II SA/Bd 62/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-03-17

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, po zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu toczącego się postępowania o nabycie spadku, może podjąć zawieszone postępowanie na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, mimo że nie dokonano jeszcze wpisu następcy prawnego do ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do podjęcia zawieszonego postępowania, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie, co ma miejsce po uzyskaniu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje stanu prawnego nieruchomości, a ustalenie następstwa prawnego po osobie zmarłej należy do właściwości sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Postępowanie zostało zawieszone z powodu toczącego się postępowania o nabycie spadku po zmarłej właścicielce lokalu. Po uzyskaniu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, SKO podjęło zawieszone postępowanie. Spółka zarzuciła naruszenie art. 97 § 2 Kpa, twierdząc, że przyczyny zawieszenia nie ustąpiły, ponieważ nie dokonano wpisu następcy prawnego do ewidencji gruntów i budynków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

17 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2010r. sprawy ze skargi Spółki A Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekło o podjęciu z urzędu zawieszonego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...] znak: [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na: zmianie sposobu użytkowania, przebudowie i rozbudowie istniejących obiektów na wielofunkcyjny obiekt handlowy, usługowy, gastronomiczny, biurowy, apartamenty mieszkalne z wielofunkcyjnym garażem podziemnym wraz z przebudową i modernizacją przyłączy i zewnętrznego układu dróg dojazdowych i dojść pieszych, na nieruchomości stanowiącej działki o nr ew. [...], położonej w [...] pomiędzy ulicami [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Kolegium podniosło, iż w wyniku kontynuacji postępowania po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2008r. (sygn. akt II OSK 87/07) dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy konieczne było ponowne ustalenie stron postępowania o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji Prezydenta Miasta [...] i w trakcie tego postępowania między innymi ustalono na podstawie informacji przekazanej przez Prezydenta Miasta[...], że nie żyje Pani E. K. – R. - strona tego postępowania, właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ustaliło spadkobiercę testamentowego zmarłej, lecz z uwagi na fakt, iż przed Sądem Rejonowym w [...] toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po Pani E. K. – R., do czasu ustalenia jej następców prawnych prawomocnym postanowieniem Sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowiło zawiesić postępowanie administracyjne. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 97 § 2 Kpa podjęło z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., bowiem Sąd Rejonowy w [...] na wniosek organu przekazał dowód w postaci postanowienia tego Sądu z dnia[...] sygn. akt [...] (prawomocne dnia 10 września 2009r.) o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej E. K. – R. W związku z powyższym, w ocenie organu, ustalony został spadkobierca po byłej właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], którego można było zawiadomić o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i tym samym rozstrzygać sprawę z udziałem podmiotu wskazanego w postanowieniu o nabycia spadku. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła [...] Sp. z o.o. w [...], zarzucając zaskarżonemu postanowieniu, że wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 2 Kpa, poprzez przyjęcie, że ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku podano, iż ustalenie stron postępowania w sprawie dotyczącej warunków zabudowy, a więc w sprawie związanej z planowaniem przestrzennym, w utrwalonej praktyce następuje na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, którą prowadzą właściwi miejscowo starostowie, co miałoby wynikać z regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponadto wskazano, że z prawem własności lokalu mieszkalnego związany jest udział we współwłasności działki gruntu, na którym położony jest budynek, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło, kto i na jakiej podstawie jest wpisany jako właściciel lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...], a zatem do czasu jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać zawieszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu ponownie rozpatrującego sprawę, zarzut wnoszącego wniosek, że postępowanie powinno być zawieszonego do czasu wyjaśnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], kto i na jakiej podstawie jest wpisany, jako właściciel lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...], jest nieuzasadniony. Organ zwrócił uwagę, że z rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego mamy do czynienia wtedy, gdy rozstrzygnięcie takie musi być dokonane przed innym organem, oraz gdy nie było przedtem prawomocnie przesądzone na prawnie właściwej drodze, co wynika też z poglądów doktryny i orzeczeń sądowych. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie można uznać za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego czynności zmierzającej do uzyskania informacji w zakresie stanu władania nieruchomością w oparciu o prowadzoną przez Prezydenta Miasta [...] ewidencję gruntów i budynków, ponieważ przy uzyskaniu takich informacji nie występuje zagadnienie prawne i konieczność jego rozstrzygnięcia, a tym samym nie ma przesłanki do zawieszenia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy [...] Sp. z o.o. w [...] zarzuciła postanowieniu z dnia[...] nr [...], że wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 2 Kpa, poprzez przyjęcie, że ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i wniosła o uchylenie postanowienia w całości. W ocenie strony skarżącej, przedstawionej już uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ustalenie stron postępowania w sprawie dotyczącej warunków zabudowy, a więc w sprawie związanej z planowaniem przestrzennym, w utrwalonej praktyce następuje na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, którą prowadzą właściwi miejscowa starostowie. Zdaniem skarżącej spółki, stanowisko SKO, zgodnie z którym nie można uznać za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego czynności zmierzającej do uzyskania informacji w zakresie stanu władania nieruchomością w oparciu o prowadzoną przez Prezydenta Miasta [...] ewidencję gruntów i budynków jest w zasadzie słuszne, lecz zwrócono uwagę na fakt, że zagadnieniem wstępnym nie jest wystąpienie SKO do Prezydenta Miasta [...] w sprawie wyjaśnienia jaki stan nieruchomości ujawniony w ewidencji gruntów, lecz ustalenie strony postępowania poprzez dokonanie przez Prezydenta Miasta [...] wpisu następcy prawnego po zmarłej właścicielce lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Przepis art. 97 § 2 k.p.a. stanowi, że gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. W sytuacji zawieszenia postępowania ze względu na zagadnienie wstępne, przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały. Podstawowe znaczenie dla takiego ustalenia mają przepisy prawne regulujące określony rodzaj postępowania, w którym rozstrzygane jest zagadnienie wstępne. Przepisy te określają formę rozstrzygnięcia zagadnienia: wyrok, postanowienie, inne orzeczenie, decyzja administracyjna. Mowa jest w nich o prawomocności rozstrzygnięcia, ostateczności, skuteczności, czasami wykonalności. Tak określony moment jest miarodajny dla ustąpienia przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że prawomocne postanowienie przesądziło kwestię prejudycjalną, która była powodem zawieszenia postępowania. Zatem organ zgodnie z obowiązującym prawem podjął zawieszone postępowanie. Obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania, gdy ustąpiły przyczyny zawieszenia wynika wprost z brzmienia art. 97 § 2 k.p.a., zaś formą realizacji tego obowiązku jest postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, stosownie do treści art. 101 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności. Ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 914/98. LEX nr 41816). Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy. W drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków nie można poddawać kontroli tytułów własności, które stanowią podstawę do dokonania wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Organ ewidencyjny związany jest ustaleniami dokonanymi na podstawie wskazanych powyżej dokumentów. Dla rozstrzygania kwestii następstwa prawnego po osobie zmarłej właściwy jest sąd powszechny w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Dopiero orzeczenie tego sądu może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, przyczyną zawieszenia postępowania było ustalenie w toku postępowania, że zmarła E. K. – R., aktualnie wykazana w ewidencji gruntów i budynków jako właścicielka lokalu, mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] oraz ustalenie, iż w Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po tej osobie. Podając art. 97 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., jako podstawę prawną zawieszenia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż prawidłowe określenie stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] o warunkach zabudowy może zostać dokonane po rozstrzygnięciu przez sąd powszechny stwierdzenia praw do spadku po E. K. – R.. W czasie zawieszenia postępowania do akt złożono odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia[...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej E. K. – R.. W tak ustalonym stanie faktycznym należy stwierdzić, że wypełniona została hipoteza normy prawnej zawartej w art. 97 § 2 k.p.a., bowiem ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Organ administracji, wypełniając dyspozycję normy ustanowionej powołanym przepisem, zobowiązany był zatem do podjęcia zawieszonego postępowania. Konkludując, ocena legalności zaskarżonego postępowania w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło