II SA/Rz 791/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-12-06

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Maria Piórkowska, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, który nabył budynek mieszkalny w trakcie służby przygotowawczej, a następnie rozpoczął jego remont, może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli w dacie składania wniosku budynek nie nadawał się do zamieszkania i nie spełniał norm mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy w dacie składania wniosku o pomoc finansową, nabyty przez funkcjonariusza budynek mieszkalny był technicznie zdatny do zamieszkania i czy zapewniał przysługujące normy mieszkaniowe. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłową ocenę, czy funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co jest kluczowym warunkiem do przyznania pomocy finansowej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wcześniej nabył budynek mieszkalny, który wymagał gruntownych remontów i nie nadawał się do zamieszkania przed określonym terminem. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w dacie składania wniosku, ponieważ posiadał nabyty budynek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując na błędną wykładnię przepisów oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego. Zasądzono od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektora Zakładu Karnego [...]; II. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącego D. T. kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 791/11 Uzasadnienie Przedmiotem skargi D.T. jest decyzja wydana w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, która zapadła w następującym stanie faktycznym: D.T. – kapral Służby Więziennej zatrudniony jako strażnik w Zakładzie Karnym w [...] zwrócił się wnioskiem z 18.10.2010 r. do Dyrektora Zakładu Karnego (ZK) w [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W toku postępowania Dyrektor ZK w [..] wezwał wnioskodawcę o udzielenie wyjaśnienia odnośnie okoliczności przystąpienia do użytkowania nabytego przez D.T. budynku mieszkalnego oraz stanu tego budynku. D.T. udzielił pisemnego wyjaśnienia, iż stan techniczny nabytego przezeń budynku wymagał gruntowych prac remontowych, co spowodowało, że zamieszkanie w nim przed 14.04.2010 r. nie było możliwe. Decyzją z 14.03.2011 r. nr [...] Dyrektor ZK w [...] rozpoznając złożony wniosek odmówił D.T. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na dyspozycję art. 104 ustawy z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), art. 171 pkt 2, 173 ust. 2 pkt 2, 184 ust. 1, 187 pkt 2, 192 pkt 4 ustawy z 9.04.2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm., zwana dalej uSW), § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29.07.2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz. U. Nr 147, poz. 986, zwane dalej "rozporządzeniem z 29.07.2010 r."). Za niesporne organ I instancji uznał, iż D.T. pełnił służbę przygotowawczą w Służbie Więziennej przez okres 2 lat, a w dniu 1.02.2010 r. został mianowany funkcjonariuszem tej służby na stałe. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wpłynął 18.10.2010 r., do wniosku dołączono umowę przeniesienia własności budynku mieszkalnego położonego w R.M. k/R., jaką zawarli K.G. oraz D. i J. małżonkowie T. w dniu 13.07.2009 r. Na podstawie tej umowy małżonkowie T. nabyli prawo własności budynku opisanego aktem notarialnym jako murowano-drewnianego, jednokondygnacyjnego, krytego dachówką cementową o powierzchni użytkowej ok. 50 m² oraz działki o powierzchni 5a za kwotę 120 000 zł. Na poczet nabycia budynku małżonkowie T. zawarli umowę kredytową z Bankiem Polskim SA Oddział I w [...] na kwotę 110 000 zł. Do wniosku dołączono także decyzję zezwalającą na wykonanie instalacji gazowej w przedmiotowym budynku, a do akt wraz z wyjaśnieniem strony fakturę za wykonane roboty budowlane na kwotę 16 050 zł oraz zgłoszenie o przystąpieniu do robót budowlanych. W ocenie organu z przedstawionych dokumentów nie wynika jednoznacznie, że budynek mieszkalny nabyty przez wnioskodawcę i jego żonę, nie nadawał się do zamieszkania przed 14.04.2010 r., sam zaś budynek został nabyty gdy wnioskodawca był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, a więc w okresie, gdy nie służyło mu prawo do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego. Przytoczono treść art. 184 i 187 uSW w aspekcie konieczności spełnienia przesłanek pozytywnych i negatywnych, aby wniosek o przyznanie takiej pomocy uwzględnić. Organ I instancji doszedł do przekonania, że w momencie składania wniosku D.T. posiadał w miejscowości pobliskiej do miejscowości pełnienia służby budynek mieszkalny o powierzchni zgodnej z określoną w art. 173 ust. 1 uSW powierzchnią normatywną. W konkluzji negatywnej decyzji Dyrektor ZK w [...] przywołał treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.04.2009 r. I OPS 7/08, podjętej na tle ustawy z 26.04.1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 207 z 2002 r., poz. 1761 ze zm.), uznając iż zachowuje ona aktualność na gruncie obecnie obowiązującego ustawodawstwa, nadto, iż wspiera stanowisko organu odmawiającego przyznania funkcjonariuszowi przyznania pomocy. Od powyższej decyzji odwołał się w terminie D.T., wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się zarzucił wadliwość przyjęcia przez organ I instancji za udowodnione, iż budynek mieszkalny nadawał się do zamieszkania przed 14.04.2010 r., pomimo przedłożonych przez stronę dokumentów świadczących o przeprowadzanych daleko idących robotach remontowych. D.T. wywodzi, iż niewłaściwie zinterpretowano także uchwałę I OPS 7/08, gdzie w uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny eksponował, iż odmowa przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi Służby Więziennej z powodu posiadania przezeń lokalu spełniającego normy mieszkaniowe wnioskodawcy i członków jego rodziny, odnosi się tylko do takiego budynku, który istotnie nadaje się do zamieszkania, trudno bowiem mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, gdy np. nabyto budynek w budowie lub w stanie surowym. W ocenie odwołującego się jego przypadek jest podobny. Skarżący przywołał sygnatury orzeczeń sądowych, wywodząc iż eksponowano w nich aspekt zdatności lokalu do zamieszkania w nawiązaniu do uzyskania prawa do uzyskania pomocy finansowej przez funkcjonariusza, nadto zalecano szerokie rozumienie pojęcia owej pomocy, uwzględniającej konieczność spłaty kredytu na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Do odwołania dołączono zdjęcia przedmiotowego budynku obrazujące jego stan w trakcie prowadzenia robót remontowych. Rozpoznając powyższe odwołanie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z 9.06.2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 184 ust. 1 w zw. z art. 187 pkt 2 uSW. W uzasadnieniu zrekapitulowano w ślad za ustaleniami poczynionymi przez Dyrektora ZK w [...] stan faktyczny sprawy oraz przytoczono zarzuty odwołania. Dokonując jego oceny organ odwoławczy uznał, iż jest ono nieuzasadnione, a stanowisko organu I instancji prawidłowe. Przytoczono treść art. 184 ust. 1 uSW w aspekcie materialnoprawnej podstawy przyznawania pomocy finansowej funkcjonariuszowi Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, podkreślając że prawo do takiej pomocy posiada osoba, która nie ma zaspokojonych potrzeb lokalowych we własnym zakresie oraz gdy nie jest możliwy przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Podobnie kwestię tę regulowała ustawa o Służbie Więziennej z 1996 r., na tle której Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) podjął uchwałę I OPS 7/08 (ONSAiwsa 2009/4/66). Przywołując fragmenty tej uchwały organ odwoławczy uwypuklił, że stanowisko jakie zajmował NSA w tej uchwale pozostaje aktualne na tle obowiązującej ustawy pragmatycznej (uSW). Organ odwoławczy podzielił pogląd I instancji, że w chwili składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej odwołujący się miał już zaspokojone potrzeby lokalowe we własnym zakresie. Posiadał bowiem w miejscowości pobliskiej do tej, gdzie pełni służbę, lokal mieszkalny spełniający wymóg zachowania 3 norm powierzchniowych (dla odwołującego się, jego żony i córki). Oznacza to, iż nie jest uprawniony do przyznania mu lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, na zasadzie art. 187 pkt 2 uSW, a przez to nie ma również prawa do pomocy finansowej. Uwzględniając datę mianowania D.T. funkcjonariuszem w służbie stałej (1.02.2010 r.) organ odwoławczy uznał, iż wprawdzie z oświadczeń strony wynika, że w domu odwołujący się z rodziną zamieszkał w dniu 14.04.2010 r., to jednak w dacie uzyskania mianowania dysponował lokalem spełniającym trzy normy mieszkaniowe. Nie podzielił organ odwoławczy zarzutów odwołania o błędnej wykładni cyt. uchwały I OPS 7/08, podkreślając, że przesądzające znaczenie dla uzyskania prawa do pomocy mieszkaniowej ma to, czy funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w dacie złożenia wniosku. Powołano się w tym względzie na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 23.03.2011 r. II SA/Wa 332/11. Skoro odwołujący się zamieszkał w rzeczonym domu przed złożeniem wniosku, a to wynika z jego oświadczeń, to pomoc taka się nie należy. Skargę na powyższą decyzję wniósł do tut. Sądu D.T., przez radcę prawnego J.K. Skarżący zarzuca naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego – art. 184 ust. 1 w zw. z art. 187 pkt 2 uSW, § 2 ust. 1 rozporządzenia z 29.07.2010 r., § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14.07.2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 911, dalej jako "rozporządzenie z 14.07.2010 r.") przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący nie spełniał warunków do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w dacie składania wniosku o udzielenie pomocy finansowej; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w zakresie nie wyjaśnienia, czy skarżący w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej miał zaspokojone potrzeby lokalowe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga zawiera rekapitulację stanu faktycznego sprawy, skarżący przywołuje także treść przepisów prawa materialnego, jakie stosowały w sprawie organy wywodząc, iż dokonały ich błędnej wykładni. W skardze wywodzi, iż żaden z przepisów nie określa czasu, w którym funkcjonariusz może złożyć wniosek o przyznanie prawa do pomocy finansowej. Pełnomocnik skarżącego eksponuje, iż żaden z przepisów uSW nie wskazuje terminu, w jakim wnioskodawca miałby składać wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wniosek taki można złożyć także na spłatę kredytu bankowego. Rola organu winno być zbadanie, czy wnioskodawcy przysługiwało prawo do lokalu i czy było ono zrealizowane w jakiejkolwiek formie, a orzekające w sprawie organy tego nie wyjaśniły. Nabyty przez skarżącego dom nadawał się tylko do częściowego zamieszkania w dniu 14.04.2011 r. Do zamieszkania w tej dacie skarżący był zmuszony z uwagi na wypowiedzenie mu najmu dotychczasowego lokalu. Dom nie odpowiadał wówczas normom i standardom, przewidzianym dla kwater przydzielanych funkcjonariuszom SW. Skarżący stopniowo remontował dom, w czym pomagał mu ojciec, z zawodu hydraulik. O zakupie i remoncie domu D.T. informować miał służby kwatermistrzowskie SW, kilkukrotnie poprawiał składany wniosek o przydzielenie pomocy, ponieważ miał być błędnie wypełniony. Dowodem na to, że budynek nie odpowiadać miał standardom i nadawać się w pełni do zamieszkiwania w nim ma być data wystawienia faktury przez firmę D.r, która wykonywała prace remontowe. Na konieczność spełniania określonych standardów wskazują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14.07.2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 911). Skoro skarżący takiego lokalu w dacie składania wniosku nie posiadał, to odmowy przyznania mu pomocy finansowej ma naruszać art. 184 uSW. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniesioną skargę i jej zarzuty, eksponował iż D.T. informował służby kwatermistrzowskie o nabyciu domu i prowadzonym remoncie. Datę 14 kwietnia 2010 r. wpisał do wniosku o uzyskanie pomocy finansowej, gdyż miało to mieć znaczenia dla terminu rozpoznania jego wniosku. Skarżący wyjaśnił ponadto, że ani on sam, ani jego żona nie są jeszcze zameldowani pod adresem R.W., w czasie gdy skarżący odbywał szkolenie żona z córką mieszkały u jego rodziców. Wedle oświadczenia skarżącego faktyczna możliwość zamieszkania w domu nastąpiła z chwilą, gdy firma remontująca wystawiła fakturę za wykonane prace. Nadto o podstawach prawnych uzyskiwania pomocy finansowej skarżący miał uzyskać wiadomości dopiero w trakcie swego szkolenia na kursie w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ZK w [...] odmawiającego skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Podstawy materialnoprawne nabycia prawa do takiej pomocy, które było przedmiotem orzekania przez organ I instancji były przepisy rozdziału 18 uSW zatytułowany "Mieszkania funkcjonariuszy". Zgodnie z art. 170 cyt. ustawy "Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej" (ust.1), "Członkom rodziny funkcjonariusza wymienionym w art. 176 przysługuje prawo do zamieszkania w przydzielonym funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnym" (ust. 2), "Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi uwzględnia się jego stan rodzinny oraz stopień służbowy lub zajmowane stanowisko" (ust. 3). Za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie wlicza się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której funkcjonariusz dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe (art. 170 ust. 4 uSW). Wedle art. 171 uSW prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez: 1) przydział lokalu albo 2) przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Art. 184 ust. 1 uSW stanowi, że "Funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej". Pomoc finansową przyznaje się funkcjonariuszowi w wysokości 25 % wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m2, zaś wartość lokalu mieszkalnego, na podstawie której oblicza się wysokość pomocy finansowej, stanowi iloczyn 50 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego i ceny metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, publikowanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, służącej wyliczaniu premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na budownictwo mieszkaniowe dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art. 185 ust 1 i 2 uSW). Szczegółowy tryb postępowania w zakresie przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przysługującej funkcjonariuszowi Służby Więziennej w służbie stałej, a także termin i miejsce zwrotu tej pomocy określił, na podstawie delegacji z art. 185 ust. 3 uSW, Minister Sprawiedliwości w rozporządzeniu z 29 lipca 2010 r. W myśl § 2 cyt. rozporządzenia "Pomoc finansową przyznaje się na pisemny wniosek funkcjonariusza" (ust. 1), "Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać: 1) określenie aktualnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza; 2) określenie celu, na który ma być przyznane świadczenie; 3) informację o korzystaniu w przeszłości przez funkcjonariusza lub jego małżonka z pomocy finansowej" (ust. 2), "Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez funkcjonariusza o lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: 1) umowę ze spółdzielnią mieszkaniową zawartą w formie aktu notarialnego; 2) umowę z firmą deweloperską zawartą w formie aktu notarialnego; 3) umowę przedwstępną kupna lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) zawartą w formie aktu notarialnego; 4) pozwolenie na budowę wraz z kosztorysem budowy domu" (ust. 3), "Rozpatrzenie wniosków o przyznanie pomocy finansowej następuje w kolejności ich składania, zgodnie z rejestrem prowadzonym przez jednostkę organizacyjną Służby Więziennej" (ust. 4). § 3 ust. 1 rozporządzenia z 29 lipca 2010 r. stanowi, że "Wypłata przyznanej pomocy finansowej może nastąpić jednorazowo lub w dwóch ratach, nie później jednak niż w terminie dwóch lat od dnia wydania decyzji o przyznaniu tej pomocy. Decyzja określa wysokość rat i terminy ich wypłaty". Niesporne jest zatem, że forma przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi SW jest decyzją administracyjną, dla orzekających w sprawie organów była to kwestia clara. Innymi słowy sprawa ta ma charakter indywidualny, należy do właściwości organów administracji publicznej i jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, przeto mają do niej zastosowanie przepisy k.p.a. (por. art. 1 pkt 1 k.p.a.). Warto zauważyć, iż z mocy art. 175 ust. 1 uSW przydział lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi następuje w drodze decyzji administracyjnej. Skoro do rozstrzygania na podstawie art. 184 ust. 1 uSW zastosowanie mają przepisy k.p.a., przeto rozważyć należy, czy w realiach przedmiotowej sprawy organy prawidłowo je stosowały, czy też dopuściły się ich naruszeń, jak to wywodzi strona skarżąca. Niesporne w zasadzie dla stron są okoliczności faktyczne związane ze złożeniem wniosku przez D.T.. Wniosek ten skarżący złożył 18.10.2010 r., był wówczas funkcjonariuszem w służbie stałej. Niesporne jest również, że skarżący nabył w R.W., tj. miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby ([...]) dom mieszkalny, którego powierzchnia użytkowa została określona na ok. 50 m². Dom został nabyty w czasie, gdy skarżący był w służbie przygotowawczej. Z wniosku wynika, że skarżący wraz z żoną i córką zamieszkał w rzeczonym domu w dniu 14.04.2010 r. Na żądanie organu I instancji D.T. wyjaśnił na piśmie, że dom ten remontował, a zamieszkanie w nim przed w/w datą nie było w ogóle możliwe. Te okoliczności skłoniły organ I instancji do przyjęcia, że skarżący w dacie składania wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co uzasadniać miało decyzję odmowną, a organ II instancji co do reguły podzielił tę ocenę. Sąd podziela rozumowanie orzekających w sprawie organów, gdy chodzi o wykładnię przepisów prawa materialnego, normujących reguły przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Aktualne pozostają na gruncie uSW wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego zamieszczone w uchwale składu 7 sędziów z 29.04.2009 r. OPS 7/08. Wedle poglądu wyrażonego w cyt. uchwale nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Sam więc fakt nabycia przez skarżącego domu w czasie, gdy pozostawał w służbie przygotowawczej jako funkcjonariusz SW, nie wyklucza a priori możliwości ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej na zasadzie art. 184 ust. 1 uSW. Warto jednak uwypuklić, co z kolei eksponuje strona skarżąca, że w uchwale OPS 7/08 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, iż trudno mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie czy w stanie surowym, nadto wywodził, że wykładnia celowościowa przepisów rozdziału 6 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej prowadzi do wniosku, że w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim - funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy. Przenosząc te wywody na grunt uSW, Sąd wyraża pogląd, iż o zaspokojeniu potrzeb funkcjonariusza SW w dacie złożenia przezeń wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, można mówić wyłącznie wówczas, gdy w tej dacie nabyty przezeń lokal mieszkalny (dom), zdatny jest do zamieszkania, a ponadto spełnia przewidziane ustawowo normy powierzchni mieszkalnej. Z cyt. uprzednio art. 171 uSW wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego funkcjonariusza SW jest realizowane bądź to przez przydział lokalu albo poprzez przyznanie pomocy finansowej na jego uzyskanie. W myśl art. 173 uSW "Jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej, zwana dalej "normą", wynosi od 7 m2 do 10 m2" (ust. 1), "Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługują następujące normy: 1) samotnemu - dwie normy; 2) posiadającemu rodzinę - po jednej normie dla funkcjonariusza i każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 176" (ust. 2). Wedle art. 174 cyt. ustawy "Funkcjonariuszowi przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm" (ust. 1), zaś "Powierzchnią mieszkalną jest powierzchnia pokoi" (ust. 2). Należy zauważyć, że w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14.07.2010 r. w sprawie przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 911) określono, iż "Przydzielony lokal mieszkalny lub kwatera tymczasowa powinny znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym, umożliwiającym zamieszkanie". Nadto z mocy samej uSW postanowiono, że funkcjonariuszowi za jego pisemną zgodą lub na jego pisemny wniosek może być przydzielony lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej mu zgodnie z normami (por. art. 174 ust. 5 cyt. ustawy), co nie pozbawia funkcjonariusza w razie przydziału takiego lokalu, prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej normom mu przysługującym (art. 174 ust. 6 uSW). Z tych przyczyn, w ocenie Sądu, przed podjęciem decyzji w zakresie udzielenia pomocy finansowej, z powołaniem się na argument, iż w dacie złożenia wniosku w tym zakresie, funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, musi być ustalone w sposób bezsporny, że nabyty przez niego lokal (dom) istotnie technicznie nadaje się do zamieszkania, nadto zapewnia tzw. normy zamieszkania dla funkcjonariusza SW i członków jego rodziny. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że ani on sam, ani jego żona i córka nie byli zameldowani pod adresem w R.W., sam dom wymagał sporego remontu, remont ten zaś odbywał się sukcesywnie. W trakcie rozprawy strona skarżąca wywodziła, że faktyczna możliwość zamieszkania w domu nastąpiła dopiero, gdy firma remontowa wystawiła fakturę za wykonane prace, tj. w grudniu 2010 r., datę 14.04.2010 r. jako datę zamieszkania D.T. podawał we wniosku, jak i w samym odwołaniu. Trzeba przyznać, że skarżący składa w tej kwestii niejednoznaczne oświadczenia. Tę niejednoznaczność tłumaczy tym, że po wykonaniu części prac dom nadawał się tylko do częściowego zamieszkania, ukończone były jedna izba i węzeł sanitarny. Sam skarżący zmuszony był tam zamieszkiwać, albowiem wypowiedziano mu dotychczasowy najem mieszkania. Po 14.04.2010 r. prace remontowe trwały nadal, jesienią 2010 r. została wykonana instalacja centralnego ogrzewania, same prace zakończono w grudniu. W przekonaniu Sądu, prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej wymagało poczynienia jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu technicznego nabytego przez skarżącego domu, w szczególności należało ustalić, czy w dacie 14.04.2010 r. skarżący miał zapewnione w tym domu przysługujące mu normy mieszkaniowe. Orzekające w sprawie organy ograniczyły się do przyjęcia jako udowodniony faktu, że skarżący w tej dacie miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, przez to, nie spełniał warunku do przydziału lokalu z zasobów SW, a w dalszej kolejności czynić to miało zasadną decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej. Jak to podkreślił w uchwale OPS 7/08 Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia przepisów określających zasady przyznawania tego typu pomocy funkcjonariuszom SW uzasadnia sięgnięcie po wykładnię celowościową. Skarżący nie ukrywał przed swoimi przełożonymi faktu nabycia domu, informował o tym imiennie wskazanego funkcjonariusza SW podając, że dom remontuje. Wniosek o przyznanie pomocy skarżący miał składać kilkukrotnie, wniosek ten był poprawiany. W celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, należałoby przeprowadzić dowody z przesłuchania świadków, mogących potwierdzić stan techniczny remontowanego przez D.T. budynku. Świadkiem w tej sprawie niewątpliwie może być P.D., który wykonywał remont, nadto również ojciec skarżącego, T.T., który jak podano w skardze, jako hydraulik wykonywał roboty instalacyjne. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Dyrektora ZK w [...] "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". W ocenie Sądu, brak przeprowadzenia dowodów na ustalenie zasadniczego elementu sprawy, tj. ustalenia daty, w której skarżący z rodziną miał realną możliwość skorzystania z zamieszkiwania w wyremontowanym domu, skutkuje tym, iż zasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów k.p.a. normujących obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy nie ocenił także całości materiału dowodowego, nie wyjaśnił w jakiej dacie zrobione zostały zdjęcia obrazujące stan techniczny domu skarżącego, w szczególności, czy były one wykonane przed 14.04.2010 r. czy też po tej dacie. Zasadny jest więc zarzut naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a., zobowiązujących organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nadto nakazującego oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii można pozwolić na ocenę prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego. Zarzuty skargi w tym aspekcie są przedwczesne. Jeśli w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego organ uzna, że w dacie złożenia wniosku dom skarżącego nie zapewniał jego i rodzinie przewidzianych prawem norm mieszkaniowych orzeknie o przyznaniu pomocy, w przeciwnym wypadku wyda decyzję odmowną. Z tych przyczyn i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzeczono, jak w sentencji wyroku w pkt 1. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło