V SA/Wa 1602/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi V.S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z [...].02.2011 r.; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz V.S. kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi V. S. obywatelki [...] jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...].02.2010 r. orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na osiedlenie się. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym : W dniu 14.12.2010r. V. S. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 52 ust. 5 w związku z art. 8 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...].02.2011r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o umorzeniu postępowania w w/w sprawie stwierdzając, że kwestia udzielenia V. S. zezwolenia na osiedlenie się z uwagi na pochodzenie polskie została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Organ I instancji stwierdził także, że cudzoziemka dołączyła wprawdzie nowe dokumenty, jednak nie wnoszą one nowych okoliczności w sprawie. Wojewoda [...] stwierdził, że przypadku funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej w tożsamej sprawie zasadne byłoby zastosowanie trybu wznowienia postępowania w sprawie, czy też uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i kwestionując umorzenie postępowania. V.S. podniosła, że posiada w chwili obecnej nowe dokumenty i wyjaśniła historię rodziny. Wspomnianą na wstępie decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż wobec tego, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja wydana w wyniku złożenia przez cudzoziemkę wniosku o zezwolenie na osiedlenie się na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, w sprawie niniejszej nie może zostać wydana kolejna decyzja merytoryczna. W ocenie organu jedyną właściwą drogą byłoby wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie V. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji , zarzucając jej : 1. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 52 ust. 5 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r.. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. Nr 78 poz. 483 z późń. zm); 2. istotne naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenie go, - art. 7 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej - art. 8 k.p.a. poprzez zignorowanie istotnych dla postępowania okoliczności i tym samym nadwyrężenia zaufania do organu administracji, - art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania, - art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasady oficjalności postępowania dowodowego, - art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego w sprawie, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w jej ocenie brak było podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Aby można było mówić o bezprzedmiotowości należy bowiem ustalić, że między sprawą zakończoną decyzja ostateczna a kolejną zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. I o ile tożsamość podmiotowa niewątpliwie istnieje, o tyle nie istnieje tożsamość przedmiotowa, gdyż nie jest spełniony warunek niezmienionego stanu faktycznego . Skarżąca wskazała, że do kolejnego wniosku dołączyła szereg dokumentów , w tym nie tylko istniejące w chwili wydawania poprzedniej decyzji. Podniosła ponadto, że z uzasadnienia poprzedniej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...].08.2006 r. wynika, że po uzyskaniu stosownych dokumentów wnioskodawczyni będzie mogła wystąpić ponownie z wnioskiem o zezwolenie na osiedlenie się. Strona wskazała ponadto, że organy umarzając postępowanie nie wzięły pod uwagę treści art. 148 § 1 k.p.a. zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem nawet w dniu otrzymania decyzji organu I instancji, w której została podniesiona kwestia wznowienia postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na osiedlenie się zakończonego decyzją ostateczną, minął już termin na wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a., ponieważ dokumenty potwierdzające okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania strona zebrała jeszcze przed złożeniem wniosku z dnia 14 grudnia 2010r. o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Podkreślenia wymaga również i to, że stosując przewidziane ustawą p.p.s.a. środki, w szczególności przepis art. 134 § 1, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Badając skargę w wyżej wskazanych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. 1. W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, że Sąd w pełni aprobuje pogląd organów obu instancji, że istnienie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę do ponownego merytorycznego rozpoznania nowego wniosku o wszczęcie postępowania w tym samym przedmiocie. Zgodnie z art. 16 k.p.a. uchylenie lub zmiana takiej decyzji możliwa jest jedynie w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Postępowania przewidziane w ustawie o cudzoziemcach toczą się na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego i ustawa w tym zakresie nie ustanawia żadnych przepisów szczególnych. Oczywiście o ile w ogóle można mówić, że ustawa ta odnosi się do wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się opartego przecież nie o podstawy przewidziane w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r.o cudzoziemcach, ale stosowany wprost art. 52 ust. 5 Konstytucji RP (tak por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 354/10). W takim przypadku jedynym aktem prawnym regulującym postępowanie jest kodeks postępowania administracyjnego. 2. Aby można było mówić o bezprzedmiotowości postępowania musi istnieć tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a także niezmieniony stan prawny. Niewątpliwie w sprawie niniejszej zachodzi tożsamość podmiotowa, nie zmienił się także stan prawny. Tożsamość przedmiotowa polega na niezmienionym stanie faktycznym. Oznacza to, że pomiędzy datą wydania decyzji ostatecznej a datą wszczęcia nowego postępowania nie uległy zmianie żadne elementy stanu faktycznego, istotne z punktu widzenia mających zastosowanie przepisów prawa. 3. Oceniając wniosek strony pod tym kątem należy zauważyć, że spośród dokumentów złożonych wraz z wnioskiem w dniu 14.12.2010 r. tylko jeden odnosi się do zdarzeń, które miały miejsce po wydaniu decyzji ostatecznej – jest to decyzja Konsula RP w K. z 11.06.2010 r. o przyznaniu V. S. Karty Polaka. W uzasadnieniach decyzji obu instancji zabrakło jednak odniesienia się do powyższego dokumentu, w szczególności analizy czy przyznanie stronie Karty Polaka ma wpływ na wykazanie przez nią polskiego pochodzenia. Jest to istotne uchybienie zważywszy, że zarówno w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 maja 2003 r. (sygn. akt SK 21/2002), jak i w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zwracano uwagę na wyłącznie pomocnicze stosowanie ustawy o repatriacji (por. orzeczenie cytowane oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1446/09), która jako jedyna zawiera definicję "osoby polskiego pochodzenia", tj. określa jaką osobę uznaje się za osobę polskiego pochodzenia. 4. Pozostałe dokumenty przedstawione przez skarżącą nie tworzą nowego stanu faktycznego w wyżej wskazanym rozumieniu – odnoszą się i na ogół są wytworzone przed wydaniem decyzji ostatecznej z [...].08.2006 r. Są więc nowymi okolicznościami faktycznymi lub nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji , czyli mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. 5. Słusznie zwraca uwagę strona , że poprzez działanie organu została de facto pozbawiona możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania opartego na powyższej podstawie, gdyż upłynął termin 1 miesiąca określony w art. 148 § 1 k.p.a. Strona co prawda sama określa przedmiot swojego żądania, ale należy też mieć na względzie szczególne obowiązki organu wynikające z zasady informowania określonej w art. 9 k.p.a. W tym przypadku naruszenie powyższej zasady jest tym bardziej drastyczne, że w uzasadnieniu decyzji z [...].08.2006 r. organ zawarł błędną informację o możliwości wystąpienia przez cudzoziemkę z nowym wnioskiem w przypadku zdobycia nowych dowodów potwierdzających polskie pochodzenie. Strona słusznie zwraca uwagę na ten fakt w skardze. W ocenie Sądu wydanie decyzji umarzającej postępowanie bez pouczenia strony, że wobec istnienia decyzji ostatecznej może sprecyzować wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się jako wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na ujawnienie nowych faktów i dowodów, stanowi istotne naruszenie przepisu art. 9 i 105 § 1 k.p.a. , które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z powyższych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku . O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a