II FZ 270/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. B. i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1167/11 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. B. i J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia nabywcy nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1167/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną W. B. i J. B. od wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. wydanego w sprawie z ich skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 września 2011 r. w przedmiocie udzielenia przybicia nabywcy nieruchomości. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że reprezentująca stronę skarżącą adwokat została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie dwóch odpisów tej skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu, upływ 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpił w dniu 24 sierpnia 2012 r., tj. z upływem 7 dni od daty doręczenia wezwania, za którą – zgodnie z art. 73 § 1 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") - uznano dzień 17 sierpnia 2012 r. (14 dni od awizowania przesyłki w dniu 3 sierpnia 2012 r.). W ocenie Sądu okoliczność odebrania wezwania przez adwokata po upływie 14 dni od dnia awizowania przesyłki (w dniu 20 sierpnia 2012 r.) pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie. W konsekwencji uzupełnienie braków formalnych w dniu 27 sierpnia 2012 r. uznano za spóźnione, co uzasadniało odrzucenie środka zaskarżenia. W zażaleniu pełnomocnik skarżących wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości oraz nadanie dalszego biegu skardze kasacyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: I) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 33 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że osoby na których rzecz w postępowaniu egzekucyjnym udzielono przybicia własności nieruchomości, są uczestnikami na prawach strony w postępowaniu sądowym, wszczętym na skutek zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego o w/w przybiciu i w związku z tym naruszenie art. 47 i 49 p.p.s.a. w zw. z art. 176 oraz art. 178 p.p.s.a. poprzez uznanie, że do skargi kasacyjnej należy dołączyć dodatkowe jej odpisy celem doręczenia ich w/w nabywcom nieruchomości, a spóźnione - zdaniem Sądu pierwszej instancji - złożenie w/w odpisów stanowi brak formalny skargi kasacyjnej skutkujący jej odrzuceniem, II) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 73 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że faktyczny odbiór przesyłki w dniu 20 sierpnia 2012 r. pozwala na przyjęcie, że nastąpił fikcyjny jej odbiór w dniu 17 sierpnia 2012 r. na skutek dwukrotnego awizowania. W uzasadnieniu zażalenia argumentowano, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie potraktował M. i J. D. jako uczestników postępowania, a co za tym idzie niesłuszne było żądanie od strony dodatkowych odpisów skargi kasacyjnej. Skarżący podnieśli również, że skoro ich pełnomocnik odebrał wezwanie Sądu pierwszej instancji dnia 20 sierpnia 2012 r., to z tym dniem rozpoczął się bieg terminu do złożenia dodatkowych odpisów skargi kasacyjnej. Odpisy te zostały złożone terminowo dnia 27 sierpnia 2012 r. W przekonaniu skarżących, fikcyjność doręczenia upada, gdy adresat faktycznie przesyłkę odbierze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżących co do naruszenia art. 73 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z § 1 i § 4 powołanego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując stosownych zawiadomień, przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia powyższego okresu. Fakt późniejszego odbioru przesyłki nie niweczy zaś skutków procesowych przewidzianych w art. 73 p.p.s.a., na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. postanowienia NSA: z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II FZ 762/12 i z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Przywołana okoliczność nie prowadzi bowiem – wbrew wywodom autora zażalenia - do obalenia domniemania ustanowionego w art. 73 § 4 p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z akt sądowych jednoznacznie wynika, iż przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych była awizowana w dniu 3 sierpnia 2012 r. (por. k. 125 akt sądowych). Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, – biorąc pod uwagę przywołane wyżej unormowania – że doręczenie należało uznać za dokonane w dniu 17 sierpnia 2012 r., a tym samym, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków upływał z dniem 24 sierpnia 2012 r. Bez wpływu na opisane ustalenia pozostawała natomiast okoliczność odbioru korespondencji w dniu 20 sierpnia 2012 r. Fakt ten nie uchylał konsekwencji wynikających z art. 73 § 4 p.p.s.a. Zatem uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej w dniu 27 sierpnia 2012 r. należało uznać za spóźnione. Pozbawiony podstaw okazał się również zarzut sformułowany w pkt I skargi kasacyjnej, opierający się w głównej mierze na rzekomym naruszeniu art. 33 p.p.s.a. Próba wykazania braku podstaw do skierowania do skarżących wezwania o nadesłanie dodatkowych odpisów skargi kasacyjnej nie mogła odnieść zamierzonego przez stronę skutku. Wyjaśnienia wymaga, że w świetle art. 33 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym oprócz stron, tj. skarżącego i organu, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, mogą brać udział uczestnicy na prawach strony, o których mowa w § 1, oraz pozostali uczestnicy, których dotyczy § 2 tego przepisu. W myśl art. 12 p.p.s.a. obie kategorie uczestników postępowania traktuje się tak jak strony. Uczestnikom na prawach strony, do których zalicza się osoby biorące udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Należy przy tym zauważyć, że w piśmiennictwie opowiedziano się za szerokim rozumieniem terminu "postępowanie administracyjne", użytego w tym przepisie, które powinno dotyczyć wszelkich postępowań poddanych sądowej kontroli, np. postępowania egzekucyjnego (por. M. Niezgódka - Medek [w.] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 124; M. Romańska [w.] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 182). Stwierdzić zatem należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku słusznie potraktował M. D. i J. D. jako uczestników postępowania na prawach strony, o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. Osoby te brały udział w postępowaniu przed organami, a zatem z mocy samego prawa (a nie decyzji sądu) stały się uczestnikami postępowania sądowego. Skoro zaś uczestnicy winni być traktowani jak strony, słusznie Sąd pierwszej instancji zażądał od pełnomocnika skarżących złożenia dwóch odpisów skargi kasacyjnej w celu ich doręczenia uczestnikom. Pełnomocnik uchybiając terminowi nie dopełnił tego obowiązku, co – zgodnie z zawartym w wezwaniu pouczeniem – skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Z tych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.