I SA/Wr 1428/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-01-12
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Barbara Ciołek, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych w toku postępowania o umorzenie odsetek od tych zaległości czyni postępowanie o umorzenie bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Zaliczenie zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych w toku postępowania o umorzenie odsetek od tych zaległości nie czyni postępowania o umorzenie bezprzedmiotowym. Organ podatkowy powinien merytorycznie rozpoznać wniosek o umorzenie, nawet jeśli zaległość wygasła wskutek zaliczenia, zwłaszcza gdy strona nie została o tym fakcie prawidłowo poinformowana przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2005-2006. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując na wygaśnięcie zaległości wskutek zaliczenia zwrotu podatku z deklaracji za grudzień 2010 r. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła, że zaliczenie nastąpiło po złożeniu wniosku o umorzenie, a nie przed, co czyni decyzję o umorzeniu postępowania wadliwą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek - sprawozdawca, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi D.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 13 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania dotyczącego umorzenia odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 r. oraz od stycznia do grudnia 2006 r.: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 11 maja 2011 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 21 marca 2011 r. D. J. (dalej: skarżąca, strona postępowania) wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego, organu podatkowy pierwszej instancji) o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: XII 2005 r. oraz od I do XII 2006 r. W uzasadnieniu podała że od listopada 2003 r. prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie pomocy w dochodzeniu odszkodowań dla poszkodowanych w wypadkach. Zaznaczyła, że od początku funkcjonowania firmy istniał problem z klasyfikacją tego typu usług i z ostrożności procesowej przyjęła, że jest to jedna z usług obciążona podatkiem od towarów i usług, natomiast zgodnie z informacją Ministerstwa Finansów nr [...] z grudnia 2010 r. ww. usługi korzystały w latach 2005-2010 ze zwolnienia w podatku od towarów usług. Wobec zwolnienia z podatku wymienionych usług zostały wystawione korekty faktur, które wykazano w deklaracji VAT-7 za XII 2010 r. Po skorygowaniu podatku od zakupów i sprzedaży za 2005 i 2006 r. według nowej proporcji bazowej, należne do zapłaty kwoty podatku wyniosły odpowiednio za: XII 2005 r. - 491,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, I 2006 r. - 10 039,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, II 2006 r. - 509,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, III 2006 r. - 1 237,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, IV 2006 r. - 709,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, V 2006 r. - 664,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, VI 2006 r. - 2 386,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, VII 2006 r. - 3 433,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, VIII 2006 r. - 2 522,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, IX 2006 r. - 1 175,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, X 2006 r. - 1 523,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, XI 2006 r. - 750,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę i XII 2006 r. - 837,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Strona podkreśliła, że odsetki za zwłokę nie wynikały z opóźnień czy lekceważenia zobowiązań podatkowych, a jedynie z pomniejszenia odprowadzonego podatku VAT, przy czym strona dotkliwie odczuła finansowe konsekwencje odprowadzania nienależnego -jak się okazało - podatku przez kilka lat, i nie otrzymała żadnej rekompensaty z tego tytułu, pomimo braku tych środków w dyspozycji. Za przyznaniem wnioskowanej ulgi przemawia fakt, iż od ponad 2 lat, tj. od czasu kryzysu na rynku finansowym kondycja finansowa prowadzonej firmy jest bardzo zła. Przez ostatnie 27 miesięcy przedsiębiorstwo wypracowało bowiem zaledwie 1 990,00 zł podatku dochodowego, a wszystkie środki finansowe przeznaczano na zmianę profilu działalności i utrzymanie miejsca pracy. W uzupełnieniu wniosku z 11 kwietnia 2011 r. podkreśliła, że wniosek złożono w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3, a za umorzeniem przemawia ważny interes podatnika. Przyznana ulga zostanie natomiast przeznaczona na spłatę zobowiązań finansowych wobec banków, co pozwoli na swobodne podejmowanie nowych przedsięwzięć w prowadzonej działalności gospodarczej. Zaznaczyła ponadto, iż ulga nie stanowi pomocy publicznej, gdyż udział jej firmy w rynku jest na tyle znikomy, że uzyskane korzyści ekonomiczne z tytułu umorzenia odsetek nie doprowadzą do zakłócenia konkurencji w wymiarze wspólnotowym, a z racji nieprowadzenia przez nią wymiany handlowej wewnątrz Unii przedmiotowa korzyść nie będzie miała wpływu na wymianę handlową wewnątrz Wspólnoty.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. - [...] na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej O.p.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za XII 2005 r. oraz od I do XII 2006 r. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 25 stycznia 2011 r. doszło do przeksięgowania wykazanego w deklaracji VAT-7 zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc XII 2010 r. na objęte postępowaniem należności podatkowe, co doprowadziło do ich wygaśnięcia.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej, organ odwoławczy, organ podatkowy drugiej instancji) decyzją z dnia [...] r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na przepisy art. 67a § 1 pkt 3 i 67 b § 1 O.p. wyjaśnił, że jedną z przesłanek zastosowania instytucji umorzenia, które muszą występować w dacie składania wniosku o umorzenie jest istnienie zobowiązania. Zaliczenie natomiast nadpłaty na poczet danej zaległości podatkowej jest okolicznością skutkującą jej wygaśnięciem. W takich warunkach zaległość objęta podaniem o ulgę przestaje istnieć Skoro zaś zaległość nie istnieje, to nie może mieć do niej zastosowanie dyspozycja art. 67a § 1 pkt 3 ( jaki i art.67 b ) ww. ustawy, która odnosi się do istniejącej zaległości podatkowej. Wygaśnięcie natomiast zaległości podatkowej przed dniem wszczęcia postępowania o jej umorzenie, czy też w toku takiego postępowania niezależnie od przyczyny prowadzącej do tego skutku zakreślonej w art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej, rodzi bezprzedmiotowość tego postępowania i w konsekwencji konieczność jego umorzenia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zaliczenia części zwrotu podatku od towarów i usług za XII 2010 r. wykazanego w złożonej w dniu 25 stycznia 2011 r. deklaracji VAT- 7 na zaległości wraz z odsetkami w tym podatku za poszczególne miesiące 2005 i 2006 r. W następstwie zaliczenia do którego doszło w myśl art. 76 b O.p. z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku tj. 25 stycznia 2011 wygasły- zgodnie z art. 59 § 1 pkt 4 O.p. - zobowiązania strony za XII 2005 i za miesiące od I –XII 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę, objętymi wnioskiem o ulgę w spłacie. A zatem wobec braku przedmiotu postępowania postępowanie należało umorzyć. Organ pierwszej instancji – wbrew twierdzeniom strony- nie mógł rozważać możliwości i zasadności umorzenia zaległości, w warunkach w których zaległość ta już wygasła wskutek zaliczenia zwrotu podatku, a tym samym przestała istnieć. Przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości dwukrotnego wygaśnięcia tej samej należności.
Odnosząc się do twierdzeń strony, że objęte wnioskiem o ulgę zaległości powstały dopiero w dniu złożenia przez nią korekt deklaracji organ odwoławczy wyjaśnił, że złożenie korekt deklaracji nie prowadzi do powstania zobowiązania. Ono bowiem (choć wadliwie skonkretyzowane) już istnieje i w ustawowym terminie przekształciło się w zaległość podatkową, o czym świadczy fakt naliczania odsetek za zwłokę. Skoro zaś zaległość istniała to zgodnie z art. 76 § 1 w zw. z art. 76 b Ordynacji podatkowej wykazany przez stronę w deklaracji VAT – 7 zwrot podatku podlegał w pierwszej kolejności zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę.
Organ nie stwierdził naruszenia ogólnej zasadę informowania stron. Wskazał ponadto, iż nie jest władny oceniać w tym postępowaniu poprawności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zaliczenia zaległości podatkowych, którego rozstrzygniecie strona mogła zakwestionować w odrębnym postępowaniu.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że na moment rozstrzygania w sprawie udzielania ulgi w spłacie należności podatkowych nie istniał przedmiot tego postępowania.
W skardze skarżąca wniosła o jej uwzględnienie. W uzasadnieniu podniosła, że podstawą do stwierdzenia przez organ pierwszej instancji bezprzedmiotowości postępowania była okoliczność dokonania w dniu 25 stycznia 2011 r. przeksięgowania zwrotu podatku od towarów i usług za XII 2010 r., co zdaniem strony, nie jest zgodne z prawdą i faktyczną kolejnością zdarzeń. Argumentowała, że w dniu 25 stycznia 2011 r. złożyła deklarację VAT-7 za miesiąc XII 2010 r., z której wynikał zwrot podatku, natomiast dopiero 25 lutego 2011 r. i 15 marca 2011 złożono korekty deklaracji VAT-7, z których wynikała zaległość podatkowa, a zatem, w dniu 25 stycznia 2011 r. nie istniały obciążające ją zaległości podatkowe. Tym samym organ podatkowy nie mógł ustalić zobowiązania podatkowego, a tym bardziej nie mógł dokonać ich zaksięgowania w dniu 25 stycznia 2011 r. Zdaniem skarżącej, stwierdzenie zaległości byłoby możliwe najwcześniej po złożeniu wskazanych korekt deklaracji VAT-7, jednak m.in. dla sprawdzenia poprawności wykazanych zobowiązań podatkowych w dniu 23.03.2011 r. została rozpoczęta kontrola skarbowa, która zakończyła się w dniu 21.04.2011 r. Dopiero zatem na podstawie protokołu kontroli, w dniu 21.04.2011 r., dokonano faktycznego zaliczenia zaległości podatkowej, pomniejszając kwotę zwrotu podatku o zaległość wraz z odsetkami za zwłokę. Istotne jest przy tym, że nastąpiło to 30 dni po złożeniu wniosku o umorzenie odsetek, a wniosek był dotąd rozpatrywany. Niezrozumiałe i niezasadne jest tym samym umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, skoro to po dacie złożenia wniosku o ulgę w spłacie, a nie przed, nastąpiło zaliczenie nadpłaty na zobowiązanie wraz z odsetkami za zwłokę. Podkreśliła, że decyzja opiera się na bezprzedmiotowości postępowania wobec niemożności ustalenia wysokości zobowiązania w następstwie zaistniałego w dniu 25 stycznia 2011 r. zaliczenia. Organ natomiast nawet po dacie wydania spornej decyzji posiadał informację o zobowiązaniach podatkowych strony objętych wnioskiem o ulgę i tym samym istniała faktyczna możliwość wydania decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie innej niż umarzająca postępowanie z uwagi na brak zaległości. Istota sporu dotyczy przede wszystkim skuteczności wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań. Czym innym jest bowiem umorzenie zaległości oraz udzielenia ulg w spłacie w rozumieniu art. 67a i art. 67b O.p., a czym innym wygaszanie przez zarachowanie, w sytuacji gdy z jednej strony istnieje nadpłata, zaś z drugiej zaległość podatkowa. Przyjęta przez organ interpretacja prowadzi do tego, że podatnik posiadający nadpłatę w kwocie wyższej niż zobowiązanie podatkowe, pozbawiony zostaje jakiejkolwiek możliwości starania się o ulgę w spłacie należności podatkowych. W ocenie strony zakładając racjonalność ustawodawcy trudno wnioskować, aby przepis art. 76 § 1 ww. ustawy miał w konsekwencji blokować możliwość korzystania z dobrodziejstwa art. 67a czy art. 67b tejże ustawy, tym bardziej, że zakres udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych ma szczegółowe zapisy i nie wskazano tam formy zaliczenia nadpłaty jako uniemożliwiającej rozpatrywanie wniosku w tym przedmiocie. Strona podniosła także, że postanowienia o zaliczeniu z dnia 20.05.2011 r., nie otrzymała, co oświadczyła już do protokołu zapoznania z materiałem dowodowym w dniu 06.07.2011 r., a z treścią postanowienia zapoznała się dopiero podczas przeglądania akt sprawy w postępowaniu odwoławczym. Sprawa, prawidłowego doręczenia postanowienia o zaliczeniu, jest nadal przedmiotem wymiany korespondencji pomiędzy nią a organem I instancji. Stąd wobec tego stwierdzenie organu odwoławczego o braku zażalenia na to postanowienie jest bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżone orzeczenie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, przy czym nie wszystkie zarzuty skargi Sąd podziela.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy dokonanie - w toku postępowania w sprawie o umorzenie zaległości (w trybie art. 67a § 1 pkt 3 O.p.) - zaliczenia zwrotu podatku (w trybie art. 76 § 1 w zw. z art. 76b O.p.) na poczet należności objętych wnioskiem o umorzenie, czyniło postępowanie w sprawie umorzenia bezprzedmiotowym (na podstawie art. 208 § 1 O.p.)?
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 21 marca 2011 r. zwróciła się o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za XII 2005 r. oraz od I do XII 2006 r.
Organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., doręczoną stronie dnia 20 maja 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że należności objęte wnioskiem wygasły, ponieważ doszło do przeksięgowania wykazanego w deklaracji VAT-7 za grudzień 2010 r. zwrotu podatku na poczet przedmiotowych należności. Przeksięgowanie nastąpiło w dniu 25 stycznia 2011 r., co wynika z analizy karty kontowej podatnika.
Postanowienie o zaliczeniu ww. zwrotu podatku zostało wydane dnia [...] r.
Art. 208 § 1 O.p. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Pojęcie bezprzedmiotowości było przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, z których wynika, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wtedy, gdy organ podatkowy stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18.04.1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94, publ. ONSA z. 2/1996, poz. 80, wyrok NSA z dnia 20.04.2001 r., sygn. akt III SA 102/00, publ. Przegl. Podatk. Nr 9/200).
Rozważaniom sądów i doktryny podlegały również kwestie zapłaty należności objętych wnioskiem o umorzenie po złożeniu wniosku, wyegzekwowanie takich należności, jak również zaliczenie na ich poczet nadpłaty bądź zwrotu podatku.
Sąd w składzie obecnym podziela poglądy, z których wynika że wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek jego wykonania (w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie umorzenia tych zalęgłości) w drodze wyegzekwowania czy zaliczenia nadpłaty bądź zwrotu, nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie o umorzenia.
Nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie umorzenia zaległych odsetek, jeżeli w trakcie toczącego się postępowania należność z tego tytułu została wyegzekwowana w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji poprzez pobranie odpowiedniej kwoty z rachunku bankowego podatnika (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1997 r. sygn. akt III SA 1972/95, publ. LEX nr 30855).
Nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania z wniosku podatnika domagającego się umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami, w sytuacji, kiedy zaległość przestała istnieć tylko z tej przyczyny, że została wyegzekwowana od podatnika na drodze postępowania egzekucyjnego (...) (sygn. akt I SA/Gd 514/96, publ. POP nr 4/1999, poz. 102).
Podobne stanowisko wyraził WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1331/11 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Podzielając powyżej przedstawione poglądy, w ocenie Sądu również w niniejszej sprawie wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek jego wykonania w drodze zaliczenia w trybie art. 76b w zw. z art. 76 i 76a O.p., nie przesądzało o bezprzedmiotowości rozpoznania sprawy w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług. Okoliczność, że organ podatkowy ma obowiązek dokonania zaliczenia ("podlegają zaliczeniu z urzędu") oraz, że wywołało ono skutek z dniem 25 stycznia 2011 r. nie zmienia faktu, że organ podatkowy faktycznego (fizycznego) zaliczenia dokonał już po złożeniu wniosku przez podatnika, a jak wynika z akt (o czym będzie mowa poniżej), postanowienie o zaliczeniu wydane zostało po wydaniu decyzji o bezprzedmiotowości. Przy czym podatnik nadal jest zainteresowany rozstrzygnięciem wniosku, co wynika z odwołania i ze skargi do Sądu. A zatem z punktu widzenia interesów ekonomicznych podatnika przedmiot postępowania nadal istnieje.
Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego nastąpiło przed wydaniem postanowienia o zaliczeniu. Decyzja wydana została dnia [...] r. (doręczona 20 maja 2011 r.), a postanowienie wydane zostało [...] r.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego, że postanowienie to ma charakter deklaratoryjny i potwierdza dokonanie czynności materialno technicznej jaką jest zaliczenie oraz to, że zaliczenie następuje niezależnie od woli podatnika i jego dokonanie jest obowiązkiem organu podatkowego, jednak nie oznacza to, że organ może w sposób całkowicie dowolny bez wydania stosownego postanowienia i przede wszystkim bez powiadomienia strony o dokonanym zaliczeniu wywodzić z tej czynności określone skutki prawne. Zasadnym jest odwołanie się w tym miejscu do tezy wyrażonej w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 2424/02 (dostępne w CBOSA): "Nie można zaakceptować poglądu, iż jeśli ustawa przewiduje określoną co do formy czynność organu podatkowego polegającą na dokonaniu przerachowania istniejących, należnych podatnikowi kwot na poczet zaległości podatkowych to podjęcie jej w zaciszu gabinetu bez powiadomienia o tym fakcie podatnika (w przepisanej przez prawo formie) wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia zobowiązania w związku z takim przerachowaniem."
Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu nie jest prawidłowość i skuteczność dokonania zaliczenia i Sąd w tym zakresie ocen nie podejmuje, ale fakt, że na moment wydawania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość spowodowaną zaliczeniem, strona nie wiedziała o dokonaniu zaliczenia i nie miała żadnej możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie (w aktach postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji nie ma informacji o zapoznaniu strony ze zgromadzonym materiałem w oparciu, o który wydano decyzję, w tym z kartą kontową, na którą powołuje się organ w decyzji) - wskazuje na nieprawidłowość postępowania. Postanowienie ma charakter deklaratoryjny, jednak skoro zdarzenie, które ono potwierdza stanowić ma element stanu faktycznego – podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu, to strona powinna o nim wiedzieć przed wydaniem decyzji.
Taki sposób prowadzenia postępowania przez organ podatkowy naruszył niewątpliwie zasadę zaufania z art. 122 O.p.
Nie podziela natomiast Sąd zarzutów strony odnośnie powstania zaległości w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2005 i 2006 r. dopiero z chwilą złożenia przez stronę korekt deklaracji za te miesiące. Słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. i złożenie deklaracji/korekty deklaracji nie stanowi o powstaniu zobowiązania podatkowego, a jedynie konkretyzuje jego wysokość. A po upływie terminu płatności podatku zobowiązanie staje się zaległością podatkową. Stąd też nie ma racji skarżąca wskazując, że zaległość w podatku od towarów i usług za XII 2005 r. i za I-XII 2006 r. powstała z dniem złożenia korekt deklaracji, tj. odpowiednio w dniach 25 lutego 2011 r. i 15 marca 2011 r.
W świetle poczynionych rozważań Sąd uznał, że organ podatkowy uchybił przepisowi art. 208 § 1 O.p. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy winien rozpoznać wniosek skarżącej o umorzenie odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług, kierując się przy tym oceną prawną zawartą w wyroku.
Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt lit.c) p.p.s.a. zaś poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] na podstawie art.135 p.p.s.a. Postanowienie o zwrocie kosztów postępowania sądowego miało umocowanie w jej art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło