II OSK 2984/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-19
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona przez radcę prawnego po śmierci strony, której był pełnomocnikiem, może zostać uwzględniona, jeśli pełnomocnictwo wygasło z mocy prawa?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania, wniesiona przez radcę prawnego po śmierci strony, której był pełnomocnikiem, podlega odrzuceniu, jeśli pełnomocnictwo wygasło z mocy prawa na podstawie art. 43 p.p.s.a., a postępowanie nie zostało zawieszone. Uprawnienie do żądania wznowienia postępowania po śmierci strony przysługuje jej następcom prawnym lub przez nich umocowanemu pełnomocnikowi.Stan faktyczny
Radca prawny P. S. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z dnia 26 listopada 2013 r., powołując się na fakt, że skarżący zmarł przed wydaniem wyroku, co oznaczało brak zdolności sądowej. Skarga została wniesiona po śmierci strony, której radca prawny był pełnomocnikiem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania i zwrócono radcy prawnemu P. S. kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi radcy prawnego P. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1453/12 wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 925/11 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 września 2011 r. nr DO III/K0918/K-285889/2/2011 w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić radcy prawnemu P. S. z funduszu Skarbu Państwa – kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1453/12, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 925/11, w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 września 2011 r. nr DO III/K0918/K-285889/2/2011 w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.
Pismem z dnia 1 grudnia 2013 r. radca prawny P. S., wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego w którym był pełnomocnikiem skarżącego. Jako podstawę wznowienia powołano art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., podnosząc, że w dacie wydania ww. wyroku skarżący nie żył, tj. nie miał zdolności sądowej. Z załączonej kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu wynika, iż skarżący zmarł 8 listopada 2012 r. Wskazując na tę okoliczność wniesiono o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r. i umorzenie postępowania w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia, które są unormowane w dziale VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia.
Zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Podstawą do wznowienia postępowania jest również pozbawienie mocy obowiązującej aktu normatywnego, na podstawie którego wydany został wyrok, orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego - art. 272 p.p.s.a.
Wznowienie postępowania sądowego dopuszczalne jest tylko z wymienionych w ustawie przyczyn i nie może być oparte na żadnej innej podstawie. Analizę wskazanych w treści skargi podstaw do wznowienia postępowania sądowego poprzedza jednakże ocena legitymacji procesowej danego podmiotu do jej wniesienia. Przepisy Działu VIII p.p.s.a. nie wskazują wprawdzie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania wznowienia postępowania sądowego, należy jednakże przyjąć, że zaliczają się do niego zarówno strony lub uczestnicy postępowania jak i inne podmioty uprawnione do żądania wszczęcia postępowania sądowego (por. T. Woś et. al.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 666). Są to więc podmioty, które brały lub mogły wziąć udział w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem, co do którego wniesiono skargę o wznowienie postępowania.
Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w dacie sporządzenia skargi o wznowienie postępowania tj. w dniu 29 listopada 2013 r. - nadanej 1 grudnia 2013 r. w urzędzie pocztowym - radca prawny P. S. nie działa już jako pełnomocnik skarżącego, bowiem pełnomocnictwo to - udzielone przed śmiercią skarżącego - wygasło na podstawie art. 43 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa, jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. W niniejszej sprawie nie zawieszono postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na jego zakończenie. W tej sytuacji uprawnienie do żądania wznowienia postępowania sądowego, po śmierci skarżącego mogłoby przysługiwać jego następcom prawnym, ewentualnie pełnomocnikowi przez nich umocowanego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło