I SA/Po 681/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-12-08

Skład orzekający: Karol Pawlicki, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, może powołać się na brak wiedzy specjalistycznej do oceny spełnienia warunków autentyczności pochodzenia i integralności faktury elektronicznej, mimo że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów definiują te pojęcia?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, powołując się na brak wiedzy specjalistycznej do oceny warunków autentyczności pochodzenia i integralności faktury elektronicznej, jeśli przepisy rozporządzenia Ministra Finansów definiują te pojęcia i określają przypadki ich zachowania. Rozporządzenie to stanowi przepis prawa podatkowego, a organ interpretacyjny ma obowiązek dokonać jego wykładni, korzystając w razie potrzeby z dostępnych źródeł wiedzy, w tym informacji publicznych.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących przesyłania faktur w formie elektronicznej, w tym zapewnienia autentyczności pochodzenia i integralności treści faktury. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że ocena tych warunków wymaga wiedzy specjalistycznej, której organ nie posiada i która wykracza poza jego kompetencje. Po utrzymaniu postanowienia w mocy przez Ministra Finansów (działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej), spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w P. na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "A" sp. z o.o. w P. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Poznaniu zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Jako przepisy będące przedmiotem interpretacji wskazano art. 106 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 249, poz. 1661). Spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest w szczególności prowadzenie internetowego serwisu aukcyjnego, na którym osoby zainteresowane sprzedażą towarów mogą za wynagrodzeniem wystawiać je na internetowych aukcjach. Wnioskodawca zamierza rozpocząć przesyłanie swoim kontrahentom faktur w formie elektronicznej według opisanego we wniosku modelu. Nawiązując do przedstawionego modelu Spółka zadała 11 pytań m.in. dotyczących zapewnienia autentyczności pochodzenia faktury i integralności treści faktury. We wniosku Spółka przedstawiła również swoje stanowisko odnosząc się do treści w/w rozporządzenia Ministra Finansów, innych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz treści zawartych na stronach internetowych Ministerstwa Finansów. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając w imieniu Ministra Finansów odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Spółki. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 165a w związku z art. 14b § 1 i art. 14h Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Treść przepisu art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej - stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Natomiast poprzez ustawy podatkowe, zgodnie z art. 3 pkt 1, należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Organ przypomniał, iż stosowanie e-faktury w obrocie gospodarczym na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2010 r. wymaga posiadania dwóch istotnych cech przez ten dokument, a mianowicie faktura elektroniczna musi mieć zapewnioną autentyczność pochodzenia oraz integralność treści faktury. Autentyczność pochodzenia to gwarancja, że faktura elektroniczna została wystawiona przez firmę dokonującą dostawy lub usługodawcę świadczącego usługę udokumentowaną przedmiotową e-fakturą. Z kolei integralność to gwarancja, że w treści faktury elektronicznej nie będzie można zmienić danych, które winny być zawarte w dokumencie. Autentyczność i integralność faktury, są kryteriami oceny wiarygodności informacji wynikających z faktury. W przypadku, gdy strony dokonujące transakcji mają pewność co do wzajemnej tożsamości, a w przypadku faktur przesyłanych w formie elektronicznej dodatkowo umówiły się co do sposobu wystawiania faktur, jak i sposobu ich przesyłania lub udostępniania, uznać można, że autentyczność pochodzenia faktury otrzymanej z ustalonego źródła, w ustalonej formie, zawierająca dane dostawcy towarów lub usługodawcy, została zapewniona. Stwierdzenie spełnienia warunku integralności treści faktury jest możliwe przez odniesienie treści faktury do obiektywnych warunków związanych z transakcją którą faktura dokumentuje, jak chociażby zgodność z zamówieniem, z ilością otrzymanego towaru. Biorąc pod uwagę pytania wnioskodawcy organ uznał, że nie jest uprawnionym do dokonywania oceny wypełnienia warunków zapewnienia autentyczności pochodzenia i integralności treści przesyłanych faktur. Możliwość dokonania takiej oceny wymaga wiedzy specjalistycznej. Zatem tej oceny będzie mógł dokonać właściwy organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w toku kontroli podatkowej lub skarbowej, bowiem postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, stosownie do treści art. 14b § 1 Ordynacji, opiera się jedynie na interpretacji prawa podatkowego. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2010 r., nie określają natomiast konkretnych wymogów technicznych w przedmiotowym zakresie. Ponadto organ przy wydawaniu interpretacji nie dysponuje odpowiednimi narzędziami, w tym określonymi w Dziale IV Ordynacji podatkowej, umożliwiającymi przeprowadzenie postępowania, w trakcie którego mógłby pozyskać wiedzę specjalistyczną. Mając powyższe na względzie organ stwierdził, iż przedmiot, zapytań wnioskodawcy nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 Ordynacji oraz spełnia przesłanki do zastosowania powołanego wyżej przepisu art. 165a ustawy. Zgodnie z art. 165a § 1, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W zażaleniu z dnia [...] czerwca 2011 r. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu z dnia [...] czerwca 2011 r. i wydanie stosownej interpretacji. W uzasadnieniu wskazano, że skoro przepisy prawa podatkowego (rozporządzenie Ministra Finansów) rozstrzygają, co oznacza autentyczność pochodzenia faktury w formie elektronicznej i w jakiej sytuacji można uznać, że autentyczność pochodzenia została zapewniona, to nie można zgodzić się z poglądem, iż kwestia ta wykracza poza kompetencje organu uprawnionego do wykładni prawa podatkowego w trybie art. 14b Ordynacji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając w imieniu Ministra Finansów, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, iż nie posiada odpowiednich narzędzi umożliwiających przeprowadzenia postępowania, w trakcie którego mógłby pozyskać wiedzę specjalistyczną. W skardze z dnia [...] sierpnia 2011 r. Spółka zarzuciła postanowieniu z 19 lipca 2011 r. naruszenie art. 14g § 1, art. 14b § 1 i 3, art. 14h w związku z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Z ostrożności procesowej strona wskazała również art. 165a w/w ustawy, który nie został wymieniony wprost, ale w istocie stanowił podstawę orzekania w sprawie. W uzasadnieniu Spółka powtórzyła swoją argumentację, iż przepisy rozporządzenia Ministra Finansów stanowią "przepisy prawa podatkowego", o których mowa w art. 14b § 1 Ordynacji, do których wykładni upoważniony jest Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu. Odpowiadając na skargę organ zgodził się z zarzutem skargi, iż w sposób nieprawidłowy powołano w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 14g § 1 w związku z art. 14b § 1 i § 3 Ordynacji. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi organ powtórzył swoje stanowisko reprezentowane w wydanych przez siebie postanowieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna z następujących powodów: - po pierwsze – nie może budzić wątpliwości, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej stanowi – w świetle definicji legalnych zawartych w art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej – przepis prawa podatkowego. Wymieniony akt został wydany na podstawie delegacji zawartej w art. 106 ust. 10 i 11 ustawy o podatku od towarów i usług. Rozporządzenie dotyczy praw i obowiązków organów podatkowych jak podatników. - po drugie - w/w rozporządzenie podaje definicje "autentyczności pochodzenia faktury" oraz "integralności treści faktury" (§ 2 ust. 1) oraz wskazuje, w jakim przypadku autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury są zachowane (§ 2 ust. 2). Używa przy tym zwrotu "w szczególności", co oznacza, że oprócz przypadków wymienionych w tym przepisie (bezpieczny podpis elektroniczny i elektroniczna wymiana danych) mogą istnieć inne sposoby, dzięki którym zachowana zostanie autentyczność pochodzenia faktury oraz integralność jej treści. - po trzecie – organ upoważniony do wydawania interpretacji może stosować – na mocy art. 14h Ordynacji – przepis art. 165a tej ustawy "odpowiednio", co oznacza, iż musi jednocześnie mieć na uwadze szczególne regulacje zawarte w Rozdziale 1a Działu II Ordynacji. Z treści art. 165a wynika, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się w sytuacji: - gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, - lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W przedmiotowej sprawie nie wykazano, by strona skarżąca nie była stroną postępowania wszczętego na skutek wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Nie ma również podstaw – stosując odpowiednio przepis art. 165a Ordynacji – do stwierdzenia, iż przyczyną odmowy wszczęcia postępowania jest np. brak przepisów prawa podatkowego, które mogą być przedmiotem interpretacji. Tylko zaś brak stosownych przepisów prawa podatkowego mógłby być podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Powyższe rozważania prowadzą do następujących wniosków: - skarżąca Spółka w sposób uprawniony wystąpiła do właściwego organu o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, - istnieją przepisy prawa podatkowego, które mogą być przedmiotem interpretacji wydanej przez ten organ, - organ ma szerokie możliwości korzystania z wiedzy specjalistycznej skoro- jak na to wskazano we wniosku o interpretację – informacje dotyczące np. elektronicznego obrotu fakturami znajdują się na stronach internetowych Ministerstwa Finansów. W tych okolicznościach organ powinien ponownie rozpatrzyć wniosek strony i wydać stosowną interpretację zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy. uk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło