I SA/Rz 803/11

WyrokWSA w Rzeszowie2012-01-12

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, może wykraczać poza zakres stanu faktycznego i pytania prawnego przedstawionego przez wnioskodawcę?
Ratio decidendi
Minister Finansów, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, jest związany zakresem stanu faktycznego i pytania prawnego przedstawionego przez wnioskodawcę. Organ nie może domniemywać ani rozszerzać problemu prawnego wykraczając poza granice wniosku, a w przypadku niejasności powinien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania. Naruszenie tej zasady skutkuje uchyleniem interpretacji.
Stan faktyczny
Podatniczka zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą prawa do odliczenia VAT od usług pocztowych negocjowanych indywidualnie. Wnioskodawczyni przedstawiła stan faktyczny i swoje stanowisko, zgodnie z którym miała prawo do odliczenia VAT. Minister Finansów wydał interpretację, która częściowo potwierdziła stanowisko podatniczki, ale jednocześnie rozszerzyła zakres oceny na sytuacje nieobjęte wnioskiem, co doprowadziło do oceny stanowiska podatniczki jako nieprawidłowego. Podatniczka wniosła skargę do WSA w Rzeszowie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA. Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012r. sprawy ze skargi I. P. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) określa, że interpretacja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej I. P. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. P. zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z faktur dokumentujących zakup usług pocztowych, których warunki są negocjowane indywidualnie, formułując następujące pytanie: Czy jeżeli usługi świadczone przez Pocztę Polską na rzecz wnioskodawczyni, których warunki są negocjowane indywidualnie, powinny być traktowane jako opodatkowane VAT według stawki podstawowej, wnioskodawczyni ma prawo do odliczenia VAT pod ogólnymi warunkami? Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą pod firmą P. II I. P. W ramach tej działalności nabywa usługi pocztowe, inne niż powszechne od Poczty Polskiej SA (dalej Poczta Polska). Warunki świadczenia usług pomiędzy Pocztą Polską i wnioskodawczynią są negocjowane indywidualnie. Usługi dotyczą przyjmowania i dostarczania przesyłek we wskazane miejsce w odpowiedzi na aktualne zapotrzebowanie wnioskodawczyni jako podmiotu gospodarczego. Z tytułu świadczenia przedmiotowych usług Poczta Polska wystawia fakturę VAT. Zdaniem wnioskodawczyni, nie ma przeszkód aby od takich faktur (zawierających VAT według stawki podstawowej) odliczała VAT pod ogólnymi warunkami, tj. pod warunkiem istnienia związku ze sprzedażą opodatkowaną zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Minister Finansów w wydanej przez siebie interpretacji wskazał, że jeżeli świadczona przez kontrahenta wnioskodawczyni usługa pocztowa faktycznie stanowić będzie czynność opodatkowaną podatkiem VAT, wówczas wnioskodawczyni przysługiwać będzie prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących nabycie opisanych we wniosku usług pocztowych, na zasadach wskazanych w art. 86 ust. 1, oczywiście pod warunkiem niezaistnienia innych przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT. W sytuacji jednak, gdy kontrahent wnioskodawczyni będzie do wykonywanej przez siebie usługi pocztowej doliczał podatek VAT, zaś ww. usługi pocztowe stanowić będą usługi zwolnione od podatku, wnioskodawczyni nawet pomimo spełnienia generalnych przesłanek określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uprawniających ją do obniżenia kwoty podatku należnego, nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących ww. usługi pocztowe. Na tle tak dokonanej interpretacji, ocenił stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe, a następnie je podtrzymał w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem I. P. wniosła do tutejszego Sądu skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 14 c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej w skrócie O.p. Powołując się na treść wyżej wskazanego przepisu oraz stanowisko komentatorów, wskazała, że interpretacja powinna zawierać jednoznaczne rozstrzygnięcie, tymczasem zaskarżona interpretacja nie spełnia tej funkcji, gdyż nie jest w stanie prawidłowo zastosować poddanych wykładni organu, przepisów prawa podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwana dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w sprawach indywidualnych. Zakres tej kontroli jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 8 stycznia 2007 r., I FPS 1/06 (ONSA i WSA2007/2/27 ) obejmuje poprawność procesową, ustrojową i merytoryczną udzielonych interpretacji. Oceniając zaskarżoną interpretację indywidualną według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że narusza ona prawo. Podstaw prawnych zaskarżonego rozstrzygnięcia należy szukać w Rozdziale 1a O.p. zatytułowanym Interpretacje przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 14b §1 O.p. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wnioskodawca obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego ( art. 14b § 3 O.p.). Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny ( art. 14 c § 1 O.p.). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. (§ 2) Zwrócenie się przez podatnika z wnioskiem o udzielenie interpretacji ma na celu uniknięcie w przyszłości negatywnych skutków podatkowych, na wypadek nieprawidłowego rozumienia przepisu przez samych podatników. W tym postępowaniu mają oni prawo przytoczyć przyszły stan faktyczny, w którym nie mają pewności co do należytego zachowania i mają prawo oczekiwać od organu jasnego jego rozwiązania w przyszłości. Jak z powyższego wynika inicjatorem postępowania jest podatnik. To on zakreśla granice przedmiotowej sprawy. Jego zadaniem jest wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie, zaś zadaniem organu dokonanie tej oceny wraz z jej uzasadnieniem, a w przypadku negatywnej oceny również wskazanie prawidłowego stanowiska. W postępowaniu interpretacyjnym ocenia się wyczerpująco przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny jako rozważany przedmiot subsumcji do przepisów prawa, których wykładni dochodzi strona postępowania, nie zaś wszystkie możliwe sytuacje. Tymczasem zaskarżona interpretacja zdaje się zmierzać w tym drugim kierunku. Organ nie bacząc na zakreślone przez wnioskodawczynię granice wniosku wypowiedział na temat problemu, który w jego ocenie wyłonił się na tle przedstawionego przez wnioskodawczynię stanu faktycznego, bez uprzedniego ewentualnego wezwania o jego doprecyzowanie przez wnioskodawcę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wyraźnie zarysowała we wniosku granice faktyczne i prawne przedmiotu indywidualnej interpretacji podatkowej. Wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą pod firmą P. II I. P., w ramach której nabywa usługi pocztowe inne niż powszechne, od Poczty Polskiej SA (dalej Poczta Polska). Warunki świadczenia usług pomiędzy Pocztą Polską i wnioskodawczynią są negocjowane indywidualnie. Usługi dotyczą przyjmowania i dostarczania przesyłek we wskazane miejsce w odpowiedzi na aktualne zapotrzebowanie wnioskodawczyni jako podmiotu gospodarczego z tytułu świadczenia przedmiotowych usług Poczta Polska wystawia fakturę VAT. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego skarżąca postawiła Ministrowi Finansów konkretnie sformułowane pytanie: czy jeżeli usługi świadczone przez Pocztę Polską na rzecz wnioskodawczyni, których warunki są negocjowane indywidualnie, powinny być traktowane jako opodatkowane VAT według stawki podstawowej, wnioskodawca ma prawo do odliczenia VAT pod ogólnymi warunkami, wskazując równocześnie, że w jej ocenie nie ma przeszkód do dokonania przedmiotowego odliczenia. W tym zakresie Minister Finansów zdaje się potwierdzać stanowisko skarżącej wskazując, że jeżeli świadczona przez jej kontrahenta usługa pocztowa faktycznie stanowić będzie czynność opodatkowaną podatkiem VAT, wówczas przysługiwać jej będzie prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących nabycie opisanych we wniosku usług pocztowych. W dalszej części udzielonej odpowiedzi Minister Finansów poruszył kwestie, które nie były objęte wnioskiem o udzielenie indywidualnej interpretacji podatkowej i stwierdził, że w sytuacji, gdy kontrahent będzie do wykonywanej przez siebie usługi pocztowej doliczał podatek VAT, zaś ww. usługi pocztowe stanowić będą usługi zwolnione od podatku, wnioskodawczyni, nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących ww. usługi pocztowe. Na tej podstawie ocenił stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. Tak wydana interpretacja nie może zostać uznana za zgodną z prawem. Wydając ją organ wykroczył poza granice przysługujących mu kompetencji, przedmiotem interpretacji czyniąc nie tylko nakreślony przez skarżącą problem ale również problem, który w jego ocenie może powstać. Jak już wcześniej wskazano inicjatorem postępowania jest wnioskodawca, który nakreśla problem prawny, którego rozwiązanie powierza organowi. W przypadku gdyby problem ten nie został określony na tyle precyzyjnie by można było udzielić odpowiedzi, organ ma prawo wezwać wnioskodawcę o sprecyzowanie na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14 h O.p. Żadne jednak przepisy prawa nie dają prawa do domniemywania problemu, z którego rozwiązaniem wnioskodawca się zwraca, ani też rozszerzania granic tego wniosku. Wypowiadając się w kwestii nieobjętej wnioskiem organ wykroczył poza granice wyznaczone wnioskiem, czym naruszył przysługujące mu na podstawie art. 14 b § 1 O.p. uprawnienia. Dokonując ponownie interpretacji, zadaniem organu będzie ograniczyć się do wskazanego przez wnioskodawczynię problemu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 146 § 1 O.p. W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., w zw. z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ) oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z 2002, Nr 163, poz.1349 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło