IV SA/Wa 1619/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-14
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Łukasz Krzycki, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że istniejący zjazd z drogi krajowej na drogę wewnętrzną nie spełnia wymogów technicznych określonych w przepisach, w szczególności w zakresie szerokości, stanu nawierzchni i promieni łuków wyokrąglających?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ administracji publicznej nie wykazał w sposób wyczerpujący, że projekt decyzji o warunkach zabudowy nie może zostać uzgodniony pozytywnie. Organ nie odniósł się do wszystkich twierdzeń i dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, a jego ustalenia dotyczące stanu technicznego zjazdu (nawierzchnia, szerokość, łuki) były nieprecyzyjne, niepełne i niepoparte wystarczającym uzasadnieniem. W szczególności organ nie ocenił wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów dotyczących nawierzchni zjazdu, nie sprecyzował jednoznacznie jego szerokości oraz nie uzasadnił wystarczająco oceny promieni łuków wyokrąglających.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. H. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), które utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych. Odmowa uzgodnienia wynikała z oceny, że istniejący zjazd z drogi krajowej na drogę wewnętrzną nie spełnia wymogów technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewnikliwe zbadanie okoliczności, niekompletny materiał dowodowy oraz błędną wykładnię przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego B. H. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. H. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego B. H. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 1619/11
UZASADNI E N I E
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej "Dyrektor"), po rozpoznaniu wniosku B. H. (dalej "skarżącego") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora (z upoważnienia którego działał Zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w O.) z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (dalej "projekt decyzji" oraz "planowana inwestycja") na nieruchomości składającej się z działek nr [...] i nr [...] (dalej "teren inwestycji"), położonej przy drodze krajowej nr [...] (dalej "drodze krajowej") w miejscowości S., gmina D., utrzymał własne postanowienie w mocy.
II. Zaskarżone postanowienie Dyrektora zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz D.(dalej "Burmistrz") zwrócił się do Dyrektora jako zarządcy drogi krajowej o uzgodnienie w trybie art.106 k.p.a. projektu decyzji zgodnie z wymaganiami art.53 ust.4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej "ustawy o planowaniu (...)".
2. Po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Dyrektor, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji.
3. Rozpatrzywszy sprawę ponownie (na wniosek skarżącego, złożony w trybie art.127 § 3 k.p.a.) Dyrektor, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r.
4. Skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie Dyrektora z dnia [...] listopada 2010 r., w wyniku rozpatrzenia której Sąd, wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 157/11, uchylił kwestionowane postanowienie.
5. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie Sąd stwierdził w szczególności, co następuje:
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem sporu skarżącego z organem orzekającym jest przede wszystkim ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, dlatego organ orzekający powinien był uwzględnić wniosek skarżącego o przeprowadzenie oględzin z jego udziałem – zgodnie z art. 78 kpa - skoro z ustalonych przez siebie okoliczności faktycznych bez udziału skarżącego wyprowadził ocenę niedopuszczalności uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Formułowanie ocen o stanie faktycznym nie wynikającym jednoznacznie z materiału fotograficznego (dotyczącym wymiarów szerokości jezdni, długości zjazdu i stanu jego utwardzenia) nie może być bowiem uznane za wykazanie przez organ orzekający udowodnienia tych okoliczności w rozumieniu art. 80 kpa, dlatego nieprzeprowadzenie oględzin z udziałem skarżącego narusza również powołany art. 80 kpa.
Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło przy tym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ okoliczności ustalone przez organ orzekający z naruszeniem tych przepisów przyjęte zostały za podstawę do oceny niespełnienia w sprawie wymagań wynikających z §77 i §79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (dalej "rozporządzenia"), co w konsekwencji doprowadziło do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający podejmie takie środki dowodowe, które okażą się niezbędne do wyjaśnienia zaistniałego w niej stanu faktycznego w kontekście ocen tego stanu formułowanych przez skarżącego, aby w ich konsekwencji wykazać, czy zostały spełnione wymogi określone w §79 w zw. z §77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
6. Orzekając w sprawie ponownie w następstwie zapadnięcia wyroku Sądu z dnia 9 marca 2010 r., Dyrektor, zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., ponownie utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Uzasadniając zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r., Dyrektor wskazał w szczególności, co następuje:
Organ orzekający w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy uzgadnia konkretne, zawarte w tym projekcie rozwiązania dotyczące zagadnień, w zakresie których organ uzgadniający posiada kompetencje.
W przedmiotowym projekcie decyzji obsługa w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji została określona następujący sposób: "Obsługa komunikacyjna terenu - istniejącym zjazdem z działki na drogę wewnętrzną (dz. nr [...]), gruntową o nawierzchni nieulepszonej, nie zaliczonej do żadnej kategorii dróg publicznych, nie przewidzianej do remontu, modernizacji i nie ujętej w wykazie dróg do utrzymywania bieżącego i zimowego, mającą połączenie komunikacyjne istniejącym zjazdem z drogą krajową nr [...]".
W wyniku przeprowadzonego dowodu z oględzin pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w ok. km [...] w miejscowości S. bezspornie ustalono, że:
- szerokość jezdni drogi krajowej wynosi 6,20 m,
- szerokość jezdni drogi wewnętrznej wynosi 5 m,
- szerokość jezdni drogi wewnętrznej w granicy pasa drogowego wynosi 9 m.
Sporną okolicznością pozostaje szerokość jezdni drogi wewnętrznej na styku z krawędzią jezdni drogi krajowej nr [...].
Zdaniem skarżącego szerokość jezdni drogi wewnętrznej na styku z jezdnią drogi krajowej wynosi 11 m, zaś według Dyrektora szerokość ta wynosi 30 m.
Skarżący wadliwie założył, że na rozpatrywanym odcinku drogi krajowej istnieją obok siebie dwa niezależne zjazdy (jeden zjazd prowadzący do punktu czerpania wody, drugi zaś do drogi wewnętrznej zlokalizowanej na działce nr [...]).
Powyższe znajduje potwierdzenie w treści protokołu z oględzin pasa drogowego, cyt: "Przy zjeździe z D. jest wytyczony zjazd do rzeki z tablicą pobór wody. Szerokość zjazdu wg słów Pana B. H. wynosi 11 m. Powstała różnica między przeprowadzonymi pomiarami stanowi zjazd do miejsca poboru wody". Tymczasem z informacji uzyskanych przez organ (dane z Banku Danych Drogowych) wynika, że na analizowanym odcinku drogi krajowej nr [...] jest zlokalizowany tylko jeden zjazd.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy (dokumentacja fotograficzna) wynika, że istniejący zjazd z drogi krajowej nr [...] do działki nr [...] (droga wewnętrzna) nie spełnia warunków zawartych w rozporządzeniu.
W myśl przepisu § 77 rozporządzenia zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytów pojazdów, dla których jest przeznaczony oraz do wymagań ruchu pieszych.
Ze względu na to, że zjazd ten jest zjazdem publicznym, powinien spełniać wymagania określone w § 78 cyt. rozporządzenia, w szczególności winien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze oraz nawierzchnię twardą w granicach pasa drogowego.
Tymczasem zjazd ten jest zbyt szeroki, promienie łuków wyokrąglających jego krawędzie na przecięciu z drogą - za duże, a stan nawierzchni zjazdu nie odpowiada wymaganiom dotyczącym nawierzchni zjazdów publicznych ("Nawierzchnia na zjeździe częściowo brukowa, wy lewka betonowa o szerokości 1,20 m. Pozostała część to pospółka, żużel, destrukt").
W związku z powyższym, w nowym projekcie decyzji o warunkach zabudowy należy umieścić zapis określający obsługę komunikacyjną przedmiotowej nieruchomości za pośrednictwem przebudowanego zjazdu - obecnie obsługującego działkę nr [...] - zgodnie z parametrami wynikającymi z przywołanego rozporządzenia. Tak przygotowany projekt decyzji o warunkach zabudowy ponownie zostanie poddany analizie w zakresie dopuszczalności zaproponowanej obsługi komunikacyjnej przez Dyrektora.
III. Skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie Dyrektora z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Skarga zarzuca orzeczeniu naruszenie:
art. 7 i 77 k.p.a. - poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszystkich dostępnych kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mających na względzie słuszny interes wnioskodawcy;
art. 12 k.p.a. poprzez niewnikliwe zbadanie okoliczności i przeprowadzenie dowodów mających zasadniczy wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia, poprzez między innymi zaniechanie przeprowadzenia czynności faktycznych podczas oględzin zjazdu tj. zaniechanie sprawdzenia nośności gruntu i nawierzchni zjazdu, mimo żądania strony;
art. 80 k.p.a. poprzez wydanie oceny co od istotnych okoliczności nie biorąc pod uwagę zebranego materiału dowodowego (abstrahując od faktu, iż zebrany przez organ administracji był niekompletny dla ustalenia wszystkich okoliczności sprawy),
art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie podanie uzasadnienia faktycznego, co do spełnienia przesłanek mających definitywny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia;
art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) w związku z § 77 i 78 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02 marca 1999 r., o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.) poprzez uznanie na podstawie niekompletnego, materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, iż istniejący i obecnie funkcjonujący zjazd z drogi krajowej o numerze [...] na drogę wewnętrzną (dz. nr [...]) nie spełnia parametrów określonych Rozporządzeniem i nie umożliwia włączenia ruchu drogowego spowodowanego planowaną zabudową do tej drogi.
Art. 29 Ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 roku (Dz. U.07.19.115 z późn, zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż będzie miał on zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo, iż skarżący nigdy nie wnosił o wydanie zgody na bezpośredni zjazd z drogi krajowej na nieruchomość skarżącego przyległą do drogi krajowej.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:
W trakcie oględzin organu nie dokonał badania nośności gruntu (ustalenia czy nawierzchnia zjazdu jest twarda), ograniczając się do wizualnej oceny nośności gruntu.
Na żądanie strony nie została zbadana nośność gruntu, z tego powodu, iż przybyli na oględziny pracownicy organu nie posiadali żadnych narzędzi w celu choćby dokonania podstawowych badań polegających na odkryciu nawierzchni zjazdu ukrytej pod warstwą żwiru. Skarżący w dniu następnym udał się na miejsce oględzin, gdzie osobiście za pomocą szpadla odsłonił cienką warstwę żwiru w kilku określonych częściach zajazdu i wykonał dokumentację fotograficzną, którą jako dowód wysłał do organu wraz z pismem przewodnim, wykazując, iż pod warstwą żwiru, w granicy pasa drogowego znajduje się w części nawierzchnia brukowa (draga poniemiecka) oraz na dużej części zjazdu znajduje się nawierzchnia betonowa (pozostałość po wykonanym objeździe w trakcie przebudowy mostu i drogi w tym miejscu).
Ponadto sprzecznie ze zgromadzonym materiałem dowodowym Dyrektor ustalił, iż szerokość jezdni w granicy pasa drogowego wynosi 9 metrów. Powyższe nie odpowiada prawdzie, a ma to istotny wpływ na spełnianie warunku zjazdu publicznego.
Zgodnie ze szkicem (planem) sporządzonym przez organ podczas oględzin i załączonym do protokołu oględzin, szerokość 9 metrów odnosi się do szerokości działki w pasie drogowym, a nie do szerokości jezdni drogi wewnętrznej.
Skarżący zażądał sporządzenia pomiaru szerokości jezdni znajdującej się na działce należącej do Gminy D. (będącej właścicielem działki, na której znajduje się droga wewnętrzna, co też skarżący ustalił załączając do pisma z dnia [...] maja 2011 dowód w postaci dokumentu urzędowego wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2011 roku).
Drugi pomiar szerokości jezdni znajdującej się na drodze wewnętrznej wykonany przez GDDKIA wynosi 5 m i jest zgodny ze stanem faktycznym.
Zgodnie z rozporządzeniem, przy badaniu parametrów zjazdu bierze się pod uwagę szerokość jezdni", gdzie zgodnie z ustawą o drogach publicznych (art. 4 pkt 5) jezdnia jest "częścią drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów".
Jezdnia jest pojęciem węższym od "drogi", na którą składają się również pobocze i inne elementy w pasie drogowym (jak pobocze, rów etc), a na pewno pojęcie jezdnia" nie jest tożsame z działką, na której znajduje się droga, jak błędnie przyjął organ w uzasadnieniu.
Przy określaniu parametrów dróg i ich nawierzchni zastosowanie mają Polskie Normy publikowane, przez Polski Komitet Normalizacji Miar i Jakości.
Zgodnie z Polską Normą PN-87-S-02201 "Drogi Samochodowe Nawierzchnie Drogowe, Podział, Nazwy, Określenia" uchwaloną przez Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości - pkt. 2.4 Podział nawierzchni twardych ze względu na rodzaj stosowanego w warstwie ścieralnej materiału lub mieszanki materiałów - wskazane zostało, iż za nawierzchnię twardą uznaje się min. nawierzchnię a) bitumiczną b) betonową, e) brukowcową, g) żwirową, h) żużlową.
W świetle powyższego nawierzchnia zjazdu jest de facto nawierzchnią twardą, skoro składa się z nawierzchni - betonowej, brukowcowej, żwirowej (co dobitnie wykazuje dokumentacja fotograficzna załączona dodatkowo przez skarżącego) jak również z destruktu będącego mieszaniną masy bitumicznej i żwiru (w tym przypadku destrukt na zjeździe oprócz masy betonowej jest pozostałością po objeździe wykonanym podczas przebudowy mostu i drogi przed zjazdem).
Wbrew stanowisku organu funkcjonujący zjazd z drogi krajowej nr [...] spełnia wszystkie warunki przewidziane w § 78 Rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim odpowiadać powinny drogi publiczne i ich usytuowanie.
W sytuacji, gdy przepisy § 78 określają jedynie minimalną wymaganą szerokość zjazdu (5,Om) jak również jedynie minimalne wyokrąglenie łuków przecięcia zjazdu z drogą (5m każde wyokrąglenie), uznanie, iż zjazd jest zbyt szeroki, a wyokrąglenie łuków zbyt duże uznać należy za oczywiste nadużycie uprawnień organu, mając na uwadze, że minimalna określona szerokość obiektu jakim jest zjazd wynosić musi zgodnie z cytowanym Rozporządzeniem 15 m (5 m jezdnia + dwa łuki po minimum 5 m).
Zgodnie z §77 Rozporządzenia "zjazd z drogi powinien być zaprojektowany / wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do (i) wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, (ii) wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, (iii) oraz do wymagań ruchu pieszych".
Nie bez znaczenia dla ustalenia spełniania wyżej wymienionych przesłanek przez aktualny zjazd publiczny który co do zasady odpowiada Planowi Zagospodarowania Terenu (skala 1:5000) z dnia [...] stycznia 2007 załączonego przez organ do materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Plan zagospodarowania terenu przygotowany przed modernizacją obiektu mostowego wraz ze zjazdem na drogę należącą do Gminy D., wprost wskazuje, iż na styku z jezdnią drogi krajowej [...] ma on szerokość ok. 30 metrów a jezdnia drogi wewnętrznej w pasie drogowym ma 5 m. Plan Zagospodarowania Terenu i określone tak parametry zajazdu publicznego były podstawą do zlecenia przez organ wykonania modernizacji obiektu mostowego (zdjęcie z robót modernizacyjnych). Po przeprowadzonej modernizacji, organ dokonując ostatecznych obiorów inwestycji, odebrał istniejący zjazd publiczny od wykonawcy w/w robót drogowych. Biorąc pod uwagę, iż modernizacja była aprobowana, nadzorowana, i odbierana przez organ, należy stwierdzić, że parametry zajazdu publicznego aprobowane przez organ w 2007 roku i aktualne mają identyczne parametry i spełniają wszelkie warunki określone w §77 rozporządzenia. W przeciwnym razie, należałoby uznać, że organ dokonał odbioru zmodernizowanego odcina drogi i zjazdu z naruszeniem przepisów prawa i dopuściła do użytkowania obiekty drogowe zagrażające bezpieczeństwu w ruchu drogowym oraz pieszych (przy tym naruszając dyspozycję art. 29 ust. 1 i 2 Ustawy).
Zjazd spełnia poszczególne wymagania przewidziane w §77 rozporządzenia. Szersze wyokrąglenia zjazdu zapewniają lepszą widoczność i manewrowość pojazdom z niego korzystającym, szerszy zjazd w swych granicach odpowiada swymi rozmiarami gabarytom pojazdów z niego korzystających (pojazdy obsługujące nadleśnictwo W. - uczestnika postępowania) i transportujące drewno; a także pojazdy korzystające z usytuowanego nieopodal młyna są pojazdami wieloosiowymi lub z przyczepami). Mniejsze zaokrąglenie krawędzi przedmiotowego zjazdu publicznego od istniejących od 2007 roku spowodowałoby jedynie rozjeżdżanie przebudowanego mniejszego zjazdu i tym bardziej zagrażałoby bezpieczeństwu w ruchu drogowym i ruchowi pieszych, (jeżeli ruch pieszy tam występuje).
Ewentualna przebudowa zjazdu w celu jego zmniejszenia, spowodowałoby, iż większość uczestników pojazdów wielkogabarytowych korzystałaby z niego z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Treść uzasadnienia dotycząca niespełnienia parametrów zjazdu publicznego jest wyjątkowo zdawkowa i ogólnikowa. Organ swoją odmowę stwierdza w następujący sposób: "Tymczasem zjazd ten jest zbyt szeroki, promienie łuków wyokrąglających jego krawędzie na przecięciu z drogą - za duże, a stan nawierzchni zjazdu nie odpowiada wymaganiom dotyczącym nawierzchni zjazdów publicznych ("nawierzchnia na zjeździe brukowa, wylewka betonowa o szerokości 1,20m. Pozostała to pospółka, żużel, destrukt")(akapit 1 str. 5 uzasadnienia postanowienia).
Ogólnikowe uzasadnienie uniemożliwia przedstawienie jakiejkolwiek rzeczowej polemiki.
Organ nie ustalił, czy i jak będzie wpływać potencjalne włączanie się ok. 10 pojazdów osobowych na ruch drogowy na drodze krajowej [...] a także na przedmiotowy zjazd publiczny z planowanej inwestycji, przy założeniu, że przyszli nabywcy podzielonej nieruchomości, wybudują na nich obiekty mieszkalne. Należy podkreślić, że skarżący nigdy nie wnioskował o zgodę na bezpośredni zjazd z drogi krajowej na jego nieruchomość, a tylko taka sytuacja (nowy zjazd na drodze krajowej nr [...]) mogłaby być rozpatrywana przez pryzmat wpływu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym wobec pojawienia się nowego zjazdu na drogę krajową [...].
Sam fakt potencjalnego generowania ruchu nie jest równoznaczny z pogorszeniem się bezpieczeństwa na drodze. Pogorszenie się bezpieczeństwa na drodze nie wynika tylko z faktu obecności nowego uczestnika na drodze, lecz bardziej, z jego indywidualnego zachowania się na drodze i przestrzegania zasad obowiązujących w ruchu drogowym.
Organ w przedmiotowej sprawie, nie przeprowadzając komplementarnego postępowania dowodowego, w konsekwencji nie sprostał wymogom szczególnie starannego i precyzyjnego uzasadnienia nieostrych pojęć "wymagań wynikających z jego usytuowania i przeznaczenia" oraz "bezpieczeństwa ruchu na drodze", uwzględniającego konkretne uwarunkowania lokalne, w nawiązaniu do wymagań technicznych i użytkowych danego zjazdu i drogi.
Konieczność przeprowadzania wnikliwych analiz każdego indywidualnego przypadku w tego rodzaju sprawach podkreśla się konsekwentnie w orzecznictwie sądowo – administracyjnym.
Skoro istniejący zjazd odpowiada parametrom określonym w planie zagospodarowania terenu jak powyżej, to należy uznać, iż zjazd ten spełnia wszelkie wymogi narzucone §77 i §77 rozporządzenia, tym samym prawidłowe wymiary posiadają wyokrąglenia łuków zjazdu. Są to wymiary zbliżone do określonych w protokole, wcześniej zaprojektowane i zatwierdzone przez organ i teraz nie powinny być przedmiotem negowania w bardzo arbitralnej interpretacji przepisów przez organ.
Poza tym w swym rozstrzygnięciu organ nie wskazał, jakie parametry przebudowanego zjazdu powodują, iż spełniać on będzie dyspozycje przepisów rozporządzenia (akapit 2 strona 5 uzasadnienia).
Krótkie stwierdzenie, iż "w projekcie decyzji o warunkach zabudowy należy umieścić zapis określający obsługę komunikacyjną przedmiotowej nieruchomości za pośrednictwem przebudowanego zjazdu - obecnie obsługującego działkę nr [...] (drogę wewnętrzną należącą do Gminy D. - przypis własny) zgodnie z parametrami wynikającymi z przywołanego rozporządzenia" i fakt, iż Rozporządzenie nie określa maksymalnych wyokrągleń łuków, a parametry minimalne aktualnego zjazdu są spełniane, powoduje, iż decyzja taka zawierająca ogólne zalecenie, co do zasady byłaby niemożliwa do wykonania.
Odnosząc się do wywodów organu odnośnie wykładni art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, skarżący pragnie zauważyć, iż postępowanie zostało wszczęte przez skarżącego i to on będzie finalnym adresatem decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy, stąd również nakładanie w decyzji adresowanej do skarżącego obowiązku przebudowy zjazdu publicznego jest zbyt daleko idące i winno być traktowane, jako nadużycie prawa.
Cytowany przez organ przepis miałby zastosowanie, gdyby to skarżący jako właściciel nieruchomości zamierzałby uzyskać zgodę bezpośredniego dostępu lub też przebudować zjazd istniejący na granicy drogi krajowej [...] i nieruchomości skarżącego, lecz sytuacja taka nigdy nie miała i nie ma miejsca. Ponadto, jak podaje organ przepisu art. 29 ust.1 nie stosuje się jeżeli zajdzie przesłanka ust. 2 stanowiąca, iż w przypadku przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi tj. do organu. Wobec przeprowadzenia przebudowy drogi w tym miejscu, należy wskazać, iż ze przebudowę zjazdu fleżeli nie spełniał on i nie spełnia parametrów ustawowych) odpowiadałaby Dyrektor. Rozumując tokiem Dyrektora należałoby uznać, iż za potencjalne zaniedbania Dyrektora ostateczna odpowiedzialność na stan zjazdu publicznego i obowiązek jego przebudowy nałożony zostałby na skarżącego.
IV. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
V. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący ustosunkował się do stanowiska organu zajętego w odpowiedzi na skargę.
Stosownie do powyższego skarżący wskazał w szczególności, co następuje:
Skarżący nadal nie zgadza się z dokonaną przez organ wykładnią § 78 Rozporządzenia (strona 7 akapit 1 odpowiedzi na skargę), w której prezentuje on tezę, iż przepisy §§ 78 i 79 Rozporządzenia zawierają maksymalną szerokość zjazdu. Stanowisko to jest błędne; przedmiotowy § 78 pkt. a) Rozporządzenia dotyczący zjazdu publicznego stanowi, iż winien on posiadać "Szerokość nie mniejszą niż 5, Om, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze"
Warunek szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze nie odnosi się do szerokości zjazdu (na który składa się jezdnia i łuki kołowe) lecz do szerokości jezdni zjazdu czyli jednego z elementów składających się na szerokość zjazdu. Dokonując wykładni językowej i logicznej przepisu nie sposób wywieść inny wniosek, nie ignorując znaku interpunkcyjnego jak i spójnika koniunkcji "i" umieszczonych w odpowiednich miejscach przepisu przez ustawodawcę.
Dokonując wykładni §78 Rozporządzenia nie organ nie może ignorować pozostałych punktów §78 w tym w szczególności paragrafu c) stanowiącym, iż na szerokość zjazdu składają się również wymagane prawem łuki wy o krąg łające, zjazd publiczny winien mieć: "c) przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 5m." W takim przypadku należy uznać iż sama szerokość zjazdu z każdej strony zgodnie z §78 pkt c) jest powiększona o minimum 5 metrowe łuki wyokrąglenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 -zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora z dnia [...] sierpnia 2011 r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Wbrew obowiązkom wynikającym z przywołanych wyżej przepisów k.p.a. organ nie wykazał w sposób wyczerpujący, że przedłożony organowi do uzgodnienia projekt decyzji nie może zostać uzgodniony pozytywnie.
Nie przesądzając w żadnym zakresie merytorycznego wyniku sprawy (nie przesądzając zatem, że odmowa uzgodnienia projektu jest co do zasady błędna), Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia pewnych kwestii faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy.
Obowiązek uzgodnienia przez Dyrektora projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej zmiany zagospodarowania terenu wynikał z art.53 ust.4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym decyzje tego rodzaju wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego.
Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie, albowiem teren inwestycji przylega do pasa drogowego drogi krajowej.
Materialnoprawny zakres wspomnianego uzgodnienia wyznacza art.35 ust.3 ustawy o drogach publicznych, stanowiący, że zmianę zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w szczególności polegającą na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zarządca drogi uzgadnia w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego tą zmianą.
Przedmiotem oceny organu uzgadniającego może być wyłącznie sposób obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji w kształcie, jaki wynika z przedłożonego do zaopiniowania projektu decyzji, ustalającej warunki zabudowy.
W świetle cytowanego art.35 ust.3 ustawy o drogach publicznych Dyrektor zobowiązany był do oceny, czy istnieje możliwość włączenia do drogi krajowej, której Dyrektor jest zarządcą, ruchu drogowego spowodowanego planowaną inwestycją.
Podkreślenia wymaga, że wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor był związany przepisem art.153 p.p.s.a., tj. musiał uwzględnić zalecenia sformułowane w poprzednim wyroku Sądu wydanym w niniejszej sprawie.
Z wyroku tego, stwierdzającego procesową wadliwość czynności dowodowych organu przeprowadzonych przy poprzednim rozpoznaniu sprawy, wynikało zobowiązanie Dyrektora do skorzystania ze wszelkich środków dowodowych niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w kontekście tego, czy planowana inwestycja spełnia wymogi określone w § 79 w związku z § 77 rozporządzenia. Dowody przeprowadzone przez organ w toku ponownego rozpoznania sprawy miały jednocześnie stanowić podstawę do oceny twierdzeń skarżącego zmierzających do wykazania, że wskazane wyżej wymogi zostały spełnione.
W celu wykonania powyższych wytycznych w dniu [...] maja 2011 r. pracownicy organu przeprowadzili dowód z oględzin pasa drogowego przy zjeździe na działkę wewnętrzną. Oględziny odbyły się z udziałem skarżącego. Z czynności tej sporządzono protokół (k.52 akt administracyjnych, dalej "a.a."), podpisany przez skarżącego.
W związku ze wskazanymi wyżej oględzinami sporządzone zostały: 1) szkic stosownych fragmentów: drogi krajowej, zjazdu z tej drogi oraz drogi wewnętrznej, na który naniesiono wyniki pomiarów poszczególnych elementów badanego obszaru (k. 53 a.a.), 2) 16 sztuk fotografii (k.54 – 69 a.a.).
Podkreślenia wymaga, że przy piśmie procesowym z dnia [...] maja 2011 r. (k.18 a.a.) skarżący załączył kilkanaście sztuk sporządzonych przez siebie fotografii.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Dyrektor stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że istniejący zjazd z drogi krajowej na drogę wewnętrzną nie spełnia warunków zawartych w rozporządzeniu.
Uszczegóławiając wnioski Dyrektor stwierdził, że:
- zjazd jest zbyt szeroki,
- promienie łuków wyokrąglających jego krawędzie na przecięciu z drogą są za duże, - stan nawierzchni zjazdu nie odpowiada wymaganiom dotyczącym nawierzchni zjazdów publicznych ("Nawierzchnia na zjeździe częściowo brukowa, wylewka betonowa o szerokości 1,20 m. Pozostała część to pospółka, żużel, destrukt").
Stwierdziwszy powyższe, Dyrektor uzależnił ewentualność pozytywnego zaopiniowania projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji od sporządzenia nowego projektu decyzji zawierającego zapis określający obsługę komunikacyjną przedmiotowej nieruchomości za pośrednictwem przebudowanego zjazdu zgodnie z parametrami wynikającymi z przywołanego rozporządzenia.
Podkreślenia wymaga, że w świetle art.35 ust.3 ustawy o drogach publicznych obowiązkiem Dyrektora było uzgodnienie planowej inwestycji w zakresie możliwości włączenia do drogi krajowej ruchu drogowego, który powstanie w następstwie zrealizowania tej inwestycji.
Przesłanką do sformułowania przez Dyrektora oceny w powyższym zakresie było dokonanie przez ten organ szczegółowej oceny sposobu obsługi terenu inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji zaproponowanego w projekcie decyzji - "Obsługa komunikacyjna terenu - istniejącym zjazdem z działki na drogę wewnętrzną (dz. nr [...]), gruntową o nawierzchni nieulepszonej, nie zaliczonej do żadnej kategorii dróg publicznych, nie przewidzianej do remontu, modernizacji i nie ujętej w wykazie dróg do utrzymywania bieżącego i zimowego, mającą połączenie komunikacyjne istniejącym zjazdem z drogą krajową nr [...]".
Zasadniczym elementem obsługi komunikacyjnej terenu inwestycji z punktu widzenia przedmiotu ocenianego postępowania uzgodnieniowego jest zatem istniejący zjazd publiczny z drogi krajowej na drogę wewnętrzną.
W niniejszej sprawie nie występuje zatem sytuacja, w której skarżący dopiero planowałby wybudowanie takiego zjazdu, a sytuacja, w której obsługa komunikacyjna terenu inwestycji ma się odbywać z wykorzystaniem zjazdu już istniejącego.
Obowiązkiem organu było w tej sytuacji ustalenie, czy istniejący zjazd publiczny z drogi krajowej na drogę wewnętrzną umożliwia włączenie do ruchu drogowego na drodze krajowej ruchu drogowego jaki będzie powstawał w następstwie zrealizowania planowanej inwestycji.
Zasadnie zatem Dyrektor dokonał oceny stanu technicznego istniejącego zjazdu publicznego w świetle stosownych norm rozporządzenia, regulujących wymagania stawiane zjazdom publicznym.
Należało zatem wziąć pod uwagę:
- § 77 rozporządzenia, zgodnie z którym to przepisem zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych,
- § 78 rozporządzenia, stanowiący co następuje:
(1) Zjazd publiczny powinien być usytuowany zgodnie z wymaganiami określonymi w § 113 ust. 7.
(2) Zjazd publiczny:
1) powinien mieć:
a) szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze,
b) nawierzchnię twardą w granicach pasa drogowego,
c) przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 5 m,
d) pochylenie podłużne zjazdu w obrębie korony drogi dostosowane do jej ukształtowania,
e) na długości nie mniejszej niż 7,0 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne zjazdu nie większe niż 5%, a na dalszym odcinku - nie większe niż 12%,
2) z nowej drogi klasy GP lub G do stacji paliw powinien być wyposażony w dodatkowe pasy dla pojazdów skręcających z tej drogi,
3) z drogi klasy GP, G lub Z do obiektu wymienionego w § 55 ust. 1 pkt 3, w wypadku uzasadnionym względami bezpieczeństwa ruchu, może być wyposażony w dodatkowe pasy ruchu dla pojazdów skręcających z tej drogi, w szczególności gdy miarodajne natężenie ruchu na drodze przekracza 400 P/h.
Niewątpliwie uznać należy, że przepis § 77 rozporządzenia wskazuje zasadnicze kryteria o charakterze generalnym, jakim musi odpowiadać zjazd z drogi (w tym zjazd publiczny). Ma on zatem odpowiadać wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych.
Wprawdzie wskazane wyżej kryteria sformułowane zostały w sposób ogólny, a ich uszczegółowienie nastąpiło – w odniesieniu do zjazdu publicznego – w § 78 rozporządzenia, niemniej przewidziane w tym przepisie poszczególne rozwiązania techniczne należy wykładać w ścisłym związku z kryteriami przewidzianymi w § 77 rozporządzenia, w tym w szczególności należy mieć te kryteria na względzie jako rozstrzygające w sytuacji, w której powstaje wątpliwość co do wykładni regulacji technicznych.
Niewątpliwie trafnie podniesiono w skardze, że oczywisty obowiązek organu dokonującego uzgodnień projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy w zakresie obsługi komunikacyjnej nowej inwestycji wzięcia pod uwagę w pierwszej kolejności wymagań bezpieczeństwa ruchu drogowego, nie uprawnia tego organu do dowolnej, czy też ogólnikowej interpretacji tych wymagań. Uzasadnieniem ewentualnego rozstrzygnięcia odmownego nie może być zatem wyłącznie powołanie się na niesprecyzowane wymogi bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ zobowiązany jest w tej sytuacji wymogi te w dostatecznie szczegółowy i przekonujący sposób określić.
Egzekwowanie tego obowiązku od organu jest tym zasadniejsze, że - jak z kolei słusznie podkreśla w odpowiedzi na skargę organ – zarządca drogi, orzekający w przedmiocie uzgodnień posiada wystarczającą wiedzę specjalistyczną, uprawniającą go do oceny kwestii bezpieczeństwa ruchu drogowego bez konieczności (co do zasady) zasięgania opinii biegłych. Posiadając zatem szeroki zakres uznania, organ winien wyczerpująco przedstawić przesłanki, którymi się kieruje.
Obowiązek ten nie został w niniejszej sprawie wykonany. Zarzuty skargi odnośnie niedostatecznego wyjaśnienia przez organ niektórych aspektów sprawy uznać należy za zasadne.
Odnośnie kwestii nawierzchni zjazdu należy wskazać, co następuje:
Przepis § 78 ust.2 pkt 1 lit.b rozporządzenia ustanawia wymóg, aby zjazd publiczny posiadał nawierzchnię twardą w granicach pasa drogowego. Cytowany przepis rozporządzenia nie definiuje jednakże pojęcia "nawierzchnia twarda".
W protokole oględzin z dnia [...] maja 2011 r. stwierdzono, że nawierzchnia na zjeździe jest "częściowo brukowa, wylewka betonowa o szerokości ok. 1, 20 metra. Pozostała część to pospółka, żużel, destrukt". Protokół oględzin stwierdza zatem występowanie na terenie zjazdu zarówno nawierzchni twardej (bruk, wylewka betonowa), jak i nawierzchni miękkiej (pospółka, żużel, destrukt).
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2011 r. skarżący podniósł, że zjazd jest pokryty nawierzchnią twardą w zakresie większym aniżeli stwierdzona w trakcie oględzin, załączając do pisma szereg zdjęć mających potwierdzać taką ocenę (skarżący podnosi w szczególności, że pod cienką warstwą powierzchni miękkiej znajduje się bruk).
Przytoczywszy w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. ustalenia zawarte w protokole oględzin z dnia [...] maja 2011 r., Dyrektor stwierdził, że stan nawierzchni zjazdu nie odpowiada wymaganiom dotyczącym nawierzchni zjazdów publicznych.
Twierdzenia skarżącego sformułowane w piśmie z dnia [...] maja 2011 r. oraz dowody w postaci materiały zdjęciowego nie zostały ocenione w zaskarżonym postanowieniu, które odwołuje się wyłącznie do literalnej treści protokołu z oględzin.
Do twierdzeń tych, których prawdziwości Sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądza, winien odnieść się organ przy ponownym orzekaniu w sprawie,
Dokonawszy oceny powyższej kwestii, organ winien zając ostateczne stanowisko odnośnie tego, czy zjazd publiczny jest pokryty - w granicach pasa drogowego drogi – nawierzchnią twardą.
Odnośnie kwestii szerokości zjazdu publicznego wskazać należy w szczególności, co następuje:
Zgodnie z § 78 ust.2 pkt 1 lit. a rozporządzenia zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze.
Literalna wykładnia cytowanego przepisu wskazuje, że uregulowano w nim dwa parametry zjazdu publicznego, tj.: (1) szerokość zjazdu oraz (2) szerokość jezdni zjazdu.
Wykładnia ta prowadzi do wniosku, że w sposób bezpośredni została określona minimalna i maksymalna szerokość zjazdu (szerokość nie mniejsza niż 5,0 metrów i nie większa niż szerokość jezdni na drodze oraz minimalna szerokość jezdni zjazdu (nie mniejsza niż 3,5 metra). W sposób pośredni z przepisu tego wynika również maksymalna szerokość jezdni zjazdu. Skoro bowiem jednia zjazdu jest składowym elementem zjazdu, to tym samym nie może mieć szerokości większej aniżeli sam zjazd, a zatem w sytuacji, w której zjazd złożony byłby wyłącznie z jezdni, to szerokość tej jezdni mogłaby być równa co najwyżej maksymalnej szerokości zjazdu tj. szerokości jezdni na drodze.
Wbrew twierdzeniom skargi z brzmienia cytowanego przepisu nie można wyprowadzać wniosku, że reguluje on wyłącznie minimalną szerokość zjazdu publicznego (5,0 metrów) oraz minimalną i maksymalną szerokość jezdni zjazdu (od 3,5 metra do szerokości jezdni na drodze).
Dokonując szczegółowej analizy językowej sformułowania "zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze" uznać należy, że słowa "i nie większą niż szerokość jezdni na drodze" pozostają w oczywistym związku gramatycznym ze słowami ""zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m" (łącznie "zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze") oraz w oczywistej sprzeczności gramatycznej ze słowami "w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m" (łącznie brzmiałoby to w następujący sposób: "w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze").
Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że w świetle przepis §78 ust.2 pkt lit.a:
- szerokość zjazdu publicznego winna wynosić nie mniej niż 5,0 metrów i nie więcej niż szerokość jezdni na drodze,
- szerokość jezdni zjazdu publicznego winna wynosić nie mniej niż 3, 5 metra (i logicznie wywodząc nie więcej niż szerokość jezdni na drodze).
Obowiązkiem organu było w tej sytuacji ustalenie, jak przedstawiają się wskazane wyżej parametry w niniejszej sprawie.
Na stronie czwartej uzasadnienia Dyrektor wskazał, że:
- szerokość jezdni drogi krajowej wynosi 6,20 metrów,
- szerokość jezdni drogi wewnętrznej wynosi 5 metrów,
- szerokość jezdni drogi wewnętrznej wynosi w granicy pasa drogowego wynosi 9 metrów,
- szerokość jezdni drogi wewnętrznej na styku z krawędzią jezdni drogi krajowej wynosi: (1) 11 metrów (zgodnie z oceną skarżącego), (2) 30 metrów (zgodnie z oceną organu).
W konkluzji dotyczącej szerokości zjazdu organ stwierdził, że zjazd jest zbyt szeroki (strona piąta uzasadnienia).
Powyższe stwierdzenie uznać należy za nieprecyzyjne w sytuacji, w której Dyrektor nie wskazał w sposób jednoznaczny, ile metrów szerokości posiada zjazd.
Parametr ten (szerokość zjazdu) nie został wskazany (przynajmniej w sposób bezpośredni) w cytowanym powyżej zestawieniu parametrów, o którym mowa na stronie czwartej uzasadnienia. Jedynie przypuszczać można, że organ utożsamia szerokość zjazdu z "szerokością jezdni drogi wewnętrznej na styku z krawędzią jezdni drogi krajowej", oceniając tę szerokość na 30 metrów, niemniej wnioski w tym zakresie winny były być sformułowane przez organ w formie jasnej i precyzyjnej.
Generalnie ustalenia organu w powyższym zakresie uznać należy za obarczone niejasnością terminologiczną w sytuacji, w której organ, nie odwołując się wprost do pojęć, o którym mowa w §78 ust.2 pkt 1 lit.a rozporządzenia ("szerokość zjazdu publicznego", "szerokość jezdni zjazdu publicznego") operuje pojęciami innego rodzaju ("szerokość jezdni drogi wewnętrznej", "szerokość jezdni drogi wewnętrznej w granicy pasa drogowego", "szerokość jezdni drogi wewnętrznej na styku z krawędzią jezdni drogi krajowej").
Odnośnie kwestii wyokrąglenia przecięcia krawędzi zjazdu i drogi łukami kołowymi należy stwierdzić, co następuje:
Przepis § 78 ust.2 pkt 1 lit.c rozporządzenia stanowi, że zjazd publiczny powinien mieć przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 5 metrów.
W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor sformułował ocenę, że promienie łuków wyokrąglających jego krawędzie na przecięciu z drogą są za duże,
Kwestionując powyższe skarżący podniósł, po pierwsze, że przepis rozporządzenia przewiduje wyłącznie minimalne wymiary łuków wyokrąglających, w związku z czym organ nie ma podstaw do reglamentacji tych wymiarów, po drugie, że przepis umożliwia lokalizowanie łuków "minimum 5 metrów".
Odnosząc się do wykładni cytowanego przepisu przedstawionej w skardze, zauważyć należy, że przepis ten określa wyłącznie jeden z wymiarów charakteryzujących łuk kołowy wyokrąglający przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi, tj. jego promień.
Przepis nie zawiera natomiast żadnych wskazań odnośnie długości tego łuku (długości części okręgu stanowiącej połączenie nawierzchnię zjazdu i drogi), w tym w szczególności nie określa minimalnej, bądź też maksymalnej wielkości tego parametru. Samo literalne brzmienie § 78 ust.2 pkt 1 lit.c nie upoważnia zatem w ocenie Sądu do uznania, że przepis ten nakłada obowiązek lokalizowania po obu stronach zjazdu łuków o długości co najmniej pięciu metrów. Upoważnia wyłącznie do lokalizowania w tych miejscach łuków o promieniu nie mniejszym niż pięć metrów.
W konsekwencji powyższego, w świetle literalnej wykładni cytowanego przepisu łuk kołowy wyokrąglający przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi może mieć długość dostosowaną do indywidualnych uwarunkowań danej sprawy.
Ustalenie długości łuku wyokrąglającego uzasadnionej okolicznościami danej sprawy podlega ocenie organu właściwego w zakresie uzgodnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy. Ocena ta wymaga wzięcia przez organ pod uwagę kryteriów ogólnych, tj. kryteriów wskazanych w §77 rozporządzenia.
W tym kontekście uznać należy, że ocena kwestii długości łuku wyokrąglającego dokonana w niniejszej sprawie przez Dyrektora jest niedostatecznie wyczerpująca i lakoniczna. W szczególności organ nie wskazał wymiarów łuków, które uznaje za właściwe w odniesieniu do przedmiotowego zjazdu wraz ze stosownym uzasadnieniem.
Organ nie wskazał również, czy punkty przecięcia drogi łukami kołowymi potraktował jako punkty mieszczące się w szerokości zjazdu, o której mowa w §78 ust.2 pkt 1 lit.a, tj. jako punkty wyznaczające początkowy i końcowy punkt tej szerokości, a zatem, czy odległość między tymi punktami potraktował jako odległość limitowaną wskazaniami cytowanego wyżej przepisu (maksymalna szerokość zjazdu).
Trafnie co do zasady wskazał skarżący, że Dyrektor nie jest upoważniony do nakładania na skarżącego obowiązku przebudowania zjazdu zgodnie z oczekiwaniami organu w sytuacji, w której chodzi o zjazd istniejący, zarządzany przez gminę, a nie zjazd, którego wybudowanie skarżący planuje. Wprawdzie literalne brzmienie zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie może sugerować taką intencję organu, niemniej intencją tą było całkowicie dopuszczalne, a nawet wskazane stwierdzenie przez organ generalnych warunków, pod jakimi obsługa komunikacyjna terenu inwestycji za pośrednictwem przedmiotowego zjazdu byłaby dopuszczalna (uprzednie przebudowanie zjazdu eliminujące jego obecne wady). Redakcja przedmiotowego stanowiska organu winna zatem ulec stosownej korekcie, eliminującej sugestię, że skarżący jest zobowiązany do wystąpienia z nowym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, przewidującym przebudowę zjazdu.
Organ jednocześnie winien pouczyć skarżącego odnośnie kwestii podmiotu właściwego w zakresie zarządu przedmiotowym zjazdem oraz o ewentualnych spoczywających na tym podmiocie obowiązkach w zakresie konserwacji zjazdu, wynikających z przepisów o drogach publicznych.
Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia zaskarżonego postanowienia, Sąd wyeliminował zaskarżone postanowienie z obrotu prawnego.
W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Dyrektor ponownie rozpozna sprawę uzgodnienia planowanej inwestycji z uwzględnieniem wytycznych sformułowanych powyżej.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 ust.1 lit.a i art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło