I SA/Po 726/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-12-09
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Wolna – Kubicka, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną, będącą rolnikiem ryczałtowym, działek budowlanych wydzielonych z gruntów rolnych, które były wykorzystywane w działalności rolniczej, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z gruntów rolnych przez osobę fizyczną, która nie angażuje środków podobnych do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców i nie prowadzi zorganizowanej działalności w tym zakresie, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z tym taka sprzedaż nie podlega opodatkowaniu VAT, a osoba fizyczna nie ma statusu podatnika VAT z tego tytułu. Kluczowe jest rozróżnienie między zarządem majątkiem prywatnym a działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca rolnikiem ryczałtowym i współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, zamierzała sprzedać część gruntów rolnych, które zostały podzielone na działki budowlane zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawczyni uważała, że sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ następuje z majątku prywatnego, a ona sama nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Minister Finansów, w drodze indywidualnej interpretacji, uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że sprzedaż ta jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2011r. sprawy ze skargi MU na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej MU kwotę [...] zł ( [...] 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
W dniu (...) września 2009 r. wnioskodawczyni M. U. zwróciła się udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży gruntów.
Na wezwanie organu podatkowego wniosek uzupełniła przez doprecyzowanie opisu następującego zdarzenia przyszłego: wnioskodawczyni jest współwłaścicielką, w ramach małżeńskiej wspólnoty majątkowej, gospodarstwa rolnego. Poza tym pobiera emeryturę, nie prowadzi działalności gospodarczej. Część posiadanych gruntów rolnych zostanie podzielona na działki budowlane, które następnie wraz z mężem zamierza sprzedać osobom trzecim. Grunty te do momentu sprzedaży opodatkowane są podatkiem rolnym, a zmiana ich charakteru - przeznaczenia pod zabudowę i opodatkowanie podatkiem od nieruchomości nastąpi dopiero u nowego właściciela - nabywcy, który mając ewentualny zamiar zabudowy, musi wystąpić do o zmianę przeznaczenia gruntów. Właścicielem gruntów jest od 1986 r. i dotychczas użytkowane są one jako grunty rolne. Wnioskodawczyni wskazała, że:
- posiada status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy,
- zgodnie z uchwałą Rady Gminy O. z dnia (...) października 2008 r. nieruchomość gruntowa przeznaczona na sprzedaż wchodzi w obręb obszaru przeznaczonego pod zabudowę jednorodzinną , decyzji o warunkach zabudowy nie wydano z uwagi na brak wniosku,
- z gruntów dokonywano zbioru i sprzedaży płodów rolnych,
- grunt zostanie podzielony na (...) działki, z których ma zamiar sprzedać (...),
- żadnych czynności zmierzających do przygotowania działek do sprzedaży dotychczas nie dokonywała, jedynie zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przystąpiła do podziału gruntu na działki tym planem przewidziane.
W związku z powyższym zadała następujące pytanie: czy od poszczególnych transakcji należny jest podatek VAT po osiągnięciu limitu 10.000 Euro rocznie w dostawie towarów?
Zdaniem wnioskodawczyni, ma do niej zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, tj. nie jest ona podatnikiem VAT bez względu na wysokość dostawy - wartości sprzedawanych gruntów.
Minister Finansów działając przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w P. w interpretacji indywidualnej nr (...) wydanej na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: O.p.) i mając na uwadze art. 2 pkt 6, 15, 19 i 20, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1-2, art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.- dalej: ustawa o VAT), stwierdził, że stanowisko wnioskodawczyni M. U. przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadniając interpretację organ podatkowy stwierdził, co następuje: zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W świetle art. 2 pkt 6 ustawy, towarami są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa w ust. 2, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza - mocą ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Rolnikiem ryczałtowym, w myśl art. 2 pkt 19 ustawy, jest rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystający ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy, przez produkty rolne, należy rozumieć towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim. Przepis art. 2 pkt 15 ustawy, definiuje działalność rolniczą jako produkcję roślinną i zwierzęcą w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą gruntową szklarniową i pod folią produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.01.13) oraz bambusa (PKWiU 02.01.42 -00.11), a także świadczenie usług rolniczych.
Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej uznać należy, iż rolnik ryczałtowy, w świetle ustawy VAT, posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Jednakże na mocy art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, korzysta tylko ze zwolnienia od podatku w zakresie dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności oraz w zakresie świadczenia usług rolniczych. Jeśli więc osoba taka wykonuje inne czynności mieszczące się w zakresie przedmiotowym opodatkowania podatkiem VAT, brak jest podstaw prawnych do uznania, iż nie podlegają one opodatkowaniu. Rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego, ale majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne. Wobec powyższego, osoba taka dokonuje sprzedaży majątku związanego z przedmiotową działalnością gospodarczą (działalnością rolniczą) i jest z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług, nie korzystającym ze zwolnienia od podatku, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że zamierzona przez wnioskodawczynię i jej męża, sprzedaż gruntów wykorzystywanych w działalności rolniczej, jest czynnością podlegającą uregulowaniom zawartym w ustawie o podatku od towarów i usług, tym samym podlega opodatkowaniu VAT. W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że wnioskodawczyni, w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o podatku VAT, jest podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą (rolniczą - w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy), a ponadto dokonuje sprzedaży składników majątku służącego do prowadzenia tej działalności - i tym samym w zakresie tej sprzedaży podlega opodatkowaniu według ogólnych zasad określonych w ustawie o podatku od towarów i usług.
W myśl art. 113 ust. 1 ustawy, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 50.000 zł (brzmienie obowiązujące od dnia 1 stycznia 2008 r.). Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Zgodnie z art. 113 ust. 2 ustawy, do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. W przypadku prowadzenia przez rolnika ryczałtowego korzystającego ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 także działalności innej niż działalność rolnicza do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 i 10, dokonywanej przez tego podatnika nie wlicza się sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej (art. 113 ust. 3 ustawy). Natomiast w myśl art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d ustawy, do podatników dokonujących dostaw terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę - niezależnie od wielkości obrotów - nie stosuje się zwolnień podmiotowych, o których mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy. Dostawa terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu stawką podatku 22% (...). Podatnik dokonujący dostawy przedmiotowych gruntów nie może skorzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 9, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.
Mając na uwadze treść powołanych przepisów oraz opis sprawy, stwierdzić należy, iż planowana przez wnioskodawczynię dostawa gruntów przeznaczonych pod zabudowę, wykorzystywanych uprzednio w działalności rolniczej, jest czynnością podlegającą uregulowaniom zawartym w ustawie o podatku od towarów i usług, a Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do opodatkowania przedmiotowych czynności (zapłaty podatku). W tej sytuacji nie znajdzie zastosowania zwolnienie podmiotowe, określone w art. 113 ust. 1 ustawy, gdyż dla podatników dokonujących dostaw terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę - niezależnie od wielkości obrotów - nie stosuje się zwolnień podmiotowych (art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d ustawy).
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wnioskodawczyni wskazała, że orzeczenia sądów administracyjnych, jak i powszechnych stoją w sprzeczności z tezami wydanej interpretacji i dowodzą że jej stanowisko w sprawie jest właściwe.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.
W skardze M. U. domagała się zmiany interpretacji zarzucając, że interpretacja wydana została wskutek błędnej wykładni art. 15 ustawy o VAT polegającej na nieprzyjęciu braku obowiązku opodatkowania VAT sprzedaży działek budowlanych wyodrębnionych z gruntów rolnych wskutek zmiany przez gminę miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając powyższy zarzut skarżąca wywodziła, co następuje: w 1986 r. nabyliśmy z mężem W. K. U. technikiem rolnikiem ziemię o obszarze (...) ha. stanowiącą rolę i łąkę. Sprzedającym były osoby fizyczne. Zakupiona ziemia była następnie uprawiana, uzyskane plony w większości sprzedawane, należne podatki rolne płacone. Prowadziliśmy typowe gospodarstwo rolne. Mąż od 1995 r. przebywał na rencie okresowej, która w 2006 r. została przekształcona w rentę stałą uzyskaną z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ja w 2007 r. tytułu pracy w szkolnictwie przeszłam na emeryturę. W 2008 r. Rada Gminy O. zmieniła miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego przeznaczając część gruntów pod zabudowę jednorodzinną w następstwie czego, z mężem dokonała zgodnego z tym planem wyodrębnienia (...) działek, z których (...) zamierza sprzedać. Sprzedaży tej dokonamy jednak wyłącznie z majątku prywatnego, uzyskane środki zostaną spożytkowane też na cele osobiste, w żadnej mierze zaś nie będą zużyte na powiększenie gospodarstwa rolnego, które obecnie jest w fazie likwidacji. Ani skarżąca, ani jej mąż dotychczas nigdy nie zajmowali się sprzedażą ziemi. podkreślam, że orzecznictwo sądownictwa administracyjnego wskazuje, iż w przypadkach takich jak mój nie posiadam przymiotu podatnika VAT.
Minister Finansów w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, iż brak jest podstaw do przyjęcia , iż planowana dostawa gruntów przeznaczonych pod zabudowę, wykorzystywanych uprzednio w działalności rolniczej, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podatku w wysokości 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W konkretnych okolicznościach faktycznych, zaprezentowanych przez wnioskodawczynię we wniosku o udzielenie interpretacji, nie można uznać jej za podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu w ustawie o VAT z 2004r. brak jest jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Rzeczpospolita Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), na podstawie którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego (por. wyrok składu siedmiu sędziów z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 Lex nr 304985). Także Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał) w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C 180/10 i C 181/10 – publ. Lex nr 898576 – przypomniał, że art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (stanowiącej odpowiednik art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy) pozwalał państwom członkowskim uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Ponadto zwrócił uwagę na potrzebę wyjaśnienia przez sądy krajowe czy Rzeczpospolita Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112. Z orzeczenia Trybunału z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C 102/08 publ. Lex nr 498721 wynika, że korzystając z opcji przewidzianej w dyrektywie VAT państwo członkowskie musi to uczynić w przepisie ustawowym, mającym bezwzględną moc wiążącą, który będzie odpowiadał wymogom szczegółowości, precyzji i jasności koniecznym dla zagwarantowania pewności sytuacji prawnych i kontroli sądów krajowych. Oznacza to, że państwo członkowskie musi sformułować wyraźnie unormowanie, aby mogło powoływać się na przewidziane w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112 (poprzednio art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy) prawo, według którego za podatnika można uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Jak już stwierdzono w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt I FPS 8/10 , publ. ONSA i WSA 2011/3/51 ( również z wyroku ETS w sprawie C-468/93) do ustawodawstwa krajowego każdego państwa należy ustalenie definicji terenu budowlanego, a polski ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia w ustawie o podatku od towarów i usług. Oznacza to, że do polskiego systemu prawa podatkowego nie implementowano art. 12 ust. 3 Dyrektywy 112. Nie ma jakichkolwiek podstaw, aby z powyższej treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT wywodzić, że norma ta obejmuje także transakcje okazjonalne, o których stanowi art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, opodatkowane niezależnie od ustalenia takiej okoliczności jak zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy. (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt. I FSK 1289/10, w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1536/10, publ. www.orzeczenia. nsa.gov.pl).
Sąd uważa, że wobec stwierdzenia, iż Rzeczpospolita Polska nie skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, należy badać, czy transakcje będące przedmiotem sporu podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112, czyli będącego jego odpowiednikiem w Polsce - art. 15 ust. 2 krajowej ustawy o VAT, w których to przepisach pojęcie podatnika definiuje się w związku z pojęciem działalności gospodarczej, czy też sprzedaż ta nastąpiła w ramach zarządu jego majątkiem prywatnym. W powyższych przepisach pojęcie działalności gospodarczej obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w tym wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112 (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Sąd podkreśla, że o tym , iż podmiot dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym wykonując prawo własności decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, z którego wynika, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Określając więc w jakich przypadkach mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, a nie z zarządem majątkiem prywatnym ( por. też wyroki I FPS 3/07, I FSK 1043/08, publ. ONSA i WSA 2010/6/121) uwzględnić należy, że :
- nie jest możliwe przyjęcie modelowego rozwiązania, mającego zastosowanie w każdym przypadku wobec czego konieczna jest ocena każdorazowo odnosząca się do okoliczności faktycznych danej sprawy,
- konieczne jest ustalenie, że zbywca w odniesieniu do czynności sprzedaży działki budowlanej lub przeznaczonej pod zabudowę występował jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonują-ca prawo własności w stosunku to tego gruntu, bowiem jednorazowa sprzedaż nawet w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie przesądza, że z tego tylko powodu staje się podatnikiem VAT,
- należy ustalać, czy działalność sprzedającego przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywny-mi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną mając na uwadze , że przesłanka "stałości" działalności gospodarczej wynika z porównania art. 9 i art. 12. Dyrektywy 112, - skoro art. 12 wprowadza możliwość uznania za podatnika podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w sposób sporadyczny (okazjonalny), to oznacza, iż zasadą ogólną jest, by działalność gospodarcza musiała być wykonywana w sposób niesporadyczny (stały),
- nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach prywatnych,
- liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą,
-okoliczność, iż przed sprzedażą sprzedający dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej nie rozstrzyga o działalności gospodarczej jak również nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów bowiem całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym,
- podjęcie takich czynności np. jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną,
- na działalność gospodarczą wskazywać może np. uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, zwłaszcza w sytuacji gdy sprzedawca jest już podatnikiem w zakresie usług budowlanych, developerskich czy innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze.
Sąd stwierdza, że sprzedaż gruntów przez rolnika nie może być a priori uznana za działalność gospodarczą nawet gdy dotyczy gruntów wykorzystywanych w działalności rolniczej. Rolnik sprzedający działki budowlane może sprzedawać je jako majątek osobisty. Okoliczność, iż jest "rolnikiem ryczałtowym" w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 Dyrektywy 112 - jest w tym zakresie bez znaczenia (por. wyrok TSUE C-180-181/10 ).
Opisane przez wnioskodawczynię zdarzenie przyszłe w żadnym zakresie nie wskazuje, że jej aktywność może być porównana do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie obrotem działkami. W szczególności wnioskodawczyni jako jest właścicielem gruntów od 1986 r. Zmiana ich charakteru przez przeznaczenie pod zabudowę i opodatkowanie podatkiem od nieruchomości nastąpi nie wskutek działań wnioskodawczyni lecz wskutek aktywności nowego właściciela - nabywcy, który mając ewentualny zamiar zabudowy, musi wystąpić do o zmianę przeznaczenia gruntów. Uchwała Rady Gminy O. z dnia (...) października 2008 r. , która określiła grunty na sprzedaż jako wchodzące w obręb obszaru przeznaczonego pod zabudowę jednorodzinną nie zapadła z inicjatywy wnioskodawczyni. Nie ubiegała się ona także o decyzje o warunkach zabudowy i takowe jeszcze zostały nie wydane. Wobec treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wnioskodawczyni przystąpiła do podziału gruntu na (...) działki z których ma zamiar sprzedać (...). Wnioskodawczyni nie dokonała uzbrojenia działek w media, nie prowadzi żadnych działań marketingowych, nie dokonała dotychczas żadnej sprzedaży gruntów rolnych.
Wobec powyższego zachodzą podstawy do przyjęcia, że wnioskodawczyni tak jak każda osoba fizyczna posiadająca nieruchomość, która wykorzystywana była dla celów prowadzenia gospodarstwa rolnego, w ramach prawidłowego zarządu swoim majątkiem prywatnym, po przekształceniu gruntu na tereny zabudowy mieszkaniowej , korzystając z okazji będzie sprzedawała działki. Nie można tylko z tego powodu uznać, iż stanie się w odniesieniu do tych transakcji profesjonalnym handlowcem.
W nawiązaniu do brzmienia pytania zadanego przez wnioskodawczynię Sąd wyjaśnia za organem który wydał interpretację, że w myśl art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 50.000 zł (brzmienie obowiązujące od dnia 1 stycznia 2008 r.). Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Zgodnie z art. 113 ust. 2 ustawy, do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. W przypadku prowadzenia przez rolnika ryczałtowego korzystającego ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 także działalności innej niż działalność rolnicza do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 i 10, dokonywanej przez tego podatnika nie wlicza się sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej (art. 113 ust. 3 ustawy). Natomiast w myśl art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d ustawy, do podatników dokonujących dostaw terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę - niezależnie od wielkości obrotów - nie stosuje się zwolnień podmiotowych, o których mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy. Dostawa terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu stawką podatku 22% (...). Podatnik dokonujący sprzedaży gruntów nie może skorzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Jednakże Sąd odmiennie od organu podatkowego stwierdza, że wobec opisu przyszłego zdarzenia , planowana przez wnioskodawczynię sprzedaż gruntów przeznaczonych pod zabudowę, wykorzystywanych uprzednio w działalności rolniczej, nie będzie czynnością podlegającą ustawie o VAT.
Reasumując nakreślony we wniosku o interpretację stan faktyczny nie wskazuje na takie formy aktywności wnioskodawczyni w zbywaniu działek, które wykraczałyby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności – nie można będzie wnioskodawczyni uznać za podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Dlatego uznanie przez organ podatkowy, że w przyszłym zdarzeniu opisanym we wniosku wnioskodawczyni będzie występowała w roli podatnika VAT , oznaczało naruszenie tych przepisów.
Zbliżone stanowisko co do możliwości objęcia osób fizycznych opodatkowaniem z tytułu sprzedaży gruntów zostało przedstawione w piśmiennictwie podatkowym ( np. A. Bartosiewicz [w] "Sprzedaż gruntów a VAT – refleksje po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości UE" , Przegląd Podatkowy 2011/11/42).
Sąd wskazuje, że rzeczą organu podatkowego przy rozpatrywaniu wniosku będzie dokonanie ponownej oceny stanowiska wnioskodawcy z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku.
Dlatego Sąd na podstawie art. 146 § 1 , art. 152, art. 200 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło