II ONP 3/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-15
Skład orzekający: NSA Włodzimierz Ryms, NSA Zofia Flasińska, NSA Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie o wymeldowanie narusza prawo, uzasadniając stwierdzenie jego niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005 r. nie narusza prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. jedyną przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest faktyczne opuszczenie lokalu bez wymeldowania się, a utrata uprawnień do lokalu przestała być istotna dla postępowania meldunkowego. Skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal, co potwierdziła ugoda sądowa, a decyzja o wymeldowaniu jedynie odzwierciedlała ten stan faktyczny.Stan faktyczny
M. C. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 2005 r., który uchylił postanowienie NSA o odrzuceniu skargi M. C. na decyzję o wymeldowaniu. WSA w 2005 r. oddalił skargę M. C. na decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal na mocy ugody sądowej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że utracił uprawnienia do lokalu i opuścił go wbrew swojej woli, a także naruszenie praw konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) NSA Marek Stojanowski Protokolant Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi M. C. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005r. sygn. akt 2V SA 3462/03 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2002r r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje pełnomocnikowi adwokatowi A. W. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej od Skarbu Państwu z Kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 312,20 zł (trzysta dwanaście złotych i dwadzieścia groszy) w tym kwotę 55, 20 zł podatku VAT.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2005 r. (sygn. akt V SA 3462/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po wznowieniu postępowania sądowego, uchylił postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2003 r. (sygn. akt V SA 3035/02) odrzucające skargę M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia [...] czerwca 2002 r. w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie i skargę tę oddalił.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Sąd I instancji uznał, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania sądowego w postaci pozbawienia strony skarżącej możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa - art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm. dalej p.p.s.a., albowiem Naczelny Sąd Administracyjny, odrzucając skargę M. C. postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r., błędnie przyjął, że skarżący uiścił wpis sądowy od tej skargi po upływie ustawowego terminu. Z akt sprawy wynika, iż skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 23 października 2002 r. Skarżący otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 30 października 2002 r., co wynika z adnotacji poczynionej przez doręczającego oraz z datownika pocztowej placówki nadawczej, lecz omyłkowo wpisał datę 20 października 2002 r. jako datę odbioru wezwania. Wpis sądowy wpłacony został w dniu 31 października 2002 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów administracji rozpatrujących tę sprawę, iż skarżący spełnił przesłanki wymeldowania z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, określone w art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1974r., nr 14, poz.85 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Sąd wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż w dniu [...] grudnia 2001 r. przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Pragi skarżący zawarł ugodę sądową z H. P. w sprawie z powództwa H. P. przeciwko M. C. o eksmisję (sygn. akt [...]), na mocy której zobowiązał się do opuszczenia i opróżnienia ze swoich rzeczy przedmiotowego lokalu mieszkalnego w terminie do 31 marca 2002 r. i wydania go powódce wraz ze zwrotem kluczy do lokalu. Skarżący w marcu 2002 r. wywiązał się z tego zobowiązania. Sąd podkreślił, co wynika z zeznań uczestniczki postępowania wynika, że skarżący oddał jej klucze do mieszkania, w związku z czym wymieniła ona zamki w drzwiach mieszkania ze względów bezpieczeństwa. W ocenie Sądu I instancji, skarżący faktycznie opuścił miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, co wyczerpywało dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż nastąpiło to w wykonaniu zawartej przez niego ugody sądowej. Skarżący, kwestionując tę ugodę, nie skorzystał jednak ze środka prawnego w postaci powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania, umożliwiającego mu ewentualny powrót do lokalu.
Sąd podkreślił, że wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Przepis art. 9 ust. 2 cyt. ustawy utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. Wyrok Trybunału został ogłoszony w Dz. U. nr 78, poz. 716. W ocenie Sądu, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest więc spełnienie wyłącznie przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Ewidencja ludności służy bowiem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Dlatego też kwestionowanie przez skarżącego, po opuszczeniu lokalu, swego oświadczenia woli zawartego w ugodzie sądowej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wymeldowania.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005 r. jest prawomocny; skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej.
M. C. w lipcu 2011 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego wyroku z 7 stycznia 2005 r. Skarga ta została oparta na następujących podstawach:
I. Naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1974 r., Nr 14, poz. 85 ze zm.), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że skarżący utracił uprawnienie do lokalu oraz opuścił lokal mieszkalny dobrowolnie i w sposób trwały;
II. Naruszenia przepisów postępowania, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 77 k.p.a., poprzez niezastosowanie tych przepisów i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego w sytuacji, w której doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej na skutek niepodjęcia przez organ II instancji działań zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji niewyjaśnienia, czy skarżący faktycznie z własnej woli i w sposób trwały opuścił lokal mieszkalny;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego w sytuacji, w której została ona oparta na ugodzie sądowej niestanowiącej tytułu wykonawczego, a w konsekwencji niepozbawiającej skarżącego prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu;
c) art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo tego, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego;
III. Naruszenia konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela, tj.:
a) art. 75 Konstytucji RP poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, co skutkowało brakiem ochrony skarżącego przed skutkami bezdomności,
b) art. 64 Konstytucji RP poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, co spowodowało naruszenie konstytucyjnej ochrony przez władzę publiczną prawa własności przed naruszeniem.
W uzasadnieniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku skarżący wskazał, iż Sąd I instancji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., błędnie przyjął, że do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy niezbędne jest spełnienie wyłącznie przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca stałego pobytu bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Sąd pominął drugą przesłanką wynikającą z tego przepisu, którą jest utrata uprawnień do lokalu. Zdaniem skarżącego, niedopuszczalna jest interpretacja rozszerzająca, wynikających z wyroku Trybunału zmian dotyczących art. 9 ust. 2 ustawy, polegająca na przenoszeniu tych zmian na inne przepisy tej ustawy, w tym art. 15 ust. 2. Trybunał Konstytucyjny nie odniósł się bowiem w tym wyroku do mocy obowiązującej art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa, która zmieniła brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy zaczęła obowiązywać dopiero od 1 maja 2004 r.
Skarżący podniósł, że nie utracił uprawnień do przedmiotowego lokalu, a zatem nie została spełniona jedna z przesłanek jego wymeldowania. Ponadto opuszczenie przez niego lokalu nie nastąpiło dobrowolnie, gdyż było związane z wyjazdem na świąteczny wypoczynek. Podczas jego nieobecności właścicielka lokalu zmieniła zamki w drzwiach, uniemożliwiając mu powrót.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 77 k.p.a. skarżący wskazał, iż Sąd bezzasadnie przyjął ustalenia organów obu instancji, iż opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny. O woli skarżącego do dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu świadczy zaskarżanie przez niego kolejnych decyzji w przedmiocie wymeldowania, a także wniesienie skargi w tej sprawie. W szczególności organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w tym aspekcie, opierając się jedynie na ustaleniach organu I instancji.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. skarżący wskazał, iż organy administracji oraz Sąd dokonały błędnej oceny dowodu z ugody sądowej zawartej przez skarżącego z H. P. Ugoda ta nie wpłynęła w żaden sposób na jego uprawnienia do przedmiotowego lokalu, gdyż zobowiązał się on jedynie do jego opuszczenia do określonej daty. Przymusowe pozbawienie go możliwości korzystania z tego lokalu również nie miało wpływu na przysługujące mu prawa do lokalu. Skarżący podkreślił, że wymiana zamków przez H. P. nastąpiła w dniu 26 marca 2002 r., a więc przed terminem określonym w ugodzie.
Skarżący wskazał ponadto, że wydanie przez Sąd wyroku z dnia [...] stycznia 2005 r. spowodowało powstanie po jego stronie szkody polegającej na pozbawieniu go miejsca zamieszkania. Stał się on osobą bezdomną, czego konsekwencją jest dyskryminacja społeczna, skrajne ubóstwo, pogwałcenie godności osobistej i niedożywienie skarżącego. Jego bezdomność była bezpośrednią przyczyną niemożności znalezienia przez niego pracy. Ponadto skarżący utracił rzeczy użytku osobistego, które pozostawił w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku H. P. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podała, że – wbrew twierdzeniom skarżącego - ugoda sądowa z dnia [...] grudnia 2001 r. została opatrzona w klauzulę wykonalności w dniu [...] stycznia 2002 r.
W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2011 r. skarżący wskazał, iż twierdzenie uczestnika postępowania, że ugoda sądowa z dnia [...] grudnia 2001 r. została opatrzona w klauzulę wykonalności pozostaje bez doniosłości dla tej sprawy, albowiem nie doszło do dobrowolnego opuszczenia przez niego lokalu mieszkalnego, a więc nie zaistniała przesłanka do jego wymeldowania z tego lokalu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2005 r., wniesiona na podstawie art. 285a § 2 p.p.s.a., spełnia wymagania formalne określone w ustawie, jednakże nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wyrok ten nie narusza prawa.
Przede wszystkim niezasadny jest podniesiony w tej skardze zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W dacie orzekania przez organ I instancji przepis ten miał następujące brzmienie: "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić". Jednakże wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r., a zaskarżona decyzja została wydana 16 września 2002 r.
Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że wyrok ten nie miał żadnego wpływu na treść i wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy. Przede wszystkim przepis art. 15 ust. 2 ustawy odwoływał się wprost do uchylonego przepisu art. 9 ust. 2 ustawy, a zatem w zakresie tego odwołania nie mógł być stosowany. Poza tym w powołanym wyroku z dnia 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wypowiedział się za ewidencyjnym charakterem czynności meldunkowych. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono m.in., iż formalnie rzecz biorąc art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności pozostaje w sprzeczności z założeniem zawartym w art. 1 ust. 2 tej ustawy. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Powołany wyrok Trybunału, nie odnosząc się wprawdzie wprost do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyznaczył jednak kierunek interpretacji tego przepisu w zgodności z Konstytucją. Skoro wykazanie przez daną osobę uprawnienia do lokalu nie stanowiło już przesłanki do zameldowania w nim, to tym samym również w sprawach o wymeldowanie przedmiotem badania organów meldunkowych nie mogła być utrata prawa do lokalu, lecz sam fakt jego trwałego opuszczenia.
Pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 stycznia 2005 r. w zakresie wykładni art. 15 ust. 2 ustawy po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. był poglądem dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z dnia 1 lutego 2006 r., II OSK 482/05 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż pomimo tego, że przedmiotowy wyrok Trybunału nie odnosił się bezpośrednio do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jego wejście w życie miało bezpośredni wpływ na zakres jego stosowania. Przepis ten, pomimo braku dostosowania jego treści do nowej sytuacji prawnej, nie mógł być bowiem stosowany w części, w jakiej odsyłał do art. 9 ust. 2 tej ustawy. W wyroku z dnia 24 lutego 2006 r., II OSK 561/05 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, utrata uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu) przestała być przesłanką wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wyłączną przesłanką wymeldowania, ustalaną przez organ jest "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego", a więc zdarzenie ze sfery faktów, nie zaś – jak w poprzednim stanie prawnym – zarówno ze sfery faktów jak i prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 7 stycznia 2005 r., że z dniem utraty mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy (19 czerwca 2002 r.) zmianie uległa również treść i wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy, a zatem, że od tego czasu jedyną przesłanką wymeldowania było faktyczne opuszczenie przez daną osobę miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Zaznaczyć również należy, że od 1 maja 2004 r., a więc również w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązywał już art. 15 ust. 2 ustawy w nowym brzmieniu, stanowiąc, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W konsekwencji Sąd I instancji przyjął, że stan faktyczny tej sprawy ustalony przez organy administracji dawał podstawy do uznania, że skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, a zatem, że istniały przesłanki do jego wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. W tej sprawie bezspornym jest, że skarżący w marcu 2002 r. opuścił przedmiotowy lokal, a opuszczenie przez niego tego lokalu stanowiło wykonanie zawartej przez niego w dniu [...] grudnia 2001 r. przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Pragi ugody sądowej z H. P. w sprawie o eksmisję (sygn. akt [...]), na mocy której zobowiązał się on do opuszczenia i opróżnienia ze swoich rzeczy przedmiotowego lokalu mieszkalnego w terminie do 31 marca 2002 r. i wydania go powódce wraz ze zwrotem kluczy do lokalu. Fakt, kwestionowania przez skarżącego tej ugody w toku postępowania administracyjnego, i podnoszenia argumentu, że przysługuje mu uprawnienie do przedmiotowego lokalu nie wpływało na rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. Przede wszystkim należy zauważyć, że ugoda sądowa w postępowaniu cywilnym podlega kontroli sądu. Sąd cywilny może uznać ugodę za niedopuszczalną, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa (art. 223 § 2 w zw. z art. 203 § 4 k.p.c.). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby sąd cywilny uznał zawartą przez skarżącego ugodę za niedopuszczalną. Z dołączonych przez H. P. kopii dokumentów wynika, że ugoda sądowa z [...] stycznia 2002 r. została opatrzona klauzulą wykonalności w dniu [...] stycznia 2002r.. Organ administracji publicznej ani sąd administracyjny nie były uprawnione do badania zgodności z prawem lub zasadami współżycia społecznego tej czynności procesowej dokonanej w postępowaniu cywilnym. Zawarcie przez skarżącego tej ugody sądowej w sprawie o eksmisję stanowi jedynie element stanu faktycznego sprawy o wymeldowanie, świadcząc o jego woli opuszczenia przedmiotowego lokalu.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego, który nie wyjaśnił, czy skarżący faktycznie z własnej woli i w sposób trwały opuścił lokal mieszkalny, wskazać należy, iż zgodnie z art. 285 d zdanie drugie p.p.s.a. podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut zmierza do zakwestionowania dokonanych przez organy administracji i przyjętych przez Sąd ustaleń faktycznych dotyczących dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu i w świetle powołanego przepisu jest niedopuszczalny.
Skarżący podniósł również zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego, która została ona oparta na ugodzie sądowej niestanowiącej tytułu wykonawczego, a w konsekwencji niepozbawiającej skarżącego prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać należy, iż rację ma strona skarżąca, że zawarcie przez skarżącego tej ugody samo przez się nie świadczyło o utracie przez niego uprawnień do przedmiotowego lokalu, lecz jedynie o woli jego opuszczenia w określonym terminie. Jak wskazano powyżej, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. kwestia uprawnień do lokalu przestała być jednak przedmiotem ustaleń organów meldunkowych. Zawarcie przez skarżącego przedmiotowej ugody sądowej miało jednak znaczenia prawne w sprawie o wymeldowanie, ponieważ powinno być brane przez organy administracji i sąd administracyjny pod uwagę jedynie jako element stanu faktycznego sprawy świadczący o woli skarżącego opuszczenia lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały.
Nie można również zgodzić się ze stroną skarżącą, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę M. C. wyrokiem z dnia 7 stycznia 2005 r., naruszył konstytucyjne wolności i prawa skarżącego wyrażone w art. 75 i art. 64 Konstytucji RP. Zbyt daleko idące jest twierdzenie strony skarżącej, że bezdomność skarżącego była skutkiem decyzji o jego wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Skarżący, jeżeli stał się bezdomny, to na skutek dobrowolnego i trwałego opuszczenia tego lokalu, a nie decyzji o jego wymeldowaniu, która jedynie potwierdziła fakt opuszczenia lokalu. Skoro skarżący utrzymuje, że przysługiwały mu nadal jakieś prawa o charakterze cywilnym do tego lokalu, to mógł dochodzić ich ochrony na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący takie działania podejmował.
Zgodnie z art. 285 a § 1 p.p.s.a. i art. 285 e § 1 pkt 4 p.p.s.a. w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia strona ma obowiązek uprawdopodobnić, że przez wydanie tego orzeczenia została jej wyrządzona szkoda. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie skarżący tego nie wykazał. Twierdzenie skarżącego, że utrata przez niego miejsca zamieszkania, czego konsekwencją jest dyskryminacja społeczna, skrajne ubóstwo, pogwałcenie godności osobistej i niedożywienie było skutkiem wydania przez Sąd I instancji wyroku z dnia 7 stycznia 2005 r. oddalającego skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie jego wymeldowania z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie jest pozbawiona podstaw. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy wydaniem przez organy meldunkowe decyzji w tej sprawie oraz przez Sąd wyroku oddalającego skargę na te decyzje, a wskazaną przez skarżącego jego sytuacją osobistą, która jest skutkiem wyrządzenia szkody. Jak już wskazano powyżej, skarżący stał się bezdomny na skutek dobrowolnego i trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu, a decyzja o jego wymeldowaniu jedynie potwierdziła opuszczenie lokalu. Celem ewidencji ludności jest jedynie gromadzenie danych o tym, gdzie dana osoba faktycznie przebywa, a nie potwierdzanie uprawnień danej osoby do przebywania w konkretnym lokalu.
Bezzasadne jest również twierdzenie skarżącego, że skutkiem decyzji o jego wymeldowaniu i kwestionowanego wyroku Sądu I instancji jest utrata rzeczy użytku osobistego, które pozostawił w przedmiotowym lokalu. Wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu nie stanowiło przeszkody do odzyskania przez niego tych rzeczy, jeżeli pozostawił je w lokalu. Roszczeń w tym zakresie można dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z prawem i na podstawie art. 285 k § 1 p.p.s.a. oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło