I OSK 931/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-08-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący szkołę może uchylić własne zarządzenie o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły, powołując się na naruszenie prawa (np. brak przeprowadzenia konkursu) przy jego wydaniu?
Ratio decidendi
Organ prowadzący szkołę nie może samodzielnie uchylić własnego zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły, nawet jeśli przy jego wydaniu doszło do naruszenia prawa (np. braku konkursu). Takie uchylenie może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów dotyczących odwołania ze stanowiska kierowniczego, określonych w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Samodzielne uchylenie zarządzenia przez organ prowadzący, bez podstawy prawnej w art. 38, jest niezgodne z prawem.
Stan faktyczny
Wójt Gminy Krasne wydał zarządzenia uchylające wcześniejsze zarządzenie o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły oraz ogłaszające konkurs i powierzające pełnienie obowiązków dyrektora. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność tych zarządzeń, uznając, że Wójt nie miał prawa uchylić swojego wcześniejszego zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora, gdyż nie zachodziły przesłanki określone w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wójta Gminy Krasne, zarzucającą błędną wykładnię art. 36a ustawy o systemie oświaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Krasne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1193/11 w sprawie ze skargi Gminy Krasne na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzeń Wójta Gminy Krasne 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wójta Gminy Krasne na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1193/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Krasne na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 marca 2011 r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzeń Wójta Gminy Krasne. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...]z dnia 28 marca 2011 r. wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność: - zarządzenia Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie uchylenia zarządzenia Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 27 sierpnia 2007 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]; - zarządzenia Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]; - zarządzenia Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]. Do wydania powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zarządzeniem Nr [...]z dnia 2 września 2009 r. Wójt Gminy Krasne odwołał J.K. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]. Zarządzenie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietna 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1854/09 stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt Gminy Krasne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1530/10 oddalił skargę kasacyjną. Przed rozpoznaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny powyższej skargi kasacyjnej Wójt Gminy Krasne wydał: - zarządzenie Nr [...]z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]; - zarządzenie Nr [...]z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]; - zarządzenia Nr [...]z dnia 26 sierpnia 2010 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków, dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]. Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciami nadzorczymi nr [...] i nr [...]stwierdził nieważność powyższych zarządzeń Wójta Gminy Krasne. Zarządzeniem Nr [...]z dnia 28 lutego 2011 r., wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Wójt Gminy Krasne uchylił swoje zarządzenie Nr [...]z dnia 27 sierpnia 2007 r. W sprawie powierzenia J.K. stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]. Następnie zarządzeniem Nr [...]z dnia 28 lutego 2011 r. Wójt Gminy Krasne ogłosił konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...], a zarządzeniem Nr [...]z dnia 28 lutego 2011 r. powierzył pełnienie obowiązków dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]J.K.. Zarządzenia Nr [...], Nr [...]i [...]Wójta Gminy Krasne, zostały doręczone Wojewodzie Mazowieckiemu, jako organowi nadzoru, w dniu 3 marca 2011 r. Rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...]z dnia 28 marca 2011 r. wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność powyższych zarządzeń Wójta Gminy Krasne Nr [...],[...]i Nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda Mazowiecki stwierdził, iż zarządzenie Nr [...]Wójta Gminy Krasne narusza obowiązujący porządek prawny, w szczególności art. 36a ust. l i 2 oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Organ podkreślił, iż w oparciu o art. 36a ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty organ prowadzący szkołę ma możliwość powierzenia kandydatowi stanowiska dyrektora szkoły, w tym jednak uprawnieniu nie mieści się możliwość dla organu prowadzącego uchylenia zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) może zaś wydać zarządzenie jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Wadliwie przeprowadzona procedura konkursowa nie stanowi natomiast przesłanki do uznania aktu powierzenia stanowiska za nieważny. Powierzenie wywołuje zatem skutki prawne, a jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2000 r. (sygn. akt II SA 2070/00), uchwała bądź zarządzenie w tej sprawie mogą być uchylone wyłącznie z uwzględnieniem przesłanek odwołania z tego stanowiska, określonych w art. 38 ustawy o systemie oświaty. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nadzoru nie dopatrzył się zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych art. 38 ust. 1 ww. ustawy uzasadniających odwołanie z funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]J.K.. Żadna z tych przesłanek nie została też pośrednio ani bezpośrednio wskazana przez Wójta Gminy Krasne. W uzasadnieniu zarządzenia Nr [...]Wójt Gminy Krasne wskazał, że w 1998 r. powierzenie stanowiska Dyrektora Szkoły w [...]nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Brak dokumentów źródłowych w sprawie nie daje możliwości dokonania prawidłowej oceny tego stanu przez organ nadzoru. Fakt ten pozostaje jednak bez wpływu na zarządzenie Nr [...]i uchylające je zarządzenie Nr [...]. Organ nadzoru zaznaczył, że zarządzenie Nr [...]nie było kwestionowane przez organy opiniujące, tj. radę szkoły i radę pedagogiczną ani też przez organ uzgadniający kandydaturę, tj. przez kuratora oświaty. Stwierdzenie nieważności zarządzenia Nr [...]skutkuje zaś koniecznością stwierdzenia nieważności także zarządzeń Nr [...]i Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 28 lutego 2011 r., ponieważ brak jest podstawy prawnej do ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]i powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]J.K.. Organ nadzoru podkreślił jednocześnie, iż w przedmiotowym rozstrzygnięciu nadzorczym nie dokonuje badania, czy umowę o pracę z J.K. zawarł uprawniony do takiego działania Dyrektor Szkoły w [...], a w związku z tym czy osoba ta może pełnić obowiązki dyrektora szkoły, uznając to za sprawę wtórną. W świetle jednak rozstrzygnięcia nadzorczego Nr [...]z dnia 2 sierpnia 2010 r. wydanego przez Wojewodę Mazowieckiego w stosunku do zarządzenia Nr [...]Wójta Gminy Krasne w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej, J.W. nie pełnił funkcji dyrektora Szkoły w [...], a zatem nie był uprawniony do podpisania umowy o pracę z J.K.. W ocenie organu nadzoru wydanie zarządzeń Nr [...], Nr [...]i Nr [...]przez Wójta Gminy Krasne sprowadza się do obejścia prawa, a w konsekwencji niedopuszczenia do pracy Dyrektora Szkoły w [...]J.K/ mimo prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych i prawomocnych rozstrzygnięć Wojewody Mazowieckiego. W związku z powyższym organ nadzoru stwierdził, iż zarządzenia te zostały podjęte z istotnym naruszeniem prawa. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina Krasne zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 36a i art. 38 ustawy o systemie oświaty oraz naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż przedmiotem oceny Wojewody Mazowieckiego w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, a następnie Sądu w niniejszej sprawie nie była zgodność z prawem zarządzenia Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 27 sierpnia 2007 r. o powierzeniu J.K. stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]. Przedmiotem kontroli organu nadzoru, a w następstwie tego Sądu, była wyłącznie zgodność z prawem zarządzeń Nr [...], Nr [...]oraz Nr [...]Wójta Gminy Krasne z dnia 28 lutego 2011 r. Sąd I instancji zgodził się w pełni ze stanowiskiem organu nadzoru, że przepis art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) daje organowi prowadzącemu szkołę legitymację wyłącznie do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. W oparciu o art. 36a ww. ustawy organ prowadzący szkołę nie może natomiast odwołać dyrektora szkoły z zajmowanego stanowiska, ani też dokonać w trybie samokontroli uchylenia swojego wcześniejszego aktu o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły. Możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego przez organ prowadzący szkołę reguluje art. 38 ustawy o systemie oświaty. Zarządzenie Wójta Gminy Krasne Nr [...]z dnia 27 sierpnia 2007 r. o powierzeniu J.K. stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]mogło zatem zostać uchylone przez ten organ wyłącznie z uwzględnieniem przesłanek odwołania z tego stanowiska określonych w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Przepis art. 38 ustawy o systemie oświaty nie przewiduje natomiast jako przesłanki odwołania ze stanowiska kierowniczego przez organ prowadzący szkołę wadliwości (niezgodności z prawem) aktu powierzenia stanowiska kierowniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że kompetencje do eliminowania z obrotu prawnego uchwał lub zarządzeń organów gminy sprzecznych z prawem ustawodawca przyznał organowi nadzoru. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Po upływie zaś terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może jedynie zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Sąd I instancji wyjaśnił, iż w sytuacji zatem, gdy w 2011 r. Wójt Gminy Krasne doszedł do przekonania, że jego zarządzenie Nr [...]z dnia 27 sierpnia 2007 r. o powierzeniu J.K. stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]jest sprzeczne z prawem powinien powiadomić tym fakcie organ nadzoru przedstawiając swoją argumentację w tym zakresie. Natomiast to organ nadzoru, w sytuacji gdyby podzielił stanowisko Wójta, mógł zaskarżyć zarządzenie do sądu administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jego niezgodności z prawem, z uwagi na upływ ponad roku od dnia podjęcia zarządzenia. Wójt Gminy Krasne, w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie był w żadnym razie legitymowany do tego, aby wyeliminować z obrotu prawnego w trybie samokontroli swoje zarządzenie Nr [...]z dnia 27 sierpnia 2007 r. o powierzeniu J.K. stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]. W ocenie Sądu I instancji, Wojewoda Mazowiecki zasadnie zatem stwierdził nieważność, jako sprzecznego z prawem, zarządzenia Wójta Gminy Krasne Nr [...]z dnia 28 lutego 2011 r. uchylającego zarządzenie tego organu Nr [...]z dnia 27 sierpnia 2007 r. Zgodnie z zasadą praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Wójt, jako organ gminy, może zatem rozstrzygać w formie zarządzeń jedynie w sprawach powierzonych mu przez ustawodawcę. Konsekwencją stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy Krasne Nr [...]była konieczność stwierdzenia przez organ nadzoru także nieważności zarządzeń Wójta Gminy Krasne Nr [...]z dnia 28 lutego 2011 r. oraz Nr [...]z dnia 28 lutego 2011 r., ponieważ w zaistniałej sytuacji brak było podstaw prawnych do ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...], a także powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w [...]J.K.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt Gminy Krasne, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 36a ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 556, poz. 2572 ze zm.), polegającą na przyjęciu, że nie ma możliwości usunięcia naruszenia prawa we własnym zakresie przez organ, który wydał akt sprzeczny z prawem. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m in., że zgodnie z art. 36a ust. 1 i 2 w szkołach publicznych powierzanie stanowiska dyrektora w drodze konkursu, jest obligatoryjne. Organ prowadzący nie może odstąpić od zorganizowania skutecznego przeprowadzenia konkursu - z wyjątkami o których mowa w art. 36a ust. 4, który stanowi wyjątek od zasady wyłożonej w ust. 2 zd. pierwsze i należy interpretować go nie dopuszczając żadnej analogii i rozciągania go na sytuacje podobne i zbliżone. Organowi prowadzącemu wolno odstąpić od powierzenia stanowiska w drodze konkursu wyłącznie w dwu przypadkach: kiedy do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat (a zatem nie złożono przewidzianym terminie żadnej oferty) bądź wówczas, gdy w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata. Mimo wykazania w uzasadnieniu do zarządzenia Nr [...]jednoznacznego rażącego naruszenia prawa przy powierzaniu stanowiska dyrektora zarządzeniem Nr [...], to w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda stwierdza, iż brak dokumentów źródłowych w sprawie nie daje możliwości dokonania prawidłowej oceny tego stanu przez organ nadzoru, a fakt ten jednak pozostaje bez wpływu na zarządzenie Nr [...]i uchylające je zarządzenie Nr [...]. W ocenie skarżącej Gminy, WSA w tym zakresie nie wykazał braku dopełnienia przez organ nadzoru obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu do rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano także, że wadliwie przeprowadzona procedura konkursowa nie stanowi przesłanki do uznania aktu powierzenia stanowiska za nieważny. Argumentacji tej nie można absolutnie podzielić, gdyż w sprawie objętej przedmiotowym zarządzeniami Nr [...]i Nr [...]nie występuje kwestia wadliwie przeprowadzonej procedury konkursowej, lecz braku tej procedury (braku konkursu). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez zarzuty stawiane wobec zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oparta została wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego – art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004r. nr. 256, poz. 2572 ze zm. ), poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że Wójt Gminy Krasne nie miał możliwości uchylenia swojego zarządzenia z dnia 24 sierpnia 2007r. nr. [...]o powierzeniu J.K. stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej w [...]na okres 5 lat. W skardze kasacyjnej nie wskazano o jaką jednostkę redakcyjną art. 36a chodzi, podczas gdy przepis ten posiada rozbudowaną strukturę i składa się z 16 ustępów, a niektóre z nich składają się z punktów i liter. Opierając się na uzasadnieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji art. 36a ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona , albowiem zaskarżony nią wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza w/wym. przepisów prawa. Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Z kolei stosownie do ust. 2 tego przepisu kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora. Cytowane przepisy dotyczą wyłącznie organu właściwego do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły oraz trybu w jakim to następuje. Nie regulują natomiast kwestii najistotniejszej w niniejszej sprawie , a mianowicie organu i trybu właściwego w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły. Zagadnieniem tym zajmuje się art.38 ust. 1 i ust. 2, w myśl którego organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a; 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze kasacyjnej Sąd I instancji nie mógł dokonać błędnej wykładni art. 36a ust. 1 i 2 poprzez przyjęcie, że organ prowadzący szkołę nie mógł odwołać dyrektora szkoły, ponieważ przepis ten w ogóle nie odnosi się do odwołania, które regulowane jest w art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty. Przepisy prawa należy interpretować tak jak wynika z ich treści. Przepis art. 36a ust.1 ustawy dotyczy wyłącznie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, a nie odwołania z tego stanowiska, nie można zatem z przepisu tego wyprowadzać innych uprawnień dla organu prowadzącego szkolę , poza tymi które wprost z przepisu wynikają. Sad I instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia wyroku nie powiedział, że organ prowadzący szkolę nie posiada uprawnień do odwołania dyrektora szkoły z zajmowanego stanowiska. Wręcz przeciwnie stwierdził, że zarządzenie Wójta Gminy Krasne Nr. [...]o powierzeniu J.K. stanowiska dyrektora szkoły mogło zostać uchylone przez organ, który powierzył obowiązki , ale wyłącznie na podstawie art. 38 ustawy o systemie oświaty. Sąd I instancji słusznie zauważył, że uprawnienia takiego Wójtowi nie daje art. 36a ust. 1 ustawy, podczas gdy właśnie ten przepis został powołany jako prawna podstawa zarządzenia Nr. [...]z dnia 28 lutego 2011r. Oznacza to, że Wójt Gminy Krasne wydając w/wym zarządzenie działał bez podstawy prawnej, naruszając art. 36a ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie oświaty oraz konstytucyjne zasady praworządności i legalności działania organów administracji publicznej. Dla powyższej oceny bez znaczenia pozostaje fakt, iż stanowisko dyrektora szkoły zostało powierzone J.K. bez wymaganego konkursu, a więc z naruszeniem art. 36a ust. 2 ustawy. Trzeba wyraźnie podkreślić, że art. 38 ustawy o systemie oświaty stwarza gwarancje stabilności stosunku pracy nauczyciela na stanowisku kierowniczym, poprzez wskazanie w ust. 1 pkt 1 w sposób wyczerpujący przyczyn odwołania z takiego stanowiska. Z kolei pkt 2 ust. 1 art. 38 mówiący o możliwości odwołania nauczyciela ze stanowiska bez wypowiedzenia pozwala uczynić to tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych. Przypadki te nie mogą być tożsame z tymi, o których mowa w pkt 1, ale muszą odnosić się do zdarzeń, zachowań i sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, uniemożliwiających dalsze kierowanie szkołą, którym niezapobieżenie spowoduje istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z innych obiektywnie ważnych względów nie mogących być do przyjęcia. Szczególne przypadki to takie okoliczności, które uniemożliwiają pozostawienie nauczyciela na zajmowanym stanowisku kierowniczym, bowiem jego postępowanie jest tego rodzaju wadliwie naganne w różnych aspektach, że funkcji mu powierzonej sprawować on dalej nie może. Naganność dotyczyć może tak pracy na stanowisku, jak i zachowania czy postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w skarżonym do Sądu I instancji rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda Mazowiecki wyraźnie stwierdził, że nie dopatrzył się zaistnienia którejkolwiek z przesłanek uzasadniających odwołanie J.K. ze stanowiska dyrektora szkoły. W zaistniałej sytuacji, wobec wskazanej przez Wójta Gminy Krasne podstawy prawnej zarządzenia Nr[...]oraz podnoszonej przyczyny jego podjęcia, organ nadzoru, ani Sąd I instancji nie musiały badać okoliczności w jakich doszło do powierzenia J.K. stanowiska dyrektora szkoły, a jedynie wypowiedzieć się w kwestii czy organ powierzający to stanowisko miał prawne możliwości uchylić swoje zarządzenie w tym przedmiocie z powołaniem się na powierzenie go z naruszeniem prawa ( bez konkursu). Dokonana przez Sąd I instancji ocena tej kwestii jest prawidłowa i wynika z niej, że organ który powierzył stanowisko dyrektora szkoły określonej osobie może ją odwołać z powierzonego stanowiska wyłącznie na podstawie art.38 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy o systemie oświaty, zaś art. 36a ust. 1 i ust. 2 uprawnienia takiego nie daje. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt. 1 Ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt. 2 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. Nr. 163, poz. 1349 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło