III SA/Kr 114/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 10 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia skargę odrzucić Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją Nr [...] z dnia 10 grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] z dnia [...] 2010 r. skierowaną do R. M. - funkcjonariusza Służby Więziennej, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wskazane decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. R. M. wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił m.in. naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej przez jego niewłaściwe zastosowanie i nie przyznanie pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi, a następnie skorygował ten wniosek i wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że sprawa podlega właściwości sądu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) w art. 1 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.), w art. 1-5 szczegółowo reguluje materię określoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Właściwość sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 1 – 3 p.p.s.a., z którego wynika, że zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. W szczególności zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis art. 177 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.) określający, że: Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów- wprowadził domniemanie właściwości sądów powszechnych; inne sądy (w tym sądy administracyjne), sprawują wymiar sprawiedliwości w sprawach ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Należy także przywołać treść art. 184 Konstytucji RP: Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Sąd administracyjny jest zobowiązany do badania dopuszczalności skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zatem badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy brać pod uwagę przepisy, które wprost wyłączają właściwość sądów administracyjnych. Przykładem, w którym ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądu administracyjnego w określonych sprawach jest art. 220 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r., nr 79, poz. 523 ze zm.- zwanej dalej u.s.w.), która reguluje zakres spraw dotyczących stosunku służbowego i wskazuje, które podlegają właściwości sądów administracyjnych, a które podlegają właściwości sądów powszechnych oraz wskazuje sprawy wyłączone spod kontroli sądowej. Z art. 220 u.s.w. wynika, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. art. 170 ust. 1 u.s.w. oraz z art. 171 u.s.w.: Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez: 1) przydział lokalu albo 2) przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zwanej dalej "pomocą finansową". Funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 184 ust. 1u.s.w.). Nie ulega, zatem wątpliwości, że sprawa o przyznanie świadczeń pieniężnych w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jest sprawą ze stosunku służbowego, o której mowa w art. 217 ust. 1 i 2 u.s.w. Mając na uwadze to, że przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie zostało wymienione ani w art. 218 u.s.w., w którym zostały wskazane sprawy podlegające właściwości sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niepodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych, na podstawie art. 220 u.s.w. stwierdzić należy, że sprawa została objęta właściwością sądu powszechnego, właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. 268 ust. 2 u.s.w., postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów nowej ustawy. Z kolei art. 273. u.s.w. stanowi, że traci moc ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761, ze. zm.). Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2010 r. i stosownie do treści art. 274. u.s.w., weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Wprawdzie R. M. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego złożył w dniu 16 listopada 2007 r., jednakże decyzje organów I i II instancji, wydane były na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Zatem sprawa dotyczy sporu o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości sądów powszechnych, a skierowana do sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Dlatego też Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.