III SA/Kr 174/11

WyrokWSA w Krakowie2012-01-11

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Tadeusz Wołek, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność organu administracji publicznej polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją RP i ustawą, podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Czynność organu administracji publicznej polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją RP i ustawą, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Sąd administracyjny jest uprawniony do samodzielnej oceny konstytucyjności aktu podustawowego i odmowy jego zastosowania, nawet jeśli przepis formalnie pozostaje w systemie prawnym. Odmowa zwrotu nadpłaconej opłaty dokonana przez organ bez podstawy prawnej skutkuje uchyleniem tej czynności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, argumentując, że została ona pobrana na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP i ustawą Prawo o ruchu drogowym. Starosta odmówił zwrotu, wskazując na możliwość dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną, uchylając czynność Starosty.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną czynność Starosty Powiatowego z dnia 21 grudnia 2010 r. i zasądzono od Starosty na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. N., M. N. na czynność Starosty Powiatowego z dnia 21 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżoną czynność, II. zasądza od Starosty Powiatowego na rzecz skarżących J. N. i M. N. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. N. i M. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Starosty z zakresu administracji publicznej (pismo z dnia 21 grudnia 2010 r., nr [...]) dotyczącą odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu wraz z odsetkami, zarzucając naruszenie art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Konstytucji RP) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, w którym orzeczono, że opłata za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł jest zbyt wysoka. Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności i uchylenie pisma Starosty z dnia 21 grudnia 2010 r. odmawiającego zwrotu części pobranej opłaty za kartę pojazdu w wysokości żądanej kwoty 425 zł oraz odsetek od dnia zapłaty do dnia zwrotu włącznie, zwrotu kosztów procesu oraz wskazania Staroście dalszego sposobu postępowania, tj. m.in. wskazanie zasadności zwrotu kwoty 425 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 (Dz.U. z 2006 r. Nr 15, poz. 119), stwierdzającego, że przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) oraz art. 92 ust 1 i art. 217 Konstytucji RP, pismem z dnia listopada 2010 r. wezwali Starostę do zapłaty kwoty 425 zł tytułem zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu osobowego marki Opel Astra Kombi, który został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w dniu 12 grudnia 2003 r. W odpowiedzi Starosta pismem z dnia 15 listopada 2010 r. nr [...] nie uznał roszczenia oraz odmówił zapłaty żądanej kwoty stwierdzając, że opłata w wysokości 500 zł była pobrana na podstawie i w granicach powszechnie obowiązującego prawa i nie ma podstaw do zwrotu wnioskowanej kwoty. Ponadto stwierdził, że skarżący mogą dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym w trybie procedury cywilnej. Dalej skarżący wskazali, że pismem z dnia 25 listopada 2010 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa, w odpowiedzi na co Starosta podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. Skarżący odnosząc się do przytoczonego na wstępie wyroku Trybunału Konstytucyjnego podnieśli, że ustalona opłata stanowi nie tylko zwrot kosztów wyprodukowania karty oraz kosztów jej dystrybucji, co było intencją ustawodawcy ale także pozaustawową daninę publiczną na pokrycie kosztów innych czynności organów administracji. Taka zaś regulacja jest naruszeniem zasady wyłączności ustawowej przy stanowieniu danin publicznych. Zwrócili uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wskazał w wyroku, iż opłata charakteryzuje się cechami podobnymi do podatku, z tym że w przeciwieństwie do podatku, jest świadczeniem ekwiwalentnym. Cechą odróżniającą opłatę od podatku jest jednak jej odpłatność, a podatek jest świadczeniem nieodpłatnym. W klasycznej postaci opłaty odznaczają się pełną ekwiwalentnością. Oznacza to, że wartość świadczenia administracyjnego odpowiada wysokości świadczonej opłaty, co odróżnia ją od podatków i innych danin publicznych. Opłaty publiczne pobierane są zawsze w związku z określonym, konkretnym działaniem organów państwa. Skarżący wskazali ponadto, że w wydanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zakwestionowany przepis rozporządzenia traci moc obowiązującą od dnia 1 maja 2006 r., ale nie oznacza to, że orzeczenie Trybunału nie odnosi się do stanów faktycznych zaistniałych przed tą datą. Przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia był bowiem niekonstytucyjny od chwili jego wydania, natomiast orzeczenie Trybunału miało charakter deklaratoryjny i stwierdziło jedynie niezgodność tego przepisu z Konstytucją RP i przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący wskazali na wyroki sądów administracyjnych wydane w podobnych sprawach, m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. I OSK 627/09, z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. I OSK 1205/09 i sygn. I OSK 589/09. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że odpowiadając na wezwanie skarżących od usunięcia naruszenia prawa poinformował, że organ rejestrujący pojazdy nie może usunąć naruszeń prawa zawartych w przepisach wydanych przez ministerstwo, gdyż jest tylko ich wykonawcą. Organ wskazał, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 zajął stanowisko, że dla dochodzenia roszczenia o zapłatę którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu za dopuszczalną należy uznać drogę sądową przed sądami powszechnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżyli czynność Starosty polegającą na odmowie zwrotu części określonej opłaty za wydanie karty pojazdu wraz z odsetkami. W związku z takim przedmiotem zaskarżenia podkreślić należy, że w kwestii, czy pobranie tego rodzaju opłaty stanowi przejaw działalności organu administracji publicznej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (publik. w ONSAiWSA 2008/2/21). W uchwale tej wyrażono pogląd, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie więc z art. 187 § 2 p.p.s.a. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca. Związanie uchwałą składu siedmiu sędziów NSA, co należy podkreślić, odnosi się przy tym również do i innych spraw sądowoadministracyjnych, w których miałby zastosowanie interpretowany przepis, a więc także i w niniejszej. Wyjaśnić zatem należy, że opłata za wydanie karty pojazdu, jest dokumentem identyfikującym pojazd. Nie ma ona charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ rejestrujący pojazd kosztów jej wytworzenia i wydania. Obowiązek uiszczenia omawianej opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ zobowiązany jest zatem przed jej wydaniem do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ w drodze decyzji administracyjnej, to sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter administracyjny, wynikający wprost z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, nie ma on jednakże podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Stąd też, odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ podejmuje akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dokonana przez organ administracji publicznej w niniejszej sprawie odmowa zwrotu uiszczonej opłaty odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo Starosty z 21 grudnia 2010 r., nr [...], zawierające stanowisko organu, należy więc do szeroko pojętego zakresu przedmiotowego działania administracji publicznej - obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości zdaniem Sądu, że spełnione zostały wszystkie niezbędne przesłanki do uznania pisma Starosty z 21 grudnia 2010 r. za czynność materialno - techniczną, unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przeprowadzona kontrola dopuszczalności skargi w tym przypadku wykazała, że skarżący spełnili wymogi, o których mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (tak, jak w rozpoznawanym przypadku), skargę na akty lub czynności można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący pismem z dnia 15 listopada 2010 r., doręczonym im z dniem 19 listopada 2010 r., otrzymali odpowiedź na ich żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Wezwanie skarżących do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do organu 25 listopada 2010 r., a ich skarga do sądu administracyjnego na czynność organu z 21 grudnia 2010 r., będącą negatywną odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, została wniesiona 12 stycznia 2011 r. W myśl bowiem art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać następnie należy, że zgodnie z art. 77 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji pojazdu skarżących, kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzący od producenta lub importera nowych pojazdów wprowadzonych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP. W art. 77 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy, zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłaty za kartę pojazdu. W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało m.in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Rozporządzenie to stanowiło podstawę pobrania od skarżących przedmiotowej opłaty za kartę pojazdu. W myśl § 1 ust. 1 komentowanego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Legalność tego przepisu zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., w sprawie o sygn. akt U 6/04, orzekł, że: - po pierwsze, § 1 ust. 1 cyt. omawianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny: a) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, b) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP; - po drugie, przepis powołanego rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Niezgodność tego unormowania z ustawą Prawo o ruchu drogowym polegała - według Trybunału Konstytucyjnego - na tym, że przez zawyżenie (o wartość ponad 75 zł) wysokości opłaty za kartę pojazdu wykraczała ona poza zakres delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Według tych regulacji minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu (art. 77 ust. 4 pkt 2), z uwzględnieniem znaczenia tych dokumentów dla rejestracji pojazdów oraz wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (art. 77 ust. 5). Wbrew powyższym dyspozycjom ustawodawcy, Minister Infrastruktury ustalił opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Tym samym, należało zdaniem Trybunału Konstytucyjnego uznać kwestionowany przepis rozporządzenia za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający akt wykonawczy uprawnień ustawodawcy. Trybunał Konstytucyjny stwierdził też niezgodność spornej regulacji z art. 217 Konstytucji RP, ponieważ ustanowiona w niej opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym, a ta materia zastrzeżona jest do regulacji ustawowej. W świetle przedstawionych wywodów Trybunału Konstytucyjnego nie budzi wątpliwości niekonstytucyjność i sprzeczność z ustawą zakwestionowanego § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., na podstawie którego pobrano od skarżących zawyżoną opłatę w wysokości 500 zł w związku z wydaniem karty pojazdu. Skutkiem takiego stanowiska jest z kolei uznanie, że czynność odmowy zwrotu skarżącym uiszczonej przez nich opłaty za kartę pojazdu, w wysokości przekraczającej kwotę 75 zł, została dokonana bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z normą art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z kolei, przepis art. 8 Konstytucji RP stanowi, że jej przepisy stosuje się bezpośrednio. Natomiast, po myśli art. 184 Konstytucji RP, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Powyższe oznacza m.in., że w zakresie badania konstytucyjności aktów niższego rzędu niż ustawa, sędziowie zachowują samodzielność ostatecznej decyzji o stosowaniu prawa i w toku rozpoznawania konkretnej sprawy mogą odmówić - z tego powodu - jego stosowania (por. uchwała NSA z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 3/00, publik. w ONSA z 2000 r., nr 4, poz. 136; a także wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, publik. w ONSAiWSA z 2006 r., nr 2, poz. 39; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 773/09 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 649/08 - oba dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, Sąd dokonał więc samodzielnej oceny konstytucyjności spornych przepisów. W takim wypadku zbędne jest odnoszenie się do wywodów dotyczących skutków jakie wiążą się z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o utracie mocy aktu prawnego. Za pozbawiony znaczenia w tym postępowaniu sądowym Sąd uznał argument podniesiony przez Starostę, że w dniu pobierania od skarżących opłaty obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 lipca 2003 r., a organ był zobligowany do jego stosowania. Konsekwencją uznania - przez Sąd - przepisu rozporządzenia za niekonstytucyjny w dacie jego stosowania przez organ, jest stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący mieli obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Dlatego też, zdaniem Sądu, organ zobowiązany był przyjąć, że przysługuje uprawnienie do zwrotu części uiszczonej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, zwłaszcza że w czasie dokonania zaskarżonej czynności obowiązywało już nowe rozporządzenie, ustalające wysokość spornej opłaty na kwotę 75 zł. Sąd podziela również argumentację przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08 (LEX Nr 518241), wedle której, w sytuacji, gdy została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie jest to decyzja administracyjna tylko czynność administracyjna w postaci pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, trzeba zastosować "inne środki", do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Za taki środek uznać należy właśnie możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za kartę pojazdu. Jak podnosi we wskazanym wyroku NSA odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której nastąpiłaby utrata ochrony jednostki zagwarantowanej w ust. 4 art. 190 Konstytucji RP. Przepis ten rodzi prawo do kwestionowania rozstrzygnięć ukształtowanych na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jeszcze przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego taką niekonstytucyjność. Trafnie też zauważono we wskazanym wyżej wyroku, że uprawnienie sądów administracyjnych do badania w konkretnej sprawie konstytucyjności aktu podustawowego nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który z mocy art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. Podkreślić należy bowiem różnicę w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą. Różnica ta polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, iż zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną w orzeczeniu, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Ponadto podzielić należy stanowisko odnośnie naruszenia przez organ przepisu art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), do którego stosowania był zobowiązany, zgodnie z zasadą nadrzędności nad prawem krajowym oraz bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego. Przepis ten wprowadza zakaz dyskryminacji fiskalnej stanowiąc, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Zgodność krajowych regulacji prawnych dotyczących opłat za wydanie karty pojazdu z art. 90 Traktatu stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie: P. Kowala przeciwko Gminie Miasta J. (C-134/07, dostępne - LEX Nr 354541). Trybunał stwierdził, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie (takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu), która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Niezgodność opłaty za kartę pojazdu z prawem wspólnotowym potwierdza dodatkowo stanowisko o konieczności odmowy zastosowania sprzecznego z prawem przepisu. Wobec powyższego, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Starosty Oświęcimskiego, prezentowanym w niniejszej sprawie w odpowiedzi z 15 listopada 2010 r.; nr [...] na wniosek skarżących o zwrot opłaty za wydaną kartę pojazdu oraz w zaskarżonej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 21 grudnia 2010 r., nr [...], że skarżący nie mogą ubiegać się o zwrot nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu. Tym samym uznać należało, że odmawiając skarżącym zwrotu części nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej uprzednio na podstawie niekonstytucyjnego i sprzecznego z ustawą przepisu określającego wysokość tej opłaty, Starosta działał bezprawnie. Nie bez znaczenia dla tej oceny tego działania organu jest również i to, że, jak sam podnosi Starosta w kontrolowanej czynności z 21 grudnia 2010 r., nr [...], a co już wyżej podkreślono, na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dokonano ustalenia w rozporządzeniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej czynności wysokości spornej opłaty na kwotę 75 zł. W ocenie Sądu, nie można także zaakceptować stanowiska organu, dotyczącego przedawnienia roszczenia skarżącego z tytułu zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, stosownie do art. 118 k.c. Wprawdzie Sąd Najwyższy dopuścił drogę sądową przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie kary pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (uchwała z dnia 16 maja 2007 r., III CZP 35/07, OSNC 2008/7-8/72), jak również na taką alternatywną drogę postępowania zwracał uwagę NSA w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r., niemniej jednak podkreślić należy z całą stanowczością, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania kwestii przedawnienia, podniesionej przez pełnomocnika organu w piśmie procesowym z 3 stycznia 2012 r. z odwołaniem się do uchwały Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2010 r., sygn. akt III CZP 37/10, publik. w OSNC 2011/1/2, LEX nr 578583. Podlega ona badaniu na zarzut zgłoszony w postępowaniu przed sądem powszechnym. Celem bowiem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia, można mówić jedynie wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie stanowi o przedawnieniu. Skoro Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu, kwestia ta nie podlega ocenie sądu administracyjnego w zakresie kontroli legalności działań administracji publicznej. Z podobnych względów kwestia roszczenia skarżących dotycząca odsetek od części uiszczonej opłaty także nie mogła być przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela więc stanowiska Starosty, że dopuszczalna jest dla skarżących tylko droga dochodzenia ich interesów przed sądem powszechnym, wyrażonego w piśmie z dnia 15 listopada 2010 r.; nr [...] i w odpowiedzi na skargę. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji ustali wysokość wymaganej opłaty za kartę pojazdu, mając na uwadze treść przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło