II SA/Wa 1324/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] stycznia 2011 r. o zwolnieniu sierż. szt. M. P. ze służby w Policji z dniem 15 lutego 2011 roku. Organ, rozpatrując przedmiotową sprawę, ustalił następujący stan faktyczny: Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 roku zwolnił [...] M. P. ze służby w Policji z dniem 15 lutego 2011 roku. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 42 ust. 2 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 roku Nr 43, poz. 277- ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w M. II Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. II Wydział Karny sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2010 roku, [...] M. P. został uniewinniony od dokonania zarzuconego mu czynu. Ponieważ wyrok Sądu Okręgowego, jako kończący postępowanie karne w II instancji, stał się prawomocny z dniem jego wydania, organ stwierdził, iż w tym właśnie dniu wymieniony został przywrócony do służby. W konsekwencji od dnia 24 marca 2010 roku biegł termin, w którym M. P. winien zgłosić gotowość podjęcia służby. Termin ten upłynął bezskutecznie z dniem 31 marca 2010 roku, zaś M. P. pisemnie zgłosił gotowość podjęcia służby dopiero w dniu 2 kwietnia 2010 roku, a więc bez zachowania terminu, organ uznał zwolnienie ze służby na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji za uzasadnione. W oparciu o przepis art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowe rozstrzygnięcie doręczono stronie za pośrednictwem poczty w dniu 2 lutego 2011 roku. [...] M. P. w dniu 14 lutego 2011 roku, z zachowaniem ustawowego terminu, wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta [...] za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w M. Komendant [...] Policji, po rozpoznaniu odwołania, wydając zaskarżoną decyzję podkreślił, iż termin do załatwienia sprawy M. P., rozpoczął swój bieg w dniu 4 stycznia 2011 roku, a więc w dacie wpływu sprawy do Komendy Powiatowej Policji w M. Uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji nastąpiło w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny. Ponieważ wyrok sądu karnego, uniewinniający M. P. o od popełnienia zarzucanego mu czynu stał się prawomocny z dniem 24 marca 2010 roku, z tym właśnie dniem, zgodnie z przepisem art. 42 ust. 7 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, [...] M. P. został przywrócony do służby w Policji. Od tego momentu rozpoczął swój bieg siedmiodniowy, nieprzekraczalny termin do zgłoszenia przez policjanta gotowości niezwłocznego podjęcia służby. M. P. zwrócił się do Komendanta [...] Policji o przywrócenie do służby na uprzednio zajmowane stanowisko pismem z dnia 1 kwietnia 2010 roku, które złożył w Komendzie Powiatowej Policji w M. w dniu 2 kwietnia 2010 roku. Przekroczony zatem został siedmiodniowy, nieprzekraczalny termin wymagany przepisem art. 42 ust. 2 ustawy o Policji do dokonania tej czynności. Organ II instancji stwierdził, że zwolnienie ze służby [...] M. P. decyzją organu I instancji nastąpiło z zachowaniem trzymiesięcznego terminu, określonego przepisem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Sprawa w zakresie uregulowania stosunku służbowego skarżącego została przekazana przez Komendanta [...] Policji właściwemu organowi, a więc Komendantowi Powiatowemu Policji w M. w dniu 4 stycznia 2011 roku. Komendant Powiatowy Policji w M. nie przekroczył terminu określonego wskazanym przepisem. Od dnia otrzymania sprawy do realizacji, tj. od dnia 4 stycznia 2011 roku do dnia zwolnienia skarżacego ze służby w Policji, tj. do dnia 15 lutego 2011 roku, upłynął okres 1 miesiąca i 12 dni, a więc nieprzekraczający trzymiesięcznego okresu, określonego przepisem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Postępowanie w sprawie określenia stosunku służbowego [...] M. P. wszczęte zostało z chwilą przekazania sprawy w tym zakresie właściwemu organowi Policji. Organ podkreślił, że z zasady ogólnej, określonej art. 14 k.p.a., wypływa dla organów administracji publicznej oraz dla stron postępowania administracyjnego obowiązek załatwiania sprawy w formie pisemnej. Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej, co odnosi się nie tylko do aktu załatwienia sprawy w danej instancji, lecz również do wszystkich czynności w toku załatwienia sprawy, w tym również przyjmowania oświadczeń. Wszystkie czynności muszą być utrwalone w postaci pisemnej. Nie można bowiem w żaden sposób uznać, że Komendant Powiatowy Policji w M., na podstawie ewentualnych luźnych rozmów z Naczelnikiem Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M., nie będącym przecież organem administracji, mógłby wydać decyzję o mianowaniu na stanowisko w strukturze organizacyjnej wskazanej komendy Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2011 r., oraz poprzedzającej ją decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez przyjęcie niewłaściwej wykładni art. 41 ust. 3, oraz art. 42 ust. 1, 2 oraz 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, oraz popełnienie szeregu uchybień w postępowaniu, polegającym na pominięciu istotnych dowodów w sprawie, nieinformowaniu i celowym wprowadzaniu w błąd strony, oraz pominięciu strony w postępowaniu, naruszając tym samym podstawowe zasady demokratycznego państwa prawa określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeksie karnym, Kodeksie postępowania administracyjnego, oraz ustawie o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wyrok uniewinniający M. P. od popełnienia zarzucanych mu czynów uprawomocnił się w dniu 24 marca 2010 roku, kiedy to Sąd Okręgowy w S. utrzymał w mocy wyrok uniewinniający, wydany przez Sąd Rejonowy w M. Nie jest kwestionowane przez organ, że jeszcze tego samego dnia, tj. 24 marca 2010 roku, M. P. w rozmowie poinformował Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego w M., zarówno o zapadłym wyroku, jak i chęci powrotu do służby w Policji. Następnego dnia, tj. 25 marca 2010 roku, M. P. osobiście stawił się w Komendzie Powiatowej Policji w M. i zameldował się przed bezpośrednim swoim przełożonym, Naczelnikiem Wydziału Ruchu Drogowego, [...] P. W. Podczas rozmowy z przełożonym domagał się przyjęcia do służby w Policji, na uprzednio zajmowane stanowisko, tj. referenta wydziału ruchu drogowego. Tego dnia odbyła się także rozmowa telefoniczna Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego [...] P. W. z Komendantem Powiatowym Policji w M. [...] R. K., w obecności M. P., w której brał on czynny udział. W myśl art. 42 ust. 2, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Brak w tym przepisie obowiązku pisemnego zgłoszenia gotowości do służby nie może zostać interpretowany na niekorzyść policjantów, w szczególności poprzez dokonanie takiej wykładni przepisu, jakiej dokonały organy orzekające w sprawie niniejszej. Rację ma M. P., że z literalnej treści cytowanego przepisu nie wynika obowiązek złożenia deklaracji na piśmie. Słuszny jest zatem zarzut skarżącego, że swoim postępowaniem wypełnił dyrektywy zawarte w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, gdyż już pierwszego dnia po prawomocnym uniewinnieniu, tj. 24 marca 2010 roku, zgłosił się do służby i zadeklarował chęć jej podjęcia. Nie było też żadnych przeszkód do sporządzenia odpowiedniej notatki służbowej lub raportu o stawieniu się M. P. i zgłoszeniu gotowości do służby. Twierdzenie organów, że pismo M. P. z dnia 2 kwietnia 2010 roku zostało złożone z uchybieniem 7 dniowego terminu nie jest zatem trafne, skoro wcześniej, już w dniu wydania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, M. P. wyraźnie i prawidłowo (choć ustnie) wyraził gotowość podjęcia służby. Żaden z mających zastosowanie w sprawie przepisów nie nakazuje pisemnie zgłaszać policjantowi gotowości do pracy. Zasadny jest też zarzut skarżącego co do przekroczenia przez Komendanta Powiatowego Policji w M. .ustawowego terminu do rozpoznania wniosku o przyjęcie do służby. Stosownie do treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Wskazany jest terminem zawitym, ustanowionym dla organu, do wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2009 roku, sygn. akt I OSK 370/08, trzymiesięczny termin z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji jest terminem procesowym o charakterze materialno - prawnym. Określa on granicę czasową procedowania przez organ w przedmiocie wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby i ukształtowania w tym czasie praw i obowiązków policjanta. Ogranicza do trzech miesięcy możliwość dokonania przez organ czynności (wydania decyzji o zwolnieniu), która dotyczy sfery prawa materialnego i kształtuje prawa i obowiązki, wynikające ze stosunku służbowego. Nie zasługują zatem na uwagę argumenty organów co do zachowania przez nie terminu 3 miesięcznego, gdyż nie mają one oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Termin ten musi być liczony od daty zgłoszenia się M. P. do służby, tj. od 24 marca 2010 roku. Nawet, gdyby liczyć go od daty wskazanej przez organy, tj. od 2 kwietnia 2010 roku, termin ten został przez organy przekroczony o 10 miesięcy, w sposób nieusprawiedliwiony, skoro rozkaz personalny został wydany dopiero [...] stycznia 2011 roku. Nie może znaleźć uznania w oczach Sądu sytuacja, w której policjant ponosi najwyższe konsekwencje - w postaci zwolnienia ze służby - za (jak twierdzą organy) złożenie wniosku z dwudniowym opóźnieniem, a organy wydają decyzję własną po 10 miesiącach i twierdzą jeszcze, że nie przekroczyły terminu załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu jednak wystarczającym sposobem ujawnienia woli skarżącego w zakresie powrotu do służby było ustne przedstawienie jej przełożonym. Policjant, uniewinniony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, nie ma obowiązku wyrażania gotowości powrotu do służby pisemnie (art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji). Wystarczające jest wyrażenie gotowości ustnie. Czynności przełożonych skarżącego, które doprowadziły do składania przez niego dalszych pism i wniosków począwszy od 2 kwietnia 2010 roku, nie świadczyły o istnieniu woli załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego, chcącego powrócić do pracy w Policji. Nie mogą mieć więc znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.