II SA/Wa 1580/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-06

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą odmówić zgody na zastosowanie oświetlenia wyłącznie sztucznego w pomieszczeniach stałej pracy, opierając się na przepisach Prawa budowlanego, zamiast na przepisach prawa pracy dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy?
Ratio decidendi
Organy Państwowej Inspekcji Pracy powinny rozpatrywać wnioski o zgodę na zastosowanie oświetlenia wyłącznie sztucznego w pomieszczeniach stałej pracy w oparciu o przepisy prawa pracy, w szczególności § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Powoływanie się na przepisy Prawa budowlanego, takie jak rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest nieuprawnione w kontekście kompetencji PIP. Organ odwoławczy powinien rozważyć, czy stosowanie oświetlenia naturalnego jest niemożliwe lub niewskazane ze względów technologicznych, uwzględniając wymogi prawa.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. prowadzący działalność gospodarczą zwrócił się o zgodę na zastosowanie oświetlenia wyłącznie sztucznego w pomieszczeniach działu rozbioru mięsa. Okręgowy Inspektor Pracy wydał negatywną opinię, powołując się na przepisy dotyczące warunków technicznych budynków i brak przesłanek technologicznych uzasadniających odstępstwo. Główny Inspektor Pracy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa pracy i pominięcie względów technologicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Pracy oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W., stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia negatywnej opinii w sprawie zgody na zastosowanie oświetlenia wyłącznie sztucznego w pomieszczeniach stałej pracy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. nr [...] z dnia [...] marca 2011 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Głównego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. . z siedzibą w P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Pracy postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A., utrzymał w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] marca 2011 r. nr rej. [...], wyrażające negatywną opinię w sprawie wyrażenia zgody na zastosowanie oświetlenia wyłącznie sztucznego w pomieszczeniach działu rozbioru mięsa, zlokalizowanych w pawilonie handlowym [...] w L. przy ul. [...], jako pomieszczeniach stałej pracy. Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. pismem z marca 2011 r., przekazał do Okręgowego Inspektora Pracy we W. wniosek M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i dopuszczenie oświetlenia wyłącznie światłem sztucznym pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w dziale rozbioru mięsa w pawilonie handlowym branży ogólnospożywczej [...] w L. położonym przy ul. [...], nr ewid. dz. [...], w pomieszczeniach: -1.32 - pomieszczenie rozbioru drobiu, -1.35 - pomieszczenie produkcji, -1.36 - pomieszczenie pakowania, -1.37 - pomieszczenie rozbioru mięsa, -1.38 - pomieszczenie peklowania, celem zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie. Okręgowy Inspektor Pracy we W. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 184 § 1 Kodeksu pracy, art. 106 § 5 k.p.a. w związku z § 58 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wyraził negatywną opinię o wniosku dotyczącym zastosowania oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniach działu rozbioru mięsa, zlokalizowanych w pawilonie handlowym [...] w L. przy ul. [...], nr działki [...]. W uzasadnieniu postanowienia, powołując się na przepisy § 57 i § 58 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepis § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), organ stwierdził, iż w pomieszczeniach, których dotyczy wniosek nie występują przesłanki wynikające z technologii produkcji, mogące uzasadniać konieczność stosowania oświetlenia wyłącznie sztucznego. Również obowiązujące aktualnie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie niektórych wymagań weterynaryjnych, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w określonych zakładach o małej zdolności produkcyjnej (Dz. U. Nr 98, poz. 629) i przywołane w nim przepisy UE nie stanowią o występowaniu przeciwwskazań technologicznych do posiadania światła dziennego w tych pomieszczeniach produkcyjnych. Mając zatem na uwadze zdrowie przebywających tam pracowników oraz komfort warunków pracy, Okręgowy Inspektor Pracy nie znajduje podstaw do wyrażenia zgody na przedmiotowe odstępstwo. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. S. podniósł, iż niezrozumiałym dla niego jest fakt wyrażenia przez Okręgowego Inspektora Pracy we W. opinii negatywnej skoro w znanych skarżącemu obiektach [...] związanych z [...], co do których zwracano się o odstępstwo od obowiązujących przepisów związanych z dopływem światła dziennego do pomieszczeń rozbioru mięsa Państwowa Inspekcja Pracy wyrażała opinię pozytywną w oparciu o te same przepisy. Ponadto podkreślił, że standardowe projekty opracowane przez [...] wskazują na konieczność dokonania odstępstwa, projekty technologiczne są konsultowane za każdym razem z Wojewódzkim Lekarzem Weterynarii. Również i w tym przypadku projekt technologiczny uzyskał pozytywną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Główny Inspektor Pracy, w wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść przepisu § 58 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślił jednocześnie, że kwestie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem technicznym pomieszczenia stałej pracy uregulowane są w przepisach prawa pracy. Z § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika natomiast ogólna zasada, zgodnie z którą pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie naturalne i sztuczne, odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza oraz zabezpieczenie przed wilgocią, niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem, drganiami oraz innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia i uciążliwościami. Jak stanowi natomiast § 25 ww. rozporządzenia, w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. Z treści ww. przepisu wynika zatem, że możliwość wydania przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy zgody na zastosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniach stałej pracy istnieje w sytuacji, gdy zastosowana technologia produkcji uzasadnia wydanie takiej zgody. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu wnioskodawca nie przedstawił jednak uzasadnionych argumentów odnoszących się do technologii produkcji we wskazanych pomieszczeniach. Jak słusznie wskazał natomiast Okręgowy Inspektor Pracy we W., żadne przepisy (zarówno obowiązujące, jak i uchylone) nie narzucały konieczności wyeliminowania światła dziennego w tych pomieszczeniach. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie niektórych wymagań weterynaryjnych, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w określonych zakładach o małej zdolności produkcyjnej nie wskazuje przeciwwskazań technologicznych do stosowania światła dziennego w pomieszczeniach produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego. Także rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych nie zawiera przepisów wyłączających stosowanie oświetlenia naturalnego przy produkcji zwierzęcej, zawiera natomiast przepis, że pomieszczenia żywnościowe muszą posiadać odpowiednie naturalne i/lub sztuczne oświetlenie. Organ zaznaczył jednocześnie, że poza przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy jest kwestia przepisów określających wymagania dla żywności. Kontrola wymogów dotyczących przechowywania żywności należy bowiem do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Negatywny wpływ oświetlenia sztucznego na bezpieczeństwo i higienę pracy ludzi jest natomiast niezaprzeczalny i niekwestionowany. Mając zatem na uwadze fakt, że zgodnie z przepisami prawa pracy, w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, a względy technologii produkcji w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane, Główny Inspektor Pracy stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia zażalenia. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Pracy oraz postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] marca 2011 r. w całości jako wydanych z naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż z treści uzasadnienia postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy we W. wynika jednoznacznie, że jako podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia organ zastosował § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym zakres kompetencji organów Państwowej Inspekcji Pracy sprowadza się do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zatem powoływanie się przez Okręgowego Inspektora Pracy na § 57 rozporządzenia wykonawczego do ustawy – Prawo budowlane oraz wskazywanie konieczności zapewnienia w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi wymogu związanego z oświetleniem naturalnym, gdzie stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, stanowi naruszenie art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Istotnym w niniejszej sprawie jest również to, że oba organy pominęły w swych uzasadnieniach wskazane przez skarżącego względy technologiczne dotyczące rozbioru mięsa. Okręgowy Inspektor Pracy zaznaczył jedynie, że nie występują przesłanki wynikające z technologii produkcji, natomiast Główny Inspektor Pracy stwierdził, że skarżący zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu nie przedstawił uzasadnionych argumentów, co jednak nie znajduje potwierdzenia. Stanowi to naruszenie zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Główny Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił, iż podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma fakt, że prawo pracy statuuje jako ogólną zasadę konieczność zapewnienia oświetlenia dziennego (naturalnego) w pomieszczeniach stałej pracy, a takim pomieszczeniem jest pomieszczenie działu rozbioru mięsa, którego dotyczył wniosek. Nie ma jednocześnie żadnych podstaw do stwierdzenia, że oświetlenie dzienne jest w przedmiotowym pomieszczeniu niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji. Wnioskujący o odstępstwo nie wykazał w żadnej mierze, że technologia rozbioru mięsa wyklucza stosowanie oświetlenia dziennego stałych stanowisk pracy. Odnosząc się do argumentów strony, dotyczących zasad przerobu mięsa, Główny Inspektor Pracy ponownie podkreślił, że poza przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy PIP jest kwestia przepisów określających wymagania dla środków żywności. Przy procesie przetwarzania mięsa należy stosować takie rozwiązania, aby minimalizować negatywny wpływ światła naturalnego, jednocześnie dbając o życie i zdrowie pracowników. W ocenie Głównego Inspektora Pracy nie ma też podstaw do wyrażenia zgody na odstępstwo od obowiązku zapewnienia oświetlenia dziennego w pomieszczeniach stałej pracy tylko ze względu na założenia inwestycyjne, które przewidują zapewnienie w danym pomieszczeniu wymogów higieniczno- sanitarnych wymaganych dla obróbki mięsa, z pominięciem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy mających wpływ na życie i zdrowie zatrudnionych pracowników. Obecnie istnieją natomiast techniczne możliwości zastosowania rozwiązań w zakresie zapewnienia oświetlenia naturalnego w pomieszczeniach stałej pracy, które jednocześnie pozwalają na utrzymanie wymogów sanitarnych (np. ograniczenie negatywnego wpływu światła naturalnego, poprzez zastosowanie filtrów pochłaniających pasmo UV). Skarżący w piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2011 r., podtrzymując zarzuty skargi, powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 814/08, podkreślając, że organy inspekcji pracy w sposób nieuprawniony powołały się w swoich rozstrzygnięciach na przepis § 58 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zarzucił też organom błędną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r., poprzez nieuwzględnienie znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Podkreślił, że wydanie negatywnej opinii przez organy PIP w zakresie zgody na odstępstwo od zapewnienia oświetlenia naturalnego, uniemożliwia spełnienie wymogów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004, gdzie m.in. w trakcie rozbioru mięsa, oddzielania tuszy od kości, procesu trybowania, porcjowania i krojenia mięsa oraz jego pakowania jednostkowego lub zbiorczego, temperatura mięsa nie powinna wynosić więcej niż 3°C dla podrobów i 7°C dla pozostałego mięsa, przez utrzymanie temperatury otoczenia nie wyższej niż 12°C lub za pomocą innego alternatywnego systemu o równoważnym skutku. Zaznaczył, że zgodnie z brzmieniem § 25 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, dla uzyskania zgody organu na odstępstwo od zapewnienia oświetlenia naturalnego wystarczające jest wykazanie, by jego zastosowanie było jedynie niewskazane, bez potrzeby wykazania bezwzględnego braku takiej możliwości. W ocenie skarżącego argumentem potwierdzającym zasadność złożonej skargi są również fakty wynikające z dotychczasowych działań Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie prowadzonych postępowań, dotyczących wydania zgody na odstępstwo od zapewnienia oświetlenia naturalnego, w których stroną był skarżący. W tym kontekście zwrócił uwagę na brak wymaganej unifikacji w interpretacji prawa w działaniach Państwowej Inspekcji Pracy, czego potwierdzeniem jest wyrażenie pozytywnej opinii – zgody na odstępstwo w zakresie zapewnienia oświetlenia naturalnego przez Okręgowego Inspektora Pracy w B., w odniesieniu do takiego samego projektu architektonicznego dotyczącego sieci [...]. W ocenie skarżącego powyższe fakty świadczą o naruszeniu zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przez organy Państwowej Inspekcji Pracy. Organ ustosunkowując się do powyższego stanowiska skarżącego w piśmie z dnia 20 września 2011 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Ponownie podkreślił, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów jednoznacznie zakazujących stosowania oświetlenia naturalnego w procesie przerobu mięsa. Każda sprawa wpływająca do Państwowej Inspekcji Pracy jest natomiast rozpatrywana indywidualnie (nie ma dwóch jednakowych postępowań), każdy okręgowy inspektor pracy jest samodzielnym organem, a stanowisko Głównego Inspektora Pracy w sprawach odstępstw pozostaje spójne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów, odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Pracy oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy powołanego w postanowieniach organów obu instancji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nie zawierają natomiast przepisów z zakresu prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Co prawda rozporządzenie to w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawiera przepisy, które zastosowane do obiektów zawierających pomieszczenia pracy mają znaczenie dla zachowania bezpieczeństwa i higieny pracy, jednakże nie można ich uznać za przepisy z zakresu prawa pracy. Wyłącznym celem tych przepisów nie jest bowiem regulowanie praw i obowiązków pracowników i pracodawców. Przepisy te regulują warunki techniczne wszystkich obiektów budowlanych, bez względu na to, czy w obiekcie znajdować się będą pomieszczenia pracy. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy zawarte są natomiast przede wszystkim w Dziale dziesiątym Kodeksu pracy oraz w przepisach wydanych na podstawie delegacji zawartej w art. 23715 Kodeksu pracy, w tym w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z poźn. zm.), które określa ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące m.in. obiektów budowlanych. Przepisy te regulują prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, związane z zachowaniem bezpieczeństwa i higieny pracy. Organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą zatem procedować w kwestiach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy tylko w oparciu o powyższe przepisy. Organy Państwowej Inspekcji Pracy opiniując wniosek skarżącego o wydanie zgody na zastosowanie oświetlenia wyłącznie światłem sztucznym w pomieszczeniach stałej pracy przeznaczonych na pobyt ludzi w dziale rozbioru mięsa w pawilonie handlowym branży ogólnospożywczej [...] w L. nie powinny zatem opierać się na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz podstawę wydania opinii w niniejszej sprawie powinien stanowić przepis § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który stanowi, że w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. Z przytoczonego przepisu wynika, że zastosowanie w zakładzie pracy wyłącznie oświetlenia elektrycznego jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zachodzą dwa warunki: 1) zapewnienie światła dziennego jest niemożliwe lub niewskazane, 2) przyczyna dowolnej z przeszkód określonych powyżej związana jest z technologią produkcji. Organy Państwowej Inspekcji Pracy opiniując negatywnie wniosek skarżącego, podniosły, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów jednoznacznie zakazujących stosowania oświetlenia naturalnego w procesie przerobu mięsa. Zasadą jest natomiast, że pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom w pomieszczeniach stałej pracy światła dziennego, a negatywny wpływ oświetlenia sztucznego na bezpieczeństwo i higienę pracy ludzi jest niezaprzeczalny i niekwestionowany. Organy Państwowej Inspekcji Pracy wydając opinię negatywną, pominęły jednak istotną okoliczność, że przepis § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dopuszcza możliwość wyrażenia zgody na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniach stałej pracy nie tylko w sytuacji, gdy przepisy jednoznacznie zakazują stosowania oświetlenia naturalnego, ale także wtedy, gdy stosowanie tego oświetlenia jest z jakichś względów niewskazane ze względu na technologię produkcji. Organy w procesie opiniowania wniosku skarżącego zobowiązane były zatem rozważyć, nie tylko, czy stosowanie oświetlenia naturalnego w pomieszczeniach działu rozbioru mięsa jest niemożliwe, lecz także, czy istnieją przeciwwskazania do stosowania oświetlenia naturalnego w tych pomieszczeniach ze względu na technologię produkcji, mając przy tym na względzie wymogi w zakresie przerobu mięsa wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Organy powinny tym samym ocenić zasadność wniosku skarżącego w kontekście wymogów dla zakładów rozbioru mięsa, jakie wynikają nie tylko z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie niektórych wymagań weterynaryjnych, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego w określonych zakładach o małej zdolności produkcyjnej (Dz. U. Nr 98, poz. 629), ale także z powołanego w tym rozporządzeniu załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Opiniując ponownie wniosek skarżącego, w oparciu o przepis § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, Okręgowy Inspektor Pracy we W. będzie zatem zobowiązany rozważyć, czy stosowanie oświetlenia naturalnego w pomieszczeniach działu rozbioru mięsa, zlokalizowanych w pawilonie handlowym [...] w L., jest niemożliwe lub niewskazane ze względów technologicznych wynikających z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa i w tym kontekście ocenić ponownie zasadność tego wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, Sąd działał na podstawie art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło