II SA/Wa 1557/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant st. asyst. sędz. Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na czynność Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia ze służby w Policji stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności Komendanta Rejonowego Policji [...] A. C., w dniu [...] stycznia 2010 r. złożył do Komendanta Rejonowego Policji W. wniosek o wypłatę następujących świadczeń: 1) ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2007, 2008 i 2009, 2) dopłaty do wypoczynku za lata 2007, 2008 i 2009, 3) dopłaty zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległości 1000 km za lata 2007, 2008 i 2009. W dniu 22 października 2010 r. ww. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie wypłaty świadczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 350/10 zobowiązał powyżej określony organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2010 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku podał m.in., że stosownie do art. 114 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe; 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniu z urzędu. 2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przysługują policjantowi, jeżeli w dniu zwolnienia ze służby spełniał warunki do uzyskania świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. 3. Policjant zwalniany ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4a oraz ust. 2 pkt 8 otrzymuje 50% odprawy oraz ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby, nie więcej niż za okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. W powyżej przytoczonym przepisie ustawodawca użył określenia "otrzymuje", co wskazuje na powstanie uprawnień z mocy ustawy. Skoro uprawnienie powstaje z mocy ustawy, nie zachodzi konieczność konkretyzacji normy prawnej przez organ administracji publicznej, co oznacza że kwestia przyznania i wypłaty należności określonych w tym przepisie nie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Również z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin z prawa przejazdu raz w roku środkiem publicznego transportu zbiorowego na koszt właściwego organu Policji oraz warunków przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu (Dz. U. Nr 74, poz. 683) nie wynika, że sprawy regulowane tym aktem prawnym, należy rozstrzygać w drodze decyzji. Zatem słuszne jest stanowisko Komendanta Rejonowego Policji W., iż realizacja uprawnień policjanta wynikająca z art. 114 ustawy o Policji następuje w drodze czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie bądź odmowie wypłaty stosownych należności. Sąd stwierdził, iż w tej sytuacji przesłane skarżącemu pismo z dnia [...] czerwca 2010 r., z którego treści wynika, iż należności wskazane przez niego we wniosku z dnia [...] stycznia 2010 r. mu nie przysługują, trudno jest nazwać podjęciem przez organ stosownej czynności materialno-technicznej. Komendant Rejonowy Policji W. w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. poinformował A. C., że odmawia mu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2007, 2008 i 2009 oraz wypłaty zryczałtowanego równoważnika za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległość 1000 km za lata 2007, 2008 i 2009. Dalej organ podaje, że zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych (...). Możliwości udzielenia urlopu nie zaś prawa do urlopu określają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 z późn. zm.). W myśl § 6 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Skoro policjant (A. C.) został zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] grudnia 2006 r., a następnie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji zwolniony ze służby, a zawieszenie nie zostało uchylone przed dniem rozwiązania stosunku służbowego, to brak jest podstaw do uznania, że ww. nabył prawo do urlopu i prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, albowiem w okresie zawieszenia urlop ten nie może być udzielony. Za takim poglądem, przemawia brzmienie § 6 ust. 1-3 powołanego rozporządzenia. Stosownie do tego przepisu, możliwość przesunięcia terminu do wykorzystania urlopu wypoczynkowego istnieje tylko w sytuacjach, gdy policjantowi nie udzielono urlopu z powodu czasowej niezdolności do służby, wskutek choroby lub zwolnienia z zajęć służbowych. Przepis ten nie zawiera regulacji odnoszącej się do udzielenia urlopu wypoczynkowego po okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Zgodnie z art. 73 ustawy o Policji i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin z prawa przejazdu raz w roku środkami publicznego transportu zbiorowego na koszt właściwego organu Policji oraz warunków przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu (Dz. U. Nr 74, poz. 683), świadczenie to przysługuje za dany rok, w którym policjant nie wykorzystał prawa do przejazdu i należy to zgłosić do końca roku kalendarzowego. Skoro obowiązek ten nie został przez policjanta dopełniony, to świadczenie to nie przysługuje. A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa". Skarżący zarzucił w skardze, że organ rozpoznając jego wniosek z dnia [...] stycznia 2010 r., udzielając mu odpowiedzi w piśmie z dnia [...] marca 2011 r., naruszył art. 73 ust. 1 w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin (...), dokonując jego błędnej wykładni. Skarżący zarzucił również, że w udzielonej mu odpowiedzi organ naruszył art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 6 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów oraz art. 66 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez dokonanie ich błędnej wykładni. Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej czynności oraz uznanie, że ma prawo do przedmiotowych świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Podać należy również, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona została czynność Komendanta Rejonowego Policji W. z dnia [...] marca 2011 r. odmawiająca A. C. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za lata 2007, 2008 i 2009 oraz wypłaty zryczałtowanego równoważnika za przejazd koleją w kwocie ceny biletu II klasy pociągu pospiesznego na odległość 1000 km za lata 2007, 2008 i 2009. Powyższa czynność zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Prawo do urlopu w pełnym wymiarze policjant nabywa z upływem roku służby (...). Art. 114 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe (...). Natomiast § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 z późn. zm.) stanowi, że policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Zdaniem Sądu, organ dokonał niewłaściwej interpretacji powyżej przytoczonych przepisów i podjął wadliwą czynność. Wbrew twierdzeniu organu, skarżący nabył bowiem prawo do urlopów wypoczynkowych, jak również otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za ich niewykorzystanie w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżący urlopów wypoczynkowych nie mógł wykorzystać, gdyż nie mogły być mu udzielone w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Fakt zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych ograniczył jedynie jego prawo do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w tym okresie, ale nie utracił on prawa do przysługujących mu urlopów wypoczynkowych. Skoro skarżący nie wykorzystał należnych mu urlopów wypoczynkowych, bo nie mogły być mu udzielone w okresie zawieszenia, to w związku ze zwolnieniem ze służby powinien otrzymać ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Należy również zwrócić uwagę na art. 107 ustawy o Policji, który reguluje kwestie związane z przedawnieniem roszczeń. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi i członkom jego rodziny przysługuje raz w roku prawo przejazdu na koszt właściwego organu Policji środkami publicznego transportu zbiorowego do jednej z obranych przez siebie miejscowości w kraju i z powrotem. Natomiast § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków korzystania przez policjantów oraz członków ich rodzin z prawa przejazdu raz w roku środkami publicznego transportu zbiorowego na koszt właściwego organu Policji oraz warunków przyznawania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w razie niewykorzystania przysługującego przejazdu (Dz. U. Nr 74, poz. 683) stanowią odpowiednio, że w razie niewykorzystania przysługującego prawa przejazdu na koszt właściwego organu Policji, policjant otrzymuje na każdą uprawnioną osobę zryczałtowany równoważnik pieniężny (...), nie później jednak niż w dniu wygaśnięcia prawa do przejazdu przysługującego za dany rok kalendarzowy. Zwrot kosztów przejazdu w wysokości potwierdzonej posiadanymi biletami lub zryczałtowany równoważnik pieniężny wypłaca komórka finansowa jednostki organizacyjnej Policji, właściwa dla miejsca pełnienia służby uprawnionego policjanta, w terminie 30 dni od dnia złożenia przez policjanta wniosku o przyznanie świadczenia. Zdaniem Sądu, organ w tym przypadku dokonał niewłaściwej interpretacji powyżej przytoczonych przepisów i podjął wadliwą czynność. Skarżący i członkowie jego rodziny nabyli bowiem prawo do otrzymania zryczałtowanego równoważnika pieniężnego za niewykorzystanie przysługującego im prawa przejazdu. W ocenie Sądu fakt, że skarżący nie złożył wniosku (ów), o którym mowa w § 4 powołanego rozporządzenia nie oznacza, jak twierdzi organ, że świadczenie to nie przysługuje. Natomiast kwestią, którą organ powinien rozstrzygnąć, to czy świadczenie to nie uległo przedawnieniu w świetle art. 107 ustawy o Policji. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.