r., sygn. akt SA/Sz 653/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oddalił skargę W. D. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2001 r. uznając W. D. za jedynego adresata, jedyny podmiot, do którego należało w ówczesnym stanie prawym skierować nakaz rozbiórki. Zdaniem organu z uwagi na powyższy wyrok niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tegoż rozstrzygnięcia i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd, który z urzędu brał pod uwagę przesłanki nieważnościowe w rozumieniu art. 156 k.p.a. Sąd oddalił skargę na ww. rozstrzygnięcie, to tym samym uznał, iż nie jest ono dotknięte tego typu wadą. W zakresie związania organów oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny organ powołał wyroki wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007r., sygn. akt I SA/Wa 2027/06, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2005r., sygn. akt II GSK 104/05, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2007r., sygn. akt II SA/Gd 422/2007r. Ponadto organ powołał art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), z którego wynika, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem organu właśnie taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, dlatego należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł W. D. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego jak i poprzedzającego go postanowienia. Skarżący wskazał, że to kto był faktycznie inwestorem budowy budynków mieszkalnych objętych nakazem rozbiórki nie było przedmiotem orzekania Sądu. Powyższe nie było także przedmiotem orzekania organów nadzoru budowlanego obu instancji. Skarżącego uznano za inwestora, ale on tylko pomagał swojej siostrze organizować budowę budynków. Podkreślił, że dwie działki sprzedał siostrze jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Akty notarialne potwierdzają jednoznacznie, że działki w momencie sprzedaży nie były zabudowane. Zdaniem skarżącego powołane przez organ orzecznictwo wydane przed podjęciem uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 7 grudnia 2009r., sygn. akt I OPS 6/09 jest mało uzasadnione. Celem powyższej uchwały było przeprowadzenie wykładni wskazującej, że w przypadku wykazania przez stronę postępowania administracyjnego, iż jakiś zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej wynik, nie został zbadany przez organy administracji orzekające w sprawie, a także przez sąd kontrolujący zgodność z prawem ich orzeczeń - zasadne jest wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń organów administracji. Skarżący wskazał, że wraz z żoną (która nie została objęta nakazem rozbiórki) finansował budowę swojego budynku, natomiast co do pozostałych dwóch budynków to dopilnowywał ich budowy w sensie organizacyjnym, a finansowała je siostra skarżącego i jej rodzina. Ponadto wykonanie nakazanych rozbiórek skutkowałoby zniszczeniem cudzej własności, a więc stanowiłoby czyn zagrożony karą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), było poddanie zaskarżonych aktów ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone i poprzedzająca je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiadają przepisom prawa. Przedmiotem wniosku W. D. i J. D. było żądanie stwierdzenia nieważności decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Wadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2001 r., znak (...) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) sierpnia 2000r., znak: (...), nakazującą W. D. rozbiórkę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach nr (...), położonych w T. przy ul. (...). Wyrokiem z dnia (...) listopada 2002r., w sprawie o sygnaturze akt SA/Sz 653/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oddalił skargę na decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie doszło do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie o sygnaturze akt I OPS 6/09 żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a ). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Zdaniem Sądu w świetle opisanej wyżej uchwały podstawą dopuszczalności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia kontrolowanego przez Sąd administracyjny, gdzie skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego wiąże się z koniecznością wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dokonanie tego rodzaju ustalenia wymaga zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić czy składniki oceny prawnej sądu posiadającej przymiot powagi rzeczy osądzonej czyniąc żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, już w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania niniejszego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ administracji publicznej ustalił zasadnie wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego(art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.). Dochodzący stwierdzenia nieważności decyzji, wskazał, że nakaz rozbiórki został bezzasadnie skierowany do niego, że nie był inwestorem, a jedynie pomagał siostrze, właścicielce działek, w organizacji budowy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny miał pełne rozeznanie, co do osoby inwestora w zakresie inwestycji objętej nakazem rozbiórki. Wynika to jednoznacznie z uzasadnienia ww. wyroku, gdzie wskazano na oświadczenia skarżącego, w których nie kwestionował, że jest inwestorem, wskazywał, że bez pozwolenia przystąpił do budowy, po ustnych zapewnieniach urzędnika, że uzyska pozwolenia na budowę, dochodził ukarania go grzywną i odstąpienie od nakazu rozbiórki, który doprowadzi go do ruiny. Zdaniem Sądu, w świetle powyższej argumentacji organy zasadnie uznały, że wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).