VI SAB/Wa 235/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-10

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, polegających na niedostarczeniu dyplomu ukończenia studiów prawniczych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozostawienie wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było niezasadne. Wymóg ukończenia studiów prawniczych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej podlega ocenie merytorycznej, a nie wyłącznie formalnej. Organ administracji publicznej nie może stosować art. 64 § 2 k.p.a. do oceny merytorycznej wniosku lub uzupełniania materiału dowodowego, co powinno nastąpić w drodze pełnego postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
I. O. złożyła wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Minister Sprawiedliwości wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dyplom ukończenia studiów prawniczych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej, grożąc pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawczyni argumentowała, że spełniła wymogi formalne na wcześniejszych etapach postępowania i że organ błędnie zastosował art. 64 § 2 k.p.a. Po pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wnioskodawczyni wniosła skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji w przedmiocie wniosku I. O. z dnia [...] czerwca 2011 r. o powołanie na stanowisko komornika sądowego w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zasądzono od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. O. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego 1. zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji w przedmiocie wniosku I. O. z dnia [...] czerwca 2011 r. o powołanie na stanowisko komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w P. w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej I. O. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SAB/Wa 235/11 UZASADNIENIE I. O. złożyła w dniu [...] czerwca 2011 r. wniosek do Ministra Sprawiedliwości o powołanie jej na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Minister Sprawiedliwości wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braku wniosku przez nadesłanie oryginałów lub notarialnie uwierzytelnionych kopii dokumentów, o których mowa w art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. nr 167, poz. 1191 ze zm.) tj. dyplomu lub zaświadczenia o ukończeniu studiów prawniczych lub administracyjnych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej, tj. przed [...] listopada 2003 r. w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Minister zauważył, że wnioskodawczyni została przyjęta na aplikacje komorniczą nie spełniając wszystkich wymogów formalnych tzn. nie posiadając wyższego wykształcenia prawniczego lub administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie organu I. O. wyjaśniła, że sprawa jej wykształcenia prawniczego była już weryfikowana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, który wezwał ją pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. do usunięcia braku formalnego wniosku o powołanie na stanowisko asesora komorniczego przez doręczenie dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2004 r. poinformowała, że uzupełnia brak formalny przez uczęszczanie na wyższe studia prawnicze. Przy piśmie z dnia [...] września 2008 r. dołączyła dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych, uzupełniając tym samym brak formalny wniosku o powołanie na stanowisko asesora komorniczego. W konsekwencji została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Zauważyła, iż zgodnie z art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji dostarczyła wszystkie wymagane dokumenty. Minister Sprawiedliwości, pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawiadomił I. O., iż jej wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] na podstawie art. 64 § 2 kpa pozostawił bez rozpoznania, albowiem nie uzupełniła ona w zakreślonym terminie braku wniosku. Jednocześnie poinformował, że w tożsamej sprawie Krajowa Rada Komornicza uchyliła uchwałę Izby Komorniczej o dopuszczenie do egzaminu komorniczego kandydata, który rozpoczął szkolenie w ramach aplikacji komorniczej nie będąc jeszcze absolwentem studiów prawniczych. I. O. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wezwała Ministra Sprawiedliwości do usunięcia naruszenia prawa polegającego na błędnym zastosowaniu art. 64 § 2 kpa, a tym samym przekroczenie ustawowych terminów rozpatrywania sprawy administracyjnej i niezwłocznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wszczętej wnioskiem I. O. z dnia [...] czerwca 2011 r. o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W pierwszej kolejności I. O. podkreśliła, że brak było podstaw do pozostawienia jej wniosku, o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], bez rozpoznania. Domaganie się przez organ dokumentów, z których wynikałoby, że wnioskodawczyni ukończyła wyższe studia prawnicze lub administracyjne przed rozpoczęciem odbywania aplikacji prawniczej jest niedopuszczalnym rozszerzeniem przez organ administracji wyraźnie wskazanych w ustawie przesłanek. Nie ma w nim mowy o terminie, w którym studia te powinny być ukończone. Pozostawienie sprawy bez rozpoznania przy istnieniu wszystkich niezbędnych przesłanek do wydania decyzji merytorycznej należy traktować, jako złamanie zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, wyrażonej w art. 6 kpa. Przepis art. 64 § 2 kpa służy jedynie do usunięcia braków formalnych polegających na niedołączeniu do wniosku dokumentów, których dołączenia wymagają przepisy prawa. W niniejszej sprawie art. 12 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wyraźnie wskazuje, jakie dokumenty strona ma przedłożyć wraz z wnioskiem. Wzywająca wymagane dokumenty przedłożyła. Wezwanie Ministra Sprawiedliwości nie stanowiło w istocie wezwania w rozumieniu art. 64 § 2 kpa. Wezwanie Ministra wyraźnie wskazywało, że dokonuje on merytorycznej oceny złożonych dokumentów, co nie jest możliwe przed wszczęciem postępowania i nie może odbywać się w trybie art. 64 § 2 kpa. Niezależnie od podniesionego zarzutu skarżąca wskazała na naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, albowiem na wcześniejszych etapach rozwoju zawodowego wzywających do usunięcia naruszenia prawa zarówno organy samorządu komorniczego, organ uprawniony do dokonywania wpisania na listę asesorów komorniczych oraz Minister Sprawiedliwości nie wniosły zastrzeżeń do w zakresie spełnienie przez nią przesłanki posiadania wyższego wykształcenia prawniczego. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje termin dwóch miesięcy do załatwienia sprawy. Termin ten został przekroczony. W razie dalszej bezczynności wzywająca złoży skargę do sądu administracyjnego. Minister Sprawiedliwości nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. I. O. wniosła skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości wnosząc zobowiązanie Ministra Sprawiedliwości do wydania w terminie 14 dni od wydania wyroku decyzji administracyjnej w sprawie powołania skarżącej na stanowisko komornika sądowego Przy Sądzie Rejonowym w [...], zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi jest tożsame z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. W jego ocenie zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne. Powołał się na przepis art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, zgodnie, z którym do wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 ustawy. Powołał się na orzeczenie NSA z dnia 12 maja 2006 r. I OSK 869/05, w którym NSA stwierdził, iż jeżeli przepis powszechnie obowiązującego prawa ustanawia wprost określone wymogi, co do składanego podania, organ może skutecznie żądać ich spełnienia w trybie art. 64 § 2 kpa. Zgodnie z przepisami ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, która weszła wżycie 30 listopada 1997 r. (art. 29 ust. 1 i art. 10 w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonana ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy...- Dz. U. z 27 czerwca 2007 r.) aplikantem komorniczym mogła zostać osoba, która ukończyła wyższe studia prawnicze lub administracyjne. Z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynię wynika, że rozpoczęła ona aplikację komorniczą [...] listopada 2000 r., natomiast studia prawnicze ukończyła 5 lipca 2008 r. Tym samym należało przyjąć, że skarżąca nie dysponowała, w dacie rozpoczęcia aplikacji, dyplomem ukończenia wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych i nie mogła na gruncie obowiązujących przepisów zostać aplikantem komorniczym. Dlatego też wezwana została do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez dołączenie m.in. dyplomu ukończenia wyższych studiów. Fakt, że zamiast dołączenia żądanych dokumentów przedstawiła swoje stanowisko nie oznacza, że zastosowała się do wezwania. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie administracyjnym. Wniosek pozostawia się bez rozpoznania nie tylko wówczas, gdy braki nie zostaną uzupełnione, ale i wtedy, gdy uzupełnienie ich nastąpiło, jednak niezgodnie z wymaganiami organu określonymi w wezwaniu. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. I. O. wniosła o uchylenie, na podstawie art. 135 p.p.s.a., ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. o powołaniu na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], o które to stanowisko ubiegała się wnioskodawczyni, M. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga I. O. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości, polegająca na niewydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie jej wniosku złożonego w dniu [...] czerwca 2011 r. o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. - sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w kodeksie postępowania administracyjnego terminie lub akcie szczególnym organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie złożonego wniosku lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej, jak drugiej instancji. Ponadto, gdy - jak w tej sprawie - w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., to wówczas tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania, ponieważ nad tym organem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z odwołaniem się w art. 149 p.p.s.a. do art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. bezczynność organu musi być powiązana z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, czy innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ, zdaniem Sądu, prowadził postępowanie, ale nie rozpoznał merytorycznie wniosku skarżącej o powołanie jej na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Zdaniem Sądu, organ prowadził postępowanie, albowiem po złożeniu wniosku o powołanie na stanowisko komornika wraz z dokumentami, w tym odpisem dyplomu ukończeniu wyższych studiów, Minister Sprawiedliwości ponownie wezwał wnioskodawczynię do złożenia dyplomu lub złożenia zaświadczenia o ukończeniu studiów wyższych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej tj. przed [...] listopada 2003 r. Tym samym dokonał oceny złożonego dyplomu ukończenia studiów wyższych, a więc dokonał merytorycznej oceny złożonego dokumentu, co oznacza, że prowadził postępowania. Skargą na bezczynność Ministra Sprawiedliwości skarżąca zakwestionowała zgodność z prawem pozostawienia bez rozpoznania jego wniosku o powołanie na komornika na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. z uwagi na nieusunięcie braku formalnego wniosku poprzez niedołączenie konkretnego dokumentu: złożenia dyplomu lub złożenia zaświadczenia o ukończeniu studiów wyższych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej tj. przed [...] listopada 2003 r. Forma obrony skarżącej poprzez złożenie skargi na bezczynność jest dopuszczalna w świetle uchwały SN z 28 czerwca 2000 r. III ZP 11/00 (OSN 2000, Nr 19, poz. 706). Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zatem kwestia, czy organ w niniejszej sprawie prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a., czy też dokumenty złożone przez kandydatkę na okoliczność spełnienia wymogów art. 10 i art. 12 ustawy powinny być ocenione pod kątem materialno-formalnym. Rozważając to zagadnienie należy uwzględnić art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, który określa procedurę postępowania po wpłynięciu wniosków kandydatów. Art. 11 ust. 7 wprost stanowi, kiedy Minister Sprawiedliwości pozostawia bez rozpoznania wnioski: złożone po terminie, o którym mowa w ust. 2, oraz wszystkie wnioski zainteresowanego w przypadku złożenia wniosków o powołanie na więcej niż jedno stanowisko komornika. Oznacza to, że wyłącznie w tych przypadkach te kwestie - jako formalne - przesądzają o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W ocenie Sądu, badanie przez Ministra Sprawiedliwości wniosków kandydatów na komornika – w świetle art. 10 i 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, czyli spełnienia wymogów – ma charakter zarówno formalny, jak i materialny. Przepisy te stanowią: Art. 10. 1. Na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która: 1) posiada obywatelstwo polskie; 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych; 3) posiada nieposzlakowaną opinię; 4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; 7) jest zdolna ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika; 8) odbyła aplikację komorniczą; 9) złożyła egzamin komorniczy; 10) pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata; 11) ukończyła 26 lat. 2. Zdolność do pełnienia obowiązków komornika, ze względu na stan zdrowia, stwierdza się w oparciu o przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.) regulujących zakres i sposób przeprowadzania badań kandydatów do objęcia urzędu sędziego. Od obowiązku poddania się badaniom zwalnia się sędziów. 3. Wymogi, o których mowa w ust. 1 pkt 8 i 9, nie dotyczą osób, które ukończyły aplikację sądową, prokuratorską, adwokacką, radcowską lub notarialną i zdały wymagany egzamin, oraz osób, które w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o powołanie na stanowisko asesora komorniczego pracowały co najmniej 5 lat na stanowisku referendarza sądowego. 4. Wymogi, o których mowa w ust. 1 pkt 8-10, nie dotyczą sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, starszych radców Prokuratorii Generalnej oraz osób posiadających stopień doktora nauk prawnych. 5. Wymóg, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, nie dotyczy: 1) osób, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu komorniczego wykonywały w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o której mowa w art. 4a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, z późn. zm.), lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059, z późn. zm.), na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego; 2) osób, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu komorniczego wykonywały w kancelarii notarialnej, na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z czynnościami wykonywanymi przez notariusza; 3) osób, które przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu komorniczego zatrudnione były na stanowisku asystenta sędziego. 6. Pięcioletnie okresy zatrudnienia, o których mowa w ust. 3 i 5, ustala się jako sumę okresów obliczonych z zachowaniem proporcjonalności ich wymiaru. Art. 12. 1. Do wniosku o powołanie na stanowisko komornika zainteresowany załącza po dwa odpisy wniosku, życiorysu i dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11, zaświadczenie o niekaralności oraz oświadczenie, że nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. Może przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia. 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, zainteresowany urodzony przed dniem 1 sierpnia 1972 r., dołącza również oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 218, poz. 1592 i Nr 249, poz. 1832 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162) albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy. Analizując normy art. 10 i 12 ustawy pod kątem wyłącznie formalnego charakteru wymienionych w nich wymogów, jakie spełniać musi kandydat na komornika z przepisów tych wynika, że formalnemu badaniu, czy zostały złożone – co wynika z charakteru tych dokumentów - podlegać mogą: dwa odpisy wniosku, życiorys, zaświadczenie o niekaralności, oświadczenie, że nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, czy oświadczenie, o którym mowa w ust. 2. Natomiast na okoliczność spełnienia wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 ustawodawca pozwala przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia. Spełnienie pozostałych wymogów, wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11, w tym – wymogu ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej - pkt 8 - podlega ocenie na podstawie złożonych opinii, świadectw i zaświadczeń, czyli ocenie formalno-materialnej. Minister Sprawiedliwości wzywając skarżącą do złożenia dyplomu lub złożenia zaświadczenia o ukończeniu studiów wyższych przed rozpoczęciem aplikacji komorniczej tj. przed [...] listopada 2003 r. dokonał oceny formalno-materialnej złożonego już dyplomu. Merytoryczna ocena dowodów winna zostać odzwierciedlona w wydanej sprawie decyzji administracyjnej zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 104 k.p.a. Odnosząc się do trafnego poglądu, że jeżeli przepis powszechnie obowiązującego prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, to organ może skutecznie żądać ich spełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – to w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie może to oznaczać zezwolenia na odstąpienie od oceny spełnienia przesłanek merytorycznych przez kandydata na komornika na podstawie złożonych przez niego dokumentów urzędowych. Zdaniem Sądu ocena tych przesłanek może nastąpić wyłącznie w drodze pełnego postępowania administracyjnego przeprowadzonego z zagwarantowaniem pełni praw stronie. Odmienna interpretacja wymogów określonych w art. 10 i 12 ustawy o komornikach i egzekucji w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. pozostawałaby w sprzeczności z art. 2 i 32 Konstytucji RP, interesem społecznym i z interesem strony. Mając na względzie przedstawioną argumentację, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie bezczynność zachodzi, gdyż Minister Sprawiedliwości nie rozpoznał merytorycznie wniosku skarżącego, bezpodstawnie pozostawił wniosek bez rozpoznania. Bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynnym i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego. Artykuł 64 § 2 k.p.a. upoważnia jedynie właściwy organ administracji państwowej do pozostawienia podania bez rozpoznania, jeżeli nie czyni ono zadość wymaganiom prawa, a wskazanych braków nie usunięto w wyznaczonym terminie. Niewykonanie żądania opartego na art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia żądania strony na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy co do jego istoty może nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego przez przyznanie stronie praw lub ustalenie obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego. Pozostawiając wniosek strony bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) organ administracji wypowiada się na temat przeszkód w realizacji wynikającego wprost z prawa uprawnienia strony do żądania merytorycznego załatwienia jej sprawy. Prawo strony do tego żądania wynika z art. 61 § 1 k.p.a. Czynność z art. 64 § 2 k.p.a. jest też czynnością jednostronną i władczą w tym sensie, ze zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, jest wreszcie podejmowana w sprawie indywidualnej. Posiada zatem wszystkie cechy pozwalające na zakwalifikowanie jej do aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Minister Sprawiedliwości dokonał czynności – pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Jednakże przepis art. 64 § 2 k.p.a. służy wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów. Nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku oraz dołączonych dokumentów. Nie może też być stosowany jako uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Ten etap postępowania wkracza już w fazę merytoryczną rozpoznania wniosku. W powyższych okolicznościach skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości należało uwzględnić, albowiem organ pozostawał w bezczynności wobec złożonego wniosku przez I. O. i wyznaczyć organowi 1-miesięczny termin do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r. Zdaniem Sądu, mogła budzić wątpliwości interpretacyjne organu treść art. 10 ust.1 pkt 1 i 6-11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, co do charakteru tego przepisu, co czyni uprawnionym stwierdzenie, ze bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o uchylenie, na podstawie art. 135 p.p.s.a., ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. o powołaniu M. J. na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na brak ku temu podstawy prawnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej, powołanie M. J. na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...] nie pozostaje w granicach sprawy niniejszej. Sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodność z prawem innej decyzji administracyjnej niż ta, od której wniesiona została skarga. Brak jest tożsamości przedmiotowej i podmiotowej ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. o powołaniu M. J. na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w [...] z przedmiotem sprawy niniejszej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, zaś o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło