II OSK 872/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 282/11 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. II OSK 872 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. R. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sosnowcu decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 104 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze. zm.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.- zwanej dalej Kodeksem pracy) nie stwierdził u J. R. choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, załączonego do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869- zwanego dalej rozporządzeniem). Jak wskazał organ, J. R. będąc zatrudniony: - w okresach 4 kwietnia 1955 r. - 4 grudnia 1995 r. oraz 13 grudnia 1955 r. - 20 sierpnia 1956 r. w Zakładach Górniczo- Hutniczych [...] w B. w charakterze pracownika fizycznego, wsadowego pieca był narażony na czynnik szkodliwy w postaci pyłu przemysłowego, - w okresach 11 listopada 1957 r. - 5 września 1959 r. oraz 17 października 1959 r. - 5 kwietnia 1984 r. w Kopalni Węgla Kamiennego [...] Sp. z o. o. w S. w charakterze pomocy dołowej pod ziemią i cieśli był narażony na czynnik szkodliwy- pył węgla kamiennego. Strona została zbadana w dwóch jednostkach orzeczniczych, gdzie nie rozpoznano u niej choroby zawodowej wobec braku trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. W związku z wniesionym przez J. R. odwołaniem, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Organ odwoławczy podkreślił, że strona została poddana badaniom lekarskim w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy- Poradnia Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy w Krakowie (orzeczenie z dnia 23 marca 2010 r.), gdzie nie stwierdzono w badaniach pirometrycznych wyników uprawniających do stwierdzenia choroby zawodowej. Także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu w orzeczeniu z dnia 7 października 2010 r. na podstawie obserwacji klinicznej stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, podkreślając, że zgodnie z przyjętymi kryteriami diagnostyczno- orzeczniczymi w zakresie chorób zawodowych brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej nie daje podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjengo zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczeń lekarskich, nie było, w ocenie organu, podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze na powyższe orzeczenie J. R., domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, podkreślając, że choruje z powodu narażenia w pracy zawodowej na działanie wielu szkodliwych czynników, w tym pyłu węglowego i krzemowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznał ją za niezasadną. Wskazując na definicję choroby zawodowej z art. 235¹ i treść art. 235² Kodeksu pracy, Sąd podzielił stanowisko organu o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej z uwagi na treść orzeczeń lekarskich z dnia 23 marca 2010 r. oraz z dnia 7 października 2010 r., w których nie rozpoznano u skarżącego trwałego upośledzenia sprawności wentylacji płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości oddechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej. Stwierdzone, podczas badań wykonanych u strony, obniżenie natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) na poziomie 79,7%, nie daje podstaw do rozpoznania jednostki chorobowej opisanej pod pozycją 5 wykazu chorób zawodowych załączonego do rozporządzenia. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał na to, iż wymieniona w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia jednostka chorobowa musi wystąpić najpóźniej w ciągu 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Skoro skarżący zakończył pracę na stanowisku cieśli ruchowego pod ziemią w dniu 5 kwietnia 1984 r., to te udokumentowane objawy chorobowe musiałyby wystąpić do dnia 5 kwietnia 1985 r. Nie jest, zatem możliwe stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej u byłego pracownika, u którego objawy schorzenia odpowiadającego określonej pozycji wykazu chorób zawodowych wystąpiły w późniejszym, niż ustalony w tym wykazie okresie. Wskazując na powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wniósł J. R., reprezentowany przez adwokata J. P. Na podstawie art. 174 p.p.s.a. skarżący zarzucił skarżonemu wyrokowi "naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na nieuwzględnieniu faktu, że dolegające skarżącemu schorzenie jest następstwem szkodliwych warunków pracy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294) przez niewłaściwą jego wykładnię i uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek, nadto w toku postępowania Sąd błędnie przyjął, że dolegające skarżącemu schorzenie oskrzeli wywołane czynnikiem szkodliwym w środowisku pracy nie ma etiologii zawodowej, albowiem spowodowane zostało czynnikami pozazawodowymi." "Wskazując na podstawy skargi kasacyjnej, skarżący podniósł, że w toku postępowania Sąd doszedł do błędnego przekonania, że dolegające skarżącemu schorzenie oskrzeli nie uzasadnia uznania go za zawodowe albowiem nie zostało ono w taki sposób zakwalifikowane przez placówki medyczne, podczas gdy czynnik szkodliwy, który mógł spowodować schorzenie, występował niemal wyłącznie w środowisku pracy skarżącego, co uzasadnia stwierdzenie z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że warunki pracy stanowiły przyczynę schorzenia." Pełnomocnik skarżącego, wniósł o zmianę wyroku w taki sposób, że "Sąd uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę organowi II instancji do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego schorzenie wymienione w poz. 5 wykazu chorób zawodowych". Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego za wszystkie instancje w kwocie oznaczonej według spisu kosztów lub norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z treścią skargi kasacyjnej, a w szczególności z uwagi na sposób jej sformułowania koniecznym jest wyjaśnienie, iż wymagana przepisami obowiązującej ustawy konstrukcja skargi kasacyjnej różni się w sposób zasadniczy od skargi na ostateczną decyzję administracyjną, wnoszonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 r. między innymi przymus adwokacko- radcowski (art. 175 § 1 p.p.s.a.) postawił skardze kasacyjnej określone wymagania. Wśród tych wymagań najistotniejsze znaczenie ma przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Brak któregoś z tych istotnych elementów określonych jako elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej uniemożliwia jej rozpoznanie. Podkreślić też trzeba, iż zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to związanie tego Sądu zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które winny dotyczyć ocenianego wyroku. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga, więc nie tylko ich określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r. sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96). Tylko prawidłowe, zgodne z art. 176 p.p.s.a. opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga kasacyjna nie spełniająca wymagań w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie tej części art. 178 p.p.s.a., która odnosi się do skargi kasacyjnej "z innych przyczyn niedopuszczalnej". Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej. W skardze kasacyjnej wniesionej przez J. R., w imieniu którego działa adwokat J. P., ograniczono się do przedstawienia jako jej podstaw zarzutu "naruszenia przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia" oraz "naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294)" bez wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji. Wyraźnego też podkreślenia wymaga, iż wbrew opinii autora skargi kasacyjnej podstawę prawną zapadłych w sprawie decyzji nie stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, ale rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw wskazanych w art. 174 p.p.s.a. stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, a przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, wobec tego przedmiotowa skarga kasacyjna jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a., na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym też Naczelny Sąd Administracyjny orzekł.