I OSK 795/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA del. Jerzy Krupiński Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1649/11 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1649/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], którą uchylona została decyzja Wojewody Dolnośląskiego z [...] września 2009 r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Decyzją tą Wojewoda odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z [...] listopada 2005 r. nr [...], stwierdzającą nabycie przez [...] z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu w Z., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 4.7616 ha. Z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w Z., twierdząc, że część działki o pow. 0,57 ha pozostawała w jej użytkowaniu od 31 grudnia 1978 r., a budynki na tej działce są jej własnością, zaś Wojewoda odmawiając wznowienia stwierdził, że Spółdzielnia nie jest stroną postępowania, bowiem z przedłożonych dokumentów jej tytuł prawny do nieruchomości nie wynika, a dowód, który miałby tytuł potwierdzać – decyzja Ministra Komunikacji, nie został, mimo trzykrotnych, wezwań dostarczony. Uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, Minister uznał, że skoro podstawę wniosku Spółdzielni stanowił art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – brak winy strony w niebraniu udziału w postępowaniu – to postępowanie powinno zostać wznowione, a legitymacja podmiotu badana we wznowionym postępowaniu, nadto, że Spółdzielnia powołała się również na pkt 5 § 1 art. 145 k.p.a., to w takiej sytuacji organ powinien był zbadać, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie, a jeżeli nie to dopiero odmówić wznowienia postępowania. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd podzielił pogląd Ministra i stwierdził, że odmowa wznowienia postępowania z uwagi na brak przymiotu strony może nastąpić tylko gdy jest to oczywiste, jeżeli istnieje wątpliwość postępowanie należy wznowić, a nadto, że słusznie Minister uznał, że Wojewoda nie zbadał z należyta starannością, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie. Reprezentowana przez radcę prawnego, [...] S.A. w Warszawie wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2011 r. i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania: – art. 134 § 1 ww. ustawy poprzez nieuwzględnienie zarzutów naruszenia przez organ administracji publicznej przepisu prawa procesowego, a to art. 26 w zw. z art. 147 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyjęcia, że wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić wyłącznie na skutek wniosku strony, a więc podmiotu, który wykazał swój interes prawny w postępowaniu. Powyższe uchybienie zaważyło na błędnej ocenie weryfikowanych decyzji Ministra Infrastruktury i bezpośrednio przyczyniło się do jego utrzymania w mocy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mogło nastąpić tylko na wniosek strony to zasadne było badanie przez Wojewodę Dolnośląskiego czy Gminna Spółdzielnia posiadała interes prawny w sprawie, zaś zaprezentowane wywody Ministra Infrastruktury, iż dopiero postępowanie wznowieniowe ma dowieść legitymacji strony całkowicie godzi w zasadę skargowości postępowania administracyjnego i nie znajduje oparcia w przepisach procedury. Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w Z. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarówno Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny powołały się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podnoszono, że jeżeli wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego przesłanką jest okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy – organ rozpatrując wniosek nie bada czy wnoszący je podmiot ma przymiot strony, gdyż ta kwestia będzie przedmiotem ustaleń i oceny na drugim etapie postępowania, tj. po jego wznowieniu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. W przeciwnym wypadku ocena podstaw wznowienia miałaby miejsce przed formalnym jego wznowieniem. Zgodzić się z tym o tyle należy, iż jakiekolwiek wątpliwości co do przymiotu strony, o ile nie jest to oczywiste, gdy chodzi o podmiot składający wniosek, istotnie wymagają dokonywania ustaleń po wznowieniu postępowania, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).