I SA/Kr 1577/11

Sygn. akt I SA/Kr 1577/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Sylwia Piwowarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r., sprawy ze skarg Z.G., na postanowienia Dyrektora Izby Celnej, z dnia 15 lipca 2011 r. Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargi oddala- Decyzjami z dnia 19 listopada 2010r., znak [...] do [...] Naczelnik Urzędu Celnego orzekł o odpowiedzialności Z.G. za zaległości podatkowe "E" S.A. w likwidacji, z tytułu podatku akcyzowego za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r. Z.G. wniósł odwołania od powyższych decyzji oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań. Dyrektor Izby Celnej postanowieniami z dnia 15 lipca 2011r., znak [...],[...], [...], [...],[...],[...],[...] w podstawie prawnej wskazując art. 163 § 2 o.p. W uzasadnieniach organ odwoławczy wskazał, że przesyłka zawierająca decyzje została wysłana na adres Z.G. za pośrednictwem Poczty Polskiej. Z powodu niemożności jej doręczenia 2 grudnia 2010r. wystawiono awizo, a przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej celem odbioru. Kolejne awizo wystawiono 9 grudnia 2010r. Ponieważ adresat przesyłki nie odebrał, organ uznał decyzje za doręczone w trybie art. 150 § 2 o.p. Dalej organ wskazał, że Z.G. pismem z dnia 17 maja 2011r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o wydanie kopii decyzji, zaś następnego dnia je otrzymał. Pismem z dnia 20 maja 2011r. pełnomocnik Z.G. wniósł odwołanie, zwracając się jednocześnie o przywrócenie terminu. Na uzasadnienie podniósł, że o decyzjach i doręczeniu ich w trybie zastępczym Z.G. dowiedział się w dniu 13 maja 2011r., w chwili zajęcia rachunków bankowych oraz otrzymania tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Celnej przytoczył następnie treść art. 162 § 1 i § 2 o.p. Wskazał, że kryterium braku winy przy uchybieniu terminu wiąże się z ciążącym na stronie postępowania obowiązkiem szczególnej staranności przy czynnościach procesowych. Przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie w razie zaistnienia przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Nie jest natomiast dopuszczalne, jeśli stronie można przypisać lekkie nawet niedbalstwo. Zdaniem organu odwoławczego, Z.G. nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że nie dotarło do niego żadne awizo, dotyczące przesyłki pozostawionej w placówce pocztowej. Doręczenie decyzji nastąpiło zgodnie z przepisami prawa, zaś strona nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi, nie uwiarygodniła też własnej, należytej staranności oraz faktu, że przeszkoda do wniesienia odwołania była od niej niezależna i nie dała się usunąć żadnymi dostępnymi środkami. W tej samej dacie, postanowieniami znak [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań przez Z. G., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W uzasadnieniu organ przywołał ten sam stan faktyczny, a nadto przytoczył treść art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Na powyższe postanowienia Dyrektora Izby Celnej Z.G. wniósł w terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. We wszystkich skargach Z.G. zarzucił naruszenie: art. 162 § 1 o.p przez odmowę jego zastosowania, art. 144, art. 148, art. 149 i art. 150 o.p. przez ich niewłaściwe bądź bezpodstawne zastosowanie, albo odmowę ich zastosowania, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 3 o.p. przez nieustalenie stanu faktycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, w zakresie niezbędnym do ustalenia zasadności przywrócenia terminu, a przez to również naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122 o.p., a ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie bądź odmowę ich zastosowania. W konkluzji skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych postanowień i zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący podał, że w dniu 13 maja 2011r. został poinformowany przez organ egzekucyjny o zajęciu środków na rachunkach bankowych. Tego samego dnia miał otrzymać tytuły wykonawcze, obejmujące zobowiązania wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 listopada 2010r. W najbliższy dzień roboczy (16 maja 2011r.) skarżący udał się do organu pierwszej instancji, dwa dni później zostały mu wydane egzemplarze decyzji. Skarżący wskazał dalej, że organ odwoławczy odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia złożonych odwołań, a także stwierdził uchybienie tego terminu. Zaznaczył, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jakichkolwiek informacji na temat podjęcia przez pocztę próby bezpośredniego doręczenia przesyłek wprost adresatowi, sąsiadowi czy dozorcy, z jednoczesnym umieszczeniem informacji na ten temat w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania. Wobec tego postępowanie zostało wszczęte, a następnie zakończone bez jego wiedzy. Zdaniem Z.G. jego własne twierdzenie, że z całą pewnością nie otrzymał korespondencji, powinno wystarczająco uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu. Brak wyczerpania przez pocztę działań, o których mowa w art. 148 i art. 149 o.p., powinien wystarczyć dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. Z.G. stwierdził też, że organ podatkowy winien z ostrożności procesowej zweryfikować i zbadać przyczyny braku doręczenia, nie zaś przyjmować za pewnik, że zaniechanie leży po stronie skarżącego. Uchybienia doręczycieli stanowią zaś przeszkodę dla przyjęcia, że doręczenie zostało dokonane. Na zakończenie uzasadnień skarg na postanowienia, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Z.G. sformułował również zarzuty wobec decyzji organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej, udzielając odpowiedzi na powyższe skargi, wniósł o ich oddalenie. Skargi Z.G. zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 1577/11 do I SA/Kr 1590/11. Wydanym na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011r. postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć te spawy do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygnaturą akt I SA/Kr 1577/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 148 § 1 o.p., zasadą w postępowaniu podatkowym jest doręczenie pisma osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Art. 148 § 2 i § 3 przewidują również inne miejsca, w których takie doręczenie może zostać dokonane. Pierwszeństwo jednak ma doręczenie pisma w miejscu zamieszkania adresata. Stosownie do art. 149 o.p., w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W wypadku niemożności doręczenia pisma w wyżej opisany sposób, zgodnie z art. 150 § 1 o.p., pismo jest przechowywane przez 14 dni w placówce pocztowej, bądź – jeżeli pismo doręcza pracownik organu albo inna upoważniona osoba – w urzędzie gminy (miasta). Art. 150 § 1a o.p. wymaga, aby adresata dwukrotnie zawiadomić o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, przy czym powtórne zawiadomienie ma nastąpić w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Nadto, zgodnie z art. 150 § 2 o.p., zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Doręczenie zastępcze, uregulowane w art. 150 § 1 - § 2 o.p. rodzi zatem skutek w postaci domniemania prawnego, że pismo zostało doręczone adresatowi. Należy też wskazać, że w razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym winien on zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 o.p.). Prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a jednocześnie z wniesieniem prośby zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 o.p.). Wyżej opisane przesłanki muszą wystąpić łącznie. Z treści tego przepisu wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenia terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (por. H. Dzwonkowski [w:] H. Dzwonkowski, A. Huchla, C. Kosikowski: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wydanie III. ABC 2003, tezy do art. 162 i powołane tam orzecznictwo). Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Zgodnie z art. 163 § 2 o.p., w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Organ odwoławczy stwierdza również – w drodze postanowienia – uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co wynika z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Termin do wniesienia odwołania określony jest w art. 223 § 2 pkt 1 i wynosi czternaście dni od daty doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienia, odmawiające przywrócenia Z.G. terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 19 listopada 2010r. Jednocześnie – odrębnymi postanowieniami – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań, które Z.G. złożył wraz z wnioskami o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 19 listopada 2010r. Analiza akt postępowania podatkowego wskazuje, że zostało dokonane doręczenie zastępcze tychże decyzji – z dniem 17 grudnia 2010r. Jednocześnie domniemanie skutecznego doręczenia, wynikające z art. 150 § 2 o.p., nie zostało obalone. Ostatni dzień czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania przypadał zatem dnia 31 grudnia 2010r. Zwrotnego potwierdzenie odbioru wydanych w dniu 19 listopada 2010r. decyzji (k. 47 akt dotyczących odpowiedzialności za zaległości w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2005r.), dotyczących postępowania w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe "E" S.A. w likwidacji, z tytułu podatku akcyzowego za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r. Na potwierdzeniu tym (pkt 2) doręczyciel zaznaczył, że nie było możliwe doręczenie przesyłki w sposób wskazany w punkcie 1. druku potwierdzenia. W punkcie 1. znajdują się pola, służące zakreśleniu sposobu dokonanego doręczenia: adresatowi, a także domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu. Odpowiadają one sposobom doręczenia, uregulowanym w art. 148 i art. 149 o.p. Wobec tego zakreślenie przez doręczyciela pkt. 2. jest równoznaczne z jego oświadczeniem, że nie było możliwości doręczenia przesyłki bezpośrednio adresatowi, ani też pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu. Zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera także informację o miejscu pozostawienia przesyłki, nadto zostało w nim poświadczone, że zawiadomienie o pozostawieniu jej w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce odbiorczej. Na potwierdzeniu doręczyciel poświadczył także daty pierwszego (2 grudnia 2010r.) oraz drugiego (9 grudnia 2010r.) awizowania przesyłki, nadto wskazał, że zwrócono ją nadawcy wobec nie podjęcia przez adresata. Wobec tego skutek w postaci doręczenia decyzji nastąpił – zgodnie z art. 150 § 2 o.p. – w dniu 17 grudnia 2010r. Ostatni dzień czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania przypadał więc 31 grudnia 2010r. Na podstawie akt postępowania podatkowego Sąd stwierdził, że w całym jego toku korespondencja do skarżącego była kierowana pod ten sam adres, co wydane przez organ pierwszej instancji decyzje. Skarżący nie kwestionował prawidłowości tego adresu, co więcej, został on wskazany jako jego adres zamieszkania zarówno w odwołaniach, jak i skargach do sądu. Należy wskazać, że samo zaprzeczenie otrzymaniu informacji o awizowaniu przesyłki nie może być uznane za wystarczające do obalenia skuteczności doręczenia zastępczego. Pogląd taki wyrażany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 listopada 2010r., sygn. akt I SA/Lu 348/10, Lex Omega nr 749411) jak i sądów cywilnych, orzekających na podstawie przepisów analogicznych do art. 150 o.p. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1970 roku, sygn. akt I PZ 53/70, OSNCP 6/1971, poz. 100). Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, aby próbował reklamować doręczenie spornej przesyłki przez pocztę. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, organy , dysponujące wyżej omówionym poświadczeniem przez doręczyciela, zgodnie z którym nie było możliwe doręczenie korespondencji w sposób, wskazany w art. 148 i art. 149 o.p., zaś doręczenia zastępczego dokonano zgodnie z art. 150 o.p., nie miały obowiązku prowadzenia żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego co do prawidłowości doręczenia zastępczego. Słusznie zatem Dyrektor Izby Celnej uznał, że doszło do prawidłowego, skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie, wskazanym w art. 150 o.p. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań skarżący oparł na twierdzeniu, że o wydanych decyzjach dowiedział się w związku z zajęciem środków na rachunkach bankowych, nadto podniósł, że nie otrzymał żadnego awiza, a nadto nawet nie próbowano doręczyć przesyłek jemu bezpośrednio. W ocenie Sądu twierdzenia skarżącego, jakoby nie został zawiadomiony o awizowaniu spornej przesyłki, są gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Skarżący nie uprawdopodobnił zatem w żaden sposób, że w czasie, gdy biegł termin do wniesienia odwołań, nie mógł ich wnieść wskutek obiektywnych przeszkód. Nie uprawdopodobnił też, że przy zachowaniu należytej staranności w dbałości o własne interesy nie był w stanie odebrać skierowanej do niego korespondencji zawierającej decyzję. Słusznie zatem Dyrektor Izby Celnej uznał, że nie było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia odwołań. Zasadnie też stwierdził, że odwołania, wniesione wraz z podaniem o przywrócenie terminu, zostały złożone z uchybieniem tegoż terminu. Zaskarżone postanowienia były więc prawidłowe i Sąd nie dopatrzył się przyczyn, dla których należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.