II FZ 174/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-29

Skład orzekający: Jan Rudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli jej statutowa działalność sprowadza się do reprezentowania interesów prawnych innych osób, a nie do konkretnie określonego zakresu obejmującego przedmiot sprawy?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli jej statutowa działalność obejmuje zakres rozstrzyganej sprawy, a nie sprowadza się jedynie do reprezentowania interesów prawnych innych osób. Udział organizacji społecznej nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie P. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej jako uczestnik, powołując się na swój statutowy cel rzecznictwa interesów członków oraz mieszkańców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dwukrotnie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia, uznając, że jego statutowa działalność nie uzasadnia udziału w sprawie indywidualnej decyzji podatkowej, a znowelizowane zapisy nie świadczą o realizacji celu społecznego. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na drugą odmowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1163/11 w zakresie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 4 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 4 października 2011 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 w dniu 15 lutego 2012 r. Stowarzyszenia P. w L. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie. Jako podstawę wniosku wskazało § 7 pkt 6 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym celem stowarzyszenia jest "rzecznictwo interesów członków Stowarzyszenia przed organami władzy publicznej i samorządowej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zakres statutowej działalności Stowarzyszenia nie uzasadnia spełnienia przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie WSA postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, która nie należała do zakresu statutowej działalności wnioskodawcy. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Stowarzyszenie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 827/12, oddalił je. Wnioskiem z dnia 18 lipca 2012 r. Stowarzyszenie zwróciło się po raz kolejny o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, jako podstawę prawną wniosku wskazując znowelizowany § 7 pkt 6 i 7 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym celem stowarzyszenia jest "rzecznictwo interesów mieszkańców powiatu, gminy, sołectwa, członków Stowarzyszenia przed organami władzy ustawodawczej, wykonawczej (rządowej i samorządowej) i sądowniczej oraz działania na rzecz ochrony praw człowieka, praw mieszkańców sołectwa, gminy i powiatu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012r. ponownie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że znowelizowane zapisy statutowej działalności nie świadczą o tym, że poprzez uczestnictwo Stowarzyszenie w postępowaniu sądowadministracyjnym realizowany miał być jakikolwiek cel społeczny. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że statutowa działalność musi mieć swój zdefiniowany przedmiot, nie polegający jedynie na reprezentowaniu interesów prawnych innych osób. W zażaleniu z dnia 24 grudnia 2012r. wskazano, że indywidualna sprawa podatkowa skarżącego dotyczy opodatkowania budynków letniskowych, które zaspokajają podstawowe potrzeby mieszkaniowe podatników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Rozpatrując zarzuty przedstawione w zażaleniu, należy stwierdzić, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji. W rozpoznawanej sprawie zaś stowarzyszenie uzasadnia swój udział wskazując jedynie, że indywidualna sprawa podatkowa skarżącego dotyczy również interesu społecznego. Zgodnie natomiast z art. 25 § 4 p.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zatem zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ta Statutowa działalność nie może sprowadzać się do reprezentowania interesów prawnych innych osób, tylko musi mieć konkretnie określony zakres, który będzie obejmował przedmiot danej sprawy sądowadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło