II GSK 1866/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2115/11 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu [...] czerwca 2004 r. K. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 do działek rolnych o powierzchni [...] ha, nr: [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie ewidencyjnym R. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane dnia [...] lutego 2005 r. na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego. Następnie K. G. w dniu [...] maja 2005 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 do działek rolnych o powierzchni [...] ha, nr: [...], [...], [...]. [...], [...] oraz [...] w obrębie ewidencyjnym R. W wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono powierzchnię kwalifikującą się do płatności [...] ha. Ostatecznie po kilkakrotnym rozpoznaniu sprawy przez organy obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny, a także po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...] lutego 2010 r. decyzję odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał ją w mocy. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r. oddalił skargę. Sytuacja o której wyżej mowa powtórzyła się w latach 2006 i 2007. Dodatkowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., w związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] czerwca 2010 r. do złożenia wyjaśnień w zakresie prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na przedmiotowych obszarach przez K. G. na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2004r . Decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] kwietnia 2011 r., a w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymano ją w mocy. Podkreślono, ze K. G. składając w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2004, podpisał oświadczenie, że zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a zatem był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu ONW. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że pięcioletnie zobowiązanie rozpoczęło się z dniem wypłaty pierwszej płatności ONW w dniu [...] lutego 2005 r. i obejmowało działki rolne o powierzchni [...] ha. Z uwagi na brak wyjaśnień producenta rolnego w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo na obszarach ONW tj. wskazania powierzchni, na jakiej Strona kontynuowała zobowiązanie ONW stwierdzono, iż K. G. w okresie trwania zobowiązania zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na całym obszarze ONW, do której otrzymał płatność ONW w 2004 r. W związku z powyższym, na mocy § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz art. 29 ust.1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy o ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nałożono na Skarżącego obowiązek zwrotu płatności ONW, za cały okres jej pobierania. Powyższą decyzję Prezesa ARiMR K. G. zaskarżył w całości wnosząc jednocześnie o jej uchylenie. Powołał się na kilka dokumentów, mających jego zdaniem, znaczenie w sprawie. Są to: wypis z rejestru gruntów, zaświadczenie z dnia [...] marca 1988 r., nakaz płatniczy z 1997 r., mapa zasadnicza z 12 marca 1997 r., decyzja nr [...], postawienie Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...]. W ocenie Skarżącego w przedmiotowej sprawie należy ustalić prawo własności dotyczące jego działek, a także umowy dzierżawy dotyczące nieokreślonych przez niego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą prawną decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. był art. 29 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Należy przy tym zaznaczyć, że środki przeznaczone na wypłaty płatności ONW podlegają zaostrzonemu reżimowi w zakresie zwłaszcza ich wydatkowania oraz zwrotu jako wydatki ze środków publicznych (art. 5 ust. 3 lit. a, art. 202 ust.2, pkt.3, art. 212 ustawy o finansach publicznych). W niniejszej sprawie określenie wysokości środków podlegających zwrotowi było konsekwencją ustalenia, że skarżący nie dopełnił wszystkich obowiązków wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U nr 73 z 2004 r., poz. 657 ze zm.). Organ miał uzasadnione podstawy aby przyjąć, że użytkowanie gruntów przez okres minimum 5 lat nie zostało przez skarżącego dochowane albowiem nie reagował on na należycie na kierowane do niego wezwania do złożenia wyjaśnień co do tego jaką powierzchnie gruntów użytkuje rolniczo na obszarach ONW. W konsekwencji organ przyjął, iż Skarżący zaniechał prowadzenia takiej działalności na całym obszarze ONW tj. na powierzchni [...] ha do której otrzymał płatność w 2004 r. Sąd wskazał jednocześnie, iż wbrew twierdzeniom skarżącego kwestia własności gruntu nie ma w niniejszej sprawie decydującego znaczenia. Podkreślił, że decydujące znaczenie ma to czy podmiot któremu przyznano płatności ONW do określonego areału gruntu faktycznie użytkuje go rolniczo a jeśli tak to przez jak długi okres czasu. Faktyczne użytkowanie powinno się przejawiać w podejmowaniu stosowanych zabiegów agrotechnicznych których nie muszą dokonywać właściciele czy współwłaściciele gruntu. K. G. zaskarżył powyższy wyrok i wniósł o jego uchylenie w części tj. w pkt 1 wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm. - dalej "ustawa o ARIMR") poprzez jego zastosowanie polegające na uznaniu kwot uzyskanych przez skarżącego za nienależnie pobrane środki publiczne (na rok 2004 z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania) - mimo braku podstaw do takiego przyjęcia, 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "kpa") polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tzn. nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy za tym przemawia, b) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., polegające na sprzeczności istotnych ustaleń WSA z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, sprowadzających się m.in. do nieuwzględnienia faktów przytoczonych przez skarżącego i opisanych w skardze, c) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i w konsekwencji nieuchylenie - w całości - zaskarżonej decyzji wydanej przez stronę przeciwną, pomimo istnienia ku temu podstaw. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację podniesioną w skardze do WSA. Jednocześnie wskazał na brak zapewnienia Skarżącemu przez organy należytego udziału w sprawie polegającego na braku pouczenia go odnośnie oczekiwanych od niego wyjaśnień. Podkreślił, iż w aktach sprawy nie ma końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Wobec wyroku Sądu I instancji strona skarżąca kasacyjnie sformułowała bowiem zarówno zarzuty niewłaściwego zastosowania wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji uznał, iż w postępowaniu prowadzonym w przedmiotowej sprawie organy administracji bez naruszenia prawa ustaliły, że K. G., któremu do powierzchni [...] ha, na rok 2004, przyznana została płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł (przekazana na rachunek bankowy producenta w dniu [...] lutego 2005 r.) zaprzestał prowadzenia działalności na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem, że naruszył on wymóg użytkowania zadeklarowanych do tej płatności gruntów rolnych przez okres 5 lat. Sąd I instancji podkreślił, że organ administracji miał uzasadnione podstawy, aby tego rodzaju ustalenia przyjąć za podstawę wydania kontrolowanej decyzji zwłaszcza, że skarżący nie reagował należycie na kierowane do niego wezwania organu do złożenia wyjaśnień odnośnie do użytkowanej rolniczo powierzchni gruntów położonych na obszarze ONW. Podzielając w związku z powyższym prawidłowość ustaleń faktycznych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie przez organy administracji, Sąd I instancji stwierdził w konsekwencji, że ziściły się określone przepisami obowiązującego prawa przesłanki do wydania przez organ decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Podważając prawidłowość tego stanowiska, strona skarżąca kasacyjnie wywodziła z kolei, że Sąd I instancji wadliwie skontrolował prawidłowość przeprowadzonych przez organy ustaleń faktycznych, albowiem jej zdaniem, zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie dawał podstaw do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W tej mierze, autor skargi kasacyjnej argumentował, że mimo wzywania skarżącego kasacyjnie przez organ do złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie, strona pozbawiona była prawa udziału w postępowaniu, albowiem adresowane do niej wezwania nie zawierały stosownych pouczeń odnośnie do treści oczekiwanych wyjaśnień. Ponadto, o wadliwości stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem świadczyło zdaniem autora skargi kasacyjnej i to, że przed wydaniem decyzji organ administracji nie zapewnił K. G. prawa do wypowiedzenia się odnośnie do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Niezależnie od powyższego, autor skargi kasacyjnej podnosił również, że Sąd I instancji pominął i ten istotny – jego zdaniem – aspekt rozpatrywanej sprawy, który wiązać należało z negatywnymi dla strony konsekwencjami wykonania zaskarżonej decyzji. Strona znajduje się bowiem w ciężkiej sytuacji materialnej. W związku z tym, że wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji postawione zostały zarówno zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w pierwszej kolejności odnieść należy się do merytorycznej oceny zarzutów sformułowanych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., tj. do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. (pkt 2) a) petitum skargi kasacyjnej), art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2) a) petitum skargim kasacyjnej) i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. (pkt 2) c) petitum skargi kasacyjnej. Merytoryczną ocenę postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzedzić należy, koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Z punktu widzenia przedstawionych uwag, stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania adresowane wobec ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie nie mogły być uznane za usprawiedliwione i tym samym, nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej. W sytuacji bowiem, gdy w odniesieniu do wymienionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi o ich konstrukcję, autor skargi kasacyjnej zarzucał Sądowi I instancji, że ten, "nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo że zebrany materiał dowodowy za tym przemawiał", "nie uwzględnił faktów przytoczonych przez skarżącego i opisanych w skardze", a w konsekwencji, że "oddalił skargę i nie uchylił zaskarżonej decyzji mimo istnienia ku temu podstaw", to równoczesne zaniechanie ich uzasadnienia poprzez wskazanie i wyjaśnienie, jakiego dokładnie rodzaju "materiał dowodowy" i "fakty", pominięte zostały przez WSA w Warszawie, a ponadto, jak i dlaczego pominięcie to wpływało na wadliwy – jego zdaniem - rezultat sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, musiało skutkować oceną, że zarzuty te nie są usprawiedliwione. Wskazany deficyt ich uzasadnienia, który nie zawiera zupełnie żadnego odniesienia się do sfery ustaleń faktycznych, a w tym kontekście, czy to do poszczególnych spośród ich elementów, czy też do konkretnych etapów ich ustalania, co w rezultacie miałoby uzasadniać zarzucaną ich nieprawidłowość i niezgodność z prawem, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie ich merytorycznej oceny, a w konsekwencji przeprowadzenie na ich podstawie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. W tej mierze przypomnienia wymaga bowiem, że konsekwencją przywołanego na wstępie art. 183 § 1 p.p.s.a. i wyrażonej na jego gruncie zasady jest to, że nie jest dopuszczalne, aby sąd kasacyjny dokonywał wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała w tej mierze wątpliwości interpretacyjnych. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie wolno bowiem samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać, czy też w inny sposób korygować albo wręcz poszukiwać ich za stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest on bowiem powołany do uzupełniania, ani interpretowania niejasno sformułowanych – albo tak jak w rozpatrywanej sprawie nienależycie uzasadnionych - zarzutów kasacyjnych. Przedstawione uwagi odnieść należy również do oceny zarzutu postawionego w pkt 2) a) petitum skargi kasacyjnej. Sam zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., bez wykazania związku tego naruszenia z treścią rozstrzygnięcia, nie daje jeszcze wystarczających podstaw do formułowania stanowiska, że kontrolowana przez sąd administracyjny decyzja podlegać powinna wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Zarzut naruszenia wymienionego przepisu może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Innymi słowy, zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np.: wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/11; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należy również zarzut postawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej. Również i jego ocenę poprzedzić należy przypomnieniem, że zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być on zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polega na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu. Ze sposobu, w jaki postawiony został wymieniony zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że autor skargi kasacyjnej jego naruszenie odniósł do wskazanej powyżej formy pozytywnej, przypisując tym samym Sądowi I instancji bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, co polegać miało na niezasadnym zastosowaniu wymienionego przepisu w rozpatrywanej sprawie. Zważywszy na istotę sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, zarzut naruszenia prawa materialnego, na gruncie którego strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość zastosowania wymienionego przepisu uznać należy za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. W sytuacji bowiem, gdy zarzut błędnego zastosowania (bądź niezastosowania) przepisów materialnoprawnych każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego - który w rozpatrywanej sprawie nie został przez stronę skarżącą kasacyjnie skutecznie podważony - podkreślić należy, że nie wyjaśniła i nie wykazała ona, które konkretnie elementy ustaleń faktycznych i dlaczego nie odpowiadały hipotezie normy prawnej dekodowanej z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co miałoby uzasadniać zarzut jego niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji, jako wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z punktu widzenia którego w rozpatrywanej sprawie zasadnie należałoby uznać, że nie było żadnych podstaw do wydania wymienionej decyzji i ustalenia na jej podstawie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.