II GSK 1527/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-14

Skład orzekający: Hanna Kamińska, Małgorzata Rysz, Henryka Lewandowska–Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w tym art. 48 ust. 1, stanowią "przepisy techniczne" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, co skutkuje obowiązkiem ich notyfikacji Komisji Europejskiej i brakiem możliwości stosowania w przypadku niedopełnienia tego obowiązku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy krajowe, które mogą ograniczać lub uniemożliwiać prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, mogą być uznane za "przepisy techniczne" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, jeśli wprowadzają warunki mające istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Niedopełnienie obowiązku notyfikacji takich przepisów Komisji Europejskiej skutkuje ich niezgodnością z prawem Unii Europejskiej i zakazem stosowania, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji organów administracyjnych.
Stan faktyczny
Spółka P. z o.o. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, z ustalonym terminem rozpoczęcia działalności. Po jednokrotnym przedłużeniu tego terminu, spółka złożyła kolejny wniosek o przedłużenie, który został odrzucony przez Dyrektora Izby Celnej, powołując się na art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który dopuszcza tylko jedno przedłużenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów konstytucyjnych i brak skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej, zasądzając od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P. Spółki z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska–Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz – Hess po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 746/11 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w . z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz P. Spółki z o.o. w K. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 746/11 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. zezwolił Spółce na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], na okres 6 lat. W punkcie IV decyzji ustalono nieprzekraczalny termin rozpoczęcia działalności we wszystkich 47 punktach gier na 12 miesięcy od dnia wydania zezwolenia. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w K. zmienił Spółce termin rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier na dzień 6 kwietnia 2011 r. W dniu 8 lutego 2011 r. Spółka złożyła wniosek o przedłużenie terminu rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier o kolejne 6 miesięcy. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił przedłużenia Spółce nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności we wszystkich punktach gier na automatach o niskich wygranych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., wyżej powołaną, Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2011r. Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej w K. przywołał brzmienie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm., dalej: "u.g.h."), wskazując, że podmiot posiadający koncesję lub zezwolenie może wystąpić o przedłużenie określonego w nich terminu rozpoczęcia działalności tylko jeden raz na okres 6 miesięcy. Zdaniem organu przepis ten dotyczy również zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wydanych na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr, 4, poz. 27 z późn. zm., dalej: "u.g.z.w."). Organ nie zgodził się z zarzutem prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE") organ podkreślił, że przepisy dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zamieszczone w ustawie o grach hazardowych nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego organ stwierdził, że zasadę tę należy rozumieć w kontekście wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady legalizmu, w myśl której w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstawy prawnej. Dyrektor Izby Celnej zaś nie posiada kompetencji do działalności prawodawczej. Za niezasadny organ uznał zarzut niezgodnego z prawem ograniczenia wolności działalności gospodarczej stwierdzając, że Konstytucja RP dopuszcza w tym zakresie ograniczenia na podstawie ustawy oraz ze względu na ważny interes publiczny. Zdaniem organu również zarzut złamania zasad dotyczących funkcjonowania społecznej gospodarki rynkowej jest niezasadny, gdyż Konstytucja RP określa jedynie przesłanki i granice regulacji ustroju społeczno-gospodarczego, pozostawiając ustawodawcy w tym zakresie dużą swobodę. Konkludując organ stwierdził, że dopóki ustawa o grach hazardowych nie zostanie zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny lub Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w skrócie: TSUE) Dyrektor Izby Celnej jest zobowiązany do jej stosowania. Od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne uznając, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależeć będzie od odpowiedzi przez TSUE na pytania prejudycjalne skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. II GZ 13/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie. W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2012 r. (data wpływu) skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, czy art. 48 u.g.h. narusza zasadę ochrony interesów w toku, zawartą w art. 2 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. nie dopatrzył się w sprawie naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Sąd I instancji podkreślił, że art. 48 ust. 1 u.g.h. przewiduje, że określony w zezwoleniu termin rozpoczęcia działalności może zostać przedłużony jednokrotnie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku nierozpoczęcia działalności w terminie określonym w zezwoleniu, zezwolenie wygasa w całości lub w części, w której nie podjęto działalności (art. 48 ust. 2 u.g.h.). Skarżąca skorzystała już z możliwości przedłużenia terminu rozpoczęcia działalności określonego w zezwoleniu. W tym stanie rzeczy odmowa dokonania kolejnej zmiany zezwolenia w zakresie zmiany terminu ostatecznego uruchomienia wszystkich punktów gier była zdaniem Sądu zasadna. Sąd I instancji wyjaśnił, że nie każda norma dotycząca produktu lub usługi będzie podlegała procedurze notyfikacyjnej, a jedynie ta, która odpowiada wymogom stawianym przez dyrektywę 98/34/WE. Z definicji przepisu technicznego w zakresie usług wynika, iż procedurze notyfikacji podlegają wyłącznie normy regulujące usługi społeczeństwa informacyjnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 98/34/WE oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), za usługę w ramach społeczeństwa informacyjnego, uważa się usługę która spełnia łącznie następujące warunki: jest świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną oraz na indywidualne żądanie odbiorcy usługi. Przy czym "na odległość" i "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, natomiast "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie. W tym znaczeniu gra na automatach o niskich wygranych nie spełnia dwóch z czterech podanych warunków, gdyż nie jest świadczona na odległość i nie jest świadczona drogą elektroniczną, a tym samym nie ma podstaw do stosowania do uregulowań z nią związanej procedury notyfikacyjnej, przewidzianej w powołanej dyrektywie. W rezultacie nie można też kwestionowanych przez stronę skarżącą przepisów postrzegać jako ograniczających swobodę przedsiębiorczości czy swobodę przepływu usług w rozumieniu art. 49 i art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej po zmianach wprowadzonych Traktatem z Lizbony z dnia 13 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569, dalej: "TFUE"), czy jako środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, w rozumieniu art. 34 TFUE. Przepis art. 48 ust. 1 u.g.h. nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zwrócenia się z wnioskowanym przez skarżącą pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Ustosunkowując się do kwestii konstytucyjności przepisów ustawy o grach hazardowych, przede wszystkim wyjaśnić należy, iż organem właściwym do kontroli konstytucyjności ustaw jest Trybunał Konstytucyjny. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadniona wątpliwość, bowiem wyprowadzona z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasada zaufania do państwa i prawa, a z kolei z tej ostatniej zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku, nie zostały w sprawie naruszone ustawą o grach hazardowych, a przede wszystkim jej przepisem art. 48 ust. 1. Ustawa o grach hazardowych nie pozbawiła skarżącej ustalonego wcześniej w drodze decyzji prawa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej dotyczącej gier na automatach o niskich wygranych. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W ocenie Sądu I instancji wprowadzenie ograniczenia w działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych mieści się w celu, jakim jest ochrona moralności publicznej, w tym ochrona małoletnich przed uzależnieniem od hazardu. Skargę kasacyjną złożyła [...] Sp. z o.o. Wyrok zaskarżyła w całości. Wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnosząc skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj.: - art. 48 ug.h., poprzez jego błędną wykładnię, tj. uznanie, iż norma prawna zawarta w tym przepisie nie budzi żadnych wątpliwości w procesie wykładni i tym samym, że wskazany przepis prawa nie narusza żadnych zasad konstytucyjnych, w sytuacji gdy wprowadzone w sposób nagły ograniczenie możliwości zmiany decyzji udzielającej zezwolenia stanowi naruszenie zasad konstytucyjnych, tj. zasady ochrony interesów w toku, zasady zaufania do państwa i prawa oraz zasady dotyczącej wolności działalności gospodarczej, - art. 2 Konstytucji RP poprzez niesłuszne uznanie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady ochrony interesów w toku oraz zasady zaufania do państwa i prawa, w sytuacji gdy zasada ta została naruszona ponieważ Spółka w chwili uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych mogła bez ograniczeń dokonywać zmiany decyzji, również i w zakresie wyznaczenia nieprzekraczalnego terminu rozpoczęcia działalności, a w chwili obecnej możliwość ta została w sposób drastyczny ograniczona, - art. 22 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie została naruszona zasada swobody działalności gospodarczej, w sytuacji gdy wydana przez organ decyzja, utrzymana zaskarżonym wyrokiem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. narusza wskazaną wyżej zasadę, ponieważ uniemożliwia swobodne prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, 2. przepisów postępowania tj.: art. 193 Konstytucji RP poprzez nie skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności art. 48 u.g.h. z art. 2 Konstytucji RP w sytuacji, gdy od uzyskania odpowiedzi na to pytanie zależy wynik przedmiotowego postępowania, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś pod rozwagę bierze jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a. Nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki z § 2 art. 183 p.p.s.a. Uchwałą z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09 (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że "W sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny powinien zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału nie będąc związanym treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).". Zdaniem składu orzekającego przy rozpoznaniu sprawy uwzględnieniu z urzędu – ponad podstawy kasacyjne – podlegają także wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Nie wdając się w szczegółowe rozważania, co do wiążącego charakteru wyroków TSUE, wskazać trzeba, że sądy państw członkowskich Unii Europejskiej nie powinny przyjmować innej interpretacji przepisów prawa wspólnotowego niż zawarta w orzeczeniach TSUE wydanych w trybie prejudycjalnym, które to orzeczenia wydawane są w celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich na podstawie art. 267 TFUE (uprzednio 234 TWE). Wyroki te stanowią pomoc dla sądu krajowego w zakresie rozumienia treści normy wspólnotowej, a w konsekwencji w zakresie oceny przepisu krajowego, zwłaszcza stanowiącego transpozycję regulacji wspólnotowej takiego aktu jak dyrektywa 98/34/WE. Wyroki te wchodzą zatem w zakres acquis communautaire, lecz nie stanowią samodzielnego źródła prawa, co nie zmienia twierdzenia, że wykładnia prawa wspólnotowego dokonywana przez TSUE winna być uwzględniania przez sądy krajowe (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 538/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym w rozpoznawanym przypadku należy mieć na względzie, że TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., wydanym w połączonych sprawach C – 213/11, C – 214/11 i C – 217/11 podniósł, że przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wymienionej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał Sprawiedliwości UE nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, takich jak "specyfikacje techniczne" (zdefiniowanych w art. 1 pkt 3 dyrektywy) oraz "zakazy" (w ujęciu art. 1 pkt 11 dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, według TSUE, mogą bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35- 36). Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał na konieczność przeprowadzenia ustaleń czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż. Przy dokonywaniu tych ustaleń powinny zostać uwzględnione, między innymi okoliczności, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także to, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (pkt 37 – 39). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że Sąd I instancji, jak i Dyrektor Izby Celnej w K. w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć rozważali techniczny charakter zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych, odwołując się do dyrektywy 98/34/WE, z tym że nie w aspekcie następnie przedstawionym przez TSUE, a mogącym przesądzić o technicznym charakterze omawianych uregulowań. Tymczasem przepisy uznane za techniczne, zawarte w aktach prawa krajowego, wymagają dopełnienia procedury informacyjnej, określonej w dyrektywie 98/34/WE, tzn. wymagają obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej (art. 8 tej dyrektywy). Niedopełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do przyjęcia, że nienotyfikowane przepisy krajowe są niezgodne z prawem unijnym. Ze względu na zasadę pierwszeństwa prawa unijnego przed prawem krajowym przepisy prawa krajowego niezgodne z prawem unijnym nie mogą być stosowane. Zakaz stosowania tych przepisów oznacza zatem niedopuszczalność wydania na ich podstawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Wprawdzie w powołanym wyroku TSUE przyjął, że rozstrzygnięcie o charakterze określonego przepisu należy do sądu krajowego. Należy jednak pamiętać, że w prawie unijnym obowiązuje zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich. Państwa członkowskie mają więc, co do zasady, swobodę w zakresie określania w prawie krajowym sposobu realizacji określonych obowiązków bądź uprawnień wynikających z prawa unijnego. Stwierdzenie TSUE, że ustalenie technicznego charakteru przepisów ustawy hazardowej należy do sądu krajowego należy tym samym odczytywać przez pryzmat specyfiki działania polskich sądów administracyjnych, sprawujących kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Kompetencje merytoryczne należą do organów administracji publicznej. Do organów administracyjnych, rozstrzygających indywidualne sprawy administracyjne należy w tej sytuacji w pierwszej kolejności wykładnia prawa w procesie rozpatrywania takich spraw. Sąd administracyjny jedynie kontroluje stosowanie prawa, a więc również wykładnię prawa dokonaną przez organ. Sądy administracyjne nie mogą zatem przejmować na siebie tych zadań, które należą do organów administracji publicznej. Oznacza to, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji dotknięty jest wadą braku dokonania wykładni prawa w zakresie wyżej określonym i wyrok ten należało uchylić. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że taką samą, zasadniczą wadę mają decyzje administracyjne, wydane w tej sprawie. W kontekście omawianego wyroku TSUE, nie stwierdzając naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i rozpoznał skargę, a uznając ją w świetle przedstawionych argumentów za zasadną, uchylił wydane w sprawie decyzje organu z powodu naruszenia prawa. Organ administracji, dokonując w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy oceny charakteru prawnego omawianych przepisów ustawy o grach hazardowych, w pierwszej kolejności uwzględni wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w powołanym wyroku TSUE, który to wyrok stanowiąc element porządku prawnego nie może być przez organ pominięty. Odniesienie się przez organ do zasadniczej w sprawie kwestii technicznego, bądź nietechnicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, stanowi niejako warunek wstępny oceny zasadności pozostałych podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, w szczególności dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji uregulowań Konstytucji RP. Merytoryczna ocena zarzutów uchybienia zasadom ochrony interesów w toku, przyzwoitej legislacji, swobody przedsiębiorczości, czy też swobody świadczenia usług, na obecnym etapie postępowania byłaby przedwczesna. Niezależnie od powyższego, dla wszechstronnego zbadania sprawy, organ nie powinien również pominąć rozważenia zagadnienia, czy kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mogłyby być zwolnione z wymogu podlegania przepisom dyrektywy 98/34/WE, z powołaniem się na pkt 4 jej preambuły, z którego wynika, że bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczących produktu są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancje. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło