II SA/Po 62/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-05-12
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Jolanta Szaniecka, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, dopuszczalne jest jej uchylenie, jeśli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat?Ratio decidendi
W przypadku wznowienia postępowania administracyjnego, gdy stwierdzono, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), jej uchylenie nie jest dopuszczalne, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 kpa). W takiej sytuacji właściwym rozstrzygnięciem jest wydanie decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa, co nie skutkuje uchyleniem pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji A S.A. Skarżące wniosły o wznowienie postępowania, twierdząc, że jako strony nie brały w nim udziału bez własnej winy. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez SKO, Wójt Gminy B. stwierdził naruszenie prawa, powołując się na upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji, co uniemożliwiało jej uchylenie. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, a WSA oddalił skargę skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia w wyniku wznowienia postępowania wydania z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; oddala skargę. /-/E. Brychcy /-/A. Łaskarzewska /-/ J. Szaniecka
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].11.2009 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z [...].09.2009 r. stwierdzającą, iż decyzja Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...].07.2003 r. wydana została z naruszeniem prawa.
Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...].06.2006 r. I. G. zwróciła się do Wójta Gminy B. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...].07.2003 r. o ustaleniu na rzecz A S.A. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "Budowa i modernizacja sieci elektroenergetycznej średniego napięcia i niskiego napięcia na terenie miejscowości B.". I. G. podniosła, że "w świetle przepisów jest stroną postępowania, która bez własnej winy nie brała w nim udziału" i wniosła o wznowienie postępowania i przeprowadzenie go z jej udziałem.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2006 r. Wójt Gminy B., powołując się na art.145§1pkt.4 i 149§1 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].07.2003 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2007 r. Wójt Gminy B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej kończącej sprawę, będącej przedmiotem wznowionego postępowania. Od decyzji tej I. G. złożyła odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].08.2007 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. W przewidzianym ustawą terminie I. G. wniosła do sądu administracyjnego skargę, podnosząc, że jest ona współwłaścicielką działki nr [...], przylegającej do działki, na której zlokalizowano kontenerową stację transformatorową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11.03.2008 r. sygn. II SA/Po 495/07 uchylił decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji podkreślając, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien przyjąć, że pozycja skarżącej jako strony nie budzi wątpliwości.
Ponownie decyzją z dnia [...].10.2008 r. Wójt Gminy B. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].07.2003 r., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].11.2008 r. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Powtórnie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...].01.2009 r. Wójt Gminy B. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].07.2003 r., jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].03.2009 r. ponownie uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie, decyzją z dnia [...].06.2009 r. Wójt Gminy B. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].07.2003 r, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...].08.2009 r. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy B. działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa decyzją z dnia [...].09.2009 r. nr [...] stwierdził, iż decyzja Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...].07.2003 r. wydana została z naruszeniem prawa.
Uzasadniając swoją decyzję Wójt wyjaśnił, że pomimo, iż w sprawie została spełniona pozytywna przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), to jednocześnie zauważyć należy, że równocześnie ziściła się przesłanka negatywna o której mowa w art. 146 § 1 kpa. W myśl art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Organ I instancji wyjaśnił, że stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji Wójta Gminy B. z [...].07.2003 r. były B sp. z o.o oraz inwestor – A S.A. w K.. Datą, od której liczyć należało 5-letni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa był dzień [...].02.2004 r., bowiem z tą datą nastąpiło ostatnie doręczenie decyzji stronie. Upływ 5-letniego terminu biegnie od dnia ostatniego doręczenia, które w niniejszej sprawie nastąpiło [...].02.2004 r. Niedopuszczalność uchylenia decyzji z powodu upływu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa powoduje sanację decyzji w obrocie prawnym. W takiej sytuacji dopuszczalne było wyłącznie stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniosła I. G. (właścicielka dz. nr [...]) oraz A. G. (właścicielka dz. nr [...]). Skarżące podniosły, że wskutek wadliwego działania Wójta Gminy B. postępowanie wznowieniowe toczy się już ponad 3 lata, bowiem wniosek o wznowienie postępowania został złożony w czerwcu 2006 r. Skarżące wyjaśniły też, że podtrzymują swoje wszystkie dotychczasowe zarzuty, a zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].11.2009 r. utrzymało jednak decyzję Wójta Gminy B. z [...].09.2009 r. w mocy.
Uzasadniając swoją decyzje organ II instancji podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium uznało za poprawne ustalenia przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej i podkreśliło, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wystąpiły łącznie obie przesłanki pozytywne wznowienia postępowania, tj. sprawa ustalenia warunków zabudowy na rzecz A S.A. zakończona została ostateczną decyzją, a strony tego postępowania A. G. i I. G. nie brały udziału w tym postępowaniu bez własnej winy. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż prawidłowo również organ I instancji stwierdził, że spełniła się przesłanka negatywna uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem praw skarżących. Dlatego prawidłowo Wójt Gminy B. działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa stwierdził, ze decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.
W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosły A. G. i I. G. podnosząc, że organy obu instancji błędnie uznały jakoby w rozpoznawanej sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 146 § 1 kpa. W dalszej kolejności skarżące wskazały, iż wniosek o wnowienie postępowania złożyły ponad 3 lata temu, a postępowanie w tej sprawie prowadzone jest z naruszeniem zasady szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 kpa. W dalszej kolejności wskazano, że konsekwencje nieprawidłowości po stronie organu administracji publicznej nie mogą obciążać strony postępowania. W skardze podkreślono nadto, że I. G. ma wszczepiony stymulator serca i w związku z budową w bliskiej odległości kontenerowej stacji transformatowej skarżąca czuje się zagrożona we własnym domu. Do skargi załączono pismo Ordynatora Oddziału [...] w K., sporządzone [...].04.2006 r. potwierdzające, że bliskość transformatora o dużej mocy może zakłócić pracę rozrusznika serca, co może stanowić zagrożenie dla życia I. G. W skardze podniesiono też zarzut naruszenia art. 7, 8, 9, art. 77 i art. 79 § 1 oraz art. 80 i art. 107 kpa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy skarżącym, że istotą postępowania wznowieniowego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Ustawodawca określił jednak przesłanki ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania, ale niedopuszczalnym czyni uchylenie ostatecznej decyzji. W takich przypadkach przepisy kpa przewidują jedynie wydanie decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga, że decyzja ta otwiera stronie możliwość wystąpienia - na drodze sądowej z roszczeniem – odszkodowawczym.
Wbrew argumentom skargi, orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy ziściły się przesłanki negatywne uchylenia decyzji ostatecznej. Podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...].07.2003 r. był art. 145 § 1 pkt 4 kpa, bowiem skarżące bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Uchylenie decyzji z tej przyczyny nie może natomiast nastąpić jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat (art. 146 § 1 kpa). Przyczym chodzi tu o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec osób, biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu.
Dokonując kontroli poprawności ustaleń organów w tej kwestii Sąd oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy, a nadto dodatkowo, zobowiązał Wójta Gminy B. do przekazania dokumentów na podstawie, których oparto ustalenia w przedmiocie dat doręczenia stronom decyzji Wójta z [...].07.2003 r.
W dniu 11.05.2010 r. do akt sądowych sprawy załączono nadesłaną przez Wójta Gminy B. dokumentację (k. 43-48). W ocenie Sądu, całokształt zgromadzonej dokumentacji potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej na gruncie rozpoznawanej sprawy.
W świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, prawidłowo organy obu instancji przyjęły, bowiem że najpóźniejszą datą, z którą można wiązać rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa, jest dzień [...].02.2004 r., kiedy to B sp. z.o.o. w P. (działająca w imieniu inwestora A SA) uiściła opłatę skarbową za wydanie spornej decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Jej uiszczenie bowiem poprzedzało odbiór kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji.
Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy poprzedzać musiało decyzję o pozwoleniu na budowę, którą Starosta K. wydał już w dniu [...].02.2004r.
W świetle powyższego oraz wobec faktu, że okoliczność upływu określonego w art. 146 § 1 kpa terminu nie była przez strony kwestionowana i nie budzi wątpliwości Sądu przyjąć należało, że wystąpiły przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 kpa wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie zatem jedyną dopuszczalną formą decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe była decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z dnia [...].07.2003 r. z naruszeniem prawa i wskazaniem okoliczności z powodu których decyzji nie uchylono.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.
/-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło