II SA/Ke 720/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011r. sprawy ze skargi M.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. F. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia 27 maja 2011r. znak: [...] orzekające o uznaniu zgłoszonych zarzutów za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że decyzją z dnia 27 listopada 2000r. znak: OS.7614/2/00 Burmistrz Miasta i Gminy O. na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo wodne nakazał M. F. przywrócenie do stanu poprzedniego "wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól na działce oznaczonej nr ew. 2169 w S. w terminie do dnia 30 grudnia 2000r. Z uwagi na niewykonanie nałożonego obowiązku zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w rezultacie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 października 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 456/07 oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów za bezzasadne. Stanowiący podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] wystawiony przez Burmistrza Miasta i Gminy O. i skierowany do przymusowego wykonania wymienionego w nim obowiązku jako możliwy do zastosowania wskazywał środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Pozostałe przewidziane środki egzekucyjne zostały w tytule wykreślone. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. umorzył postępowanie egzekucyjne objęte tytułem wykonawczym z dnia [...], wobec nieskuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż zastosowany wobec M. F. środek egzekucyjny w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000zł i wyegzekwowany od zobowiązanego nie doprowadził do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponownie pismem z dnia [...] znak: [...] organ egzekucyjny wysłał upomnienie wzywając do wykonania w terminie 14 dni obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...], pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych o charakterze niepieniężnym. Po doręczeniu w dniu 15.04.2011r. upomnienia Burmistrz Miasta i Gminy O. w dniu 17.05.2011r. wystawił tytuł wykonawczy pouczając o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu. Od tytułu wykonawczego M. F. wniósł w dniu 24.05.2011r. zarzuty, które w postanowieniu z dnia [...] znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. uznał za bezzasadne jako nie mieszczące się w katalogu podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. F. podnosząc zarzuty dotyczące okoliczności wydania decyzji stanowiącej podstawę prowadzonej egzekucji. W rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało przepisy art. 5 § 1 pkt 1, art. 15 § 1, art. 26 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określające sposób i zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podkreśliło, że problematykę zarzutów w tym postępowaniu, które stanowią szczególny rodzaj środka zaskarżenia regulują przepisy art. 33 – 35. Dłużnikowi przysługuje prawo do wniesienia zarzutów, które rozpatruje organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w tym zakresie, zaś w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka, brak podstaw do uzyskania stanowiska wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 cyt. ustawy. Za bezzasadny Kolegium uznało zarzut dotyczący niewykonalności obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] z uwagi na upływ 10-letniego terminu. Organ powołując się na stanowisko doktryny (Cezary Kulesza, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex 2010) stwierdził, iż obowiązki o charakterze niepieniężnym nie ulegają przedawnieniu, chyba, że przepis szczególny tak stanowi. Z przepisów ustawy Prawo wodne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika, aby dochodzenie wykonania obowiązku przewidzianego w decyzji z dnia [...] Burmistrza Miasta i Gminy O., nie mogło być zrealizowane. W odniesieniu do kwestii negowania przez M. F. zasadności nałożonego nań obowiązku Kolegium wskazało, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, albowiem taka kontrola może być prowadzona jedynie w trybie zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, w trybie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być roztrzygane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania oraz te przyczyny, które mieszczą się w katalogu zawartym w art. 33 tej ustawy. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F., nie zgadzając się z jego treścią. Skarżący nadal kwestionuje zasadność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...], która jego zdaniem, powinna być przedmiotem ponownej oceny tego organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał wpływ lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Prawidłowo ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wskazuje, że w stosunku do M. F. wydana została w dniu 27 listopada 2000r. decyzja nakazująca mu przywrócenie do stanu poprzedniego "wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól na działce oznaczonej nr ew. 2169 w S. w terminie do dnia 30 grudnia 2000r. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna w dniu 15 grudnia 2000r. Nie ulega też wątpliwości, że mimo upływu 11 lat od wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, nałożony na skarżącego obowiązek nie został wykonany. W tej sytuacji wystawienie tytułu wykonawczego, poprzedzone doręczeniem upomnienia wzywającego do wykonania decyzji, stało się konieczne dla uruchomienia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do przymuszenia zobowiązanego do odtworzenia przepustu pod drogą. Środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu, w tym zarzuty, prawo zgłoszenia których służy zobowiązanemu, mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania. Nie służą one natomiast do weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Powyższą zasadę wyraża art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), stanowiący, iż organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości jej wszczęcia tj. istnienie wniosku wierzyciela, o ile wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Zgodnie z art. 15 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku przez zobowiązanego przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do realizacji obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Jest oczywistym też, że egzekucję można wszcząć dopiero po upewnieniu się, iż nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji a sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. W sprawie niniejszej kwestia dopuszczalności wszczęcia egzekucji jest oczywista. Podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym mogą być tylko ściśle określone okoliczności, których zamknięty katalog zawarty jest w art. 33 u.p.e.a., to jest: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący w swoich zarzutach podniósł okoliczności, które jak trafnie uznał organ, nie mieszczą się w żadnej z ustawowych podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku, wskazanego w pkt 1 pisma z dnia 24.05.2011r. należy wyjaśnić, iż w prawie publicznym obowiązki co do zasady nie ulegają przedawnieniu (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2008r., sygn. II OSK 1000/07). Trafne jest stwierdzenie organu, iż ani przepisy procedury administracyjnej ani przepisy ustawy Prawo wodne, stanowiącej podstawę nakazania M. M. przywrócenia do stanu poprzedniego "wodzieniaka", nie przewidują możliwości przedawnienia wyegzekwowania obowiązku nałożonego w postępowaniu administracyjnym. Na gruncie prawa administracyjnego regulacje prawne dotyczące przedawnienia są fragmentaryczne i odnoszą się przede wszystkim do należności pieniężnych, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Pozostałe zarzuty dotyczące kwestii prawidłowości postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 27 listopada 2000r., zagrożenia zalaniem gospodarstwa skarżącego, roszczeń pod adresem Gminy, nie są i nie mogą stanowić przedmiotu rozważań organu egzekucyjnego z uwagi na brak uprawnień tego organu do badania dopuszczalności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również zarzuty sformułowane w skardze do Sądu w istocie nie zmierzają do wykazania bezprawności zaskarżonego postanowienia a skupiają się na kwestionowaniu zasadności rozstrzygnięcia zapadłego w decyzji z dnia 27 listopada 2000r. Powoływanie się na pisma: Starostwa Powiatowego w S. do Komendy Powiatowej Policji w S. i z Posterunku Policji w O., bez sprecyzowania jaki mają one związek z przyczynami, które mogą być podstawą zarzutów, nie pozwala Sądowi na weryfikację stanowiska organu w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.