II GW 7/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku P. G. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy P. G. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie prowadzenia egzekucji postanawia: odrzucić wniosek Prezydent G. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G. a Prezydentem G. przez wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. jako organu właściwego do prowadzenia egzekucji administracyjnej obejmującej należności pieniężne z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Spór ten zaistniał na tle następującego stanu faktycznego: Prezydent Miasta G. (dalej: wierzyciel) wystawił tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] wobec P. M. obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania w łącznej wysokości [...] zł, a następnie tytuły przekazano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ I instancji) postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r., powołując się na art. 17, art. 18, art. 19 i art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), uznał, iż nie jest właściwym organem egzekucyjnym i zwrócił wymienione tytuły do wierzyciela. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż analiza ww. przepisów prowadzi do wniosku, iż wierzyciel – Prezydent G. skierował do egzekucji tytuły wykonawcze do niewłaściwego organu egzekucyjnego. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, Prezydent jest organem upoważnionym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie parkowania oraz stosowania środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest spór o właściwość organu egzekucyjnego w dochodzeniu należności pieniężnej z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, o których mowa w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). W myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Prezydent G. jest właściwym organem gminy o statusie miasta, który posiada właściwość do ustalania lub określania i pobierania należności pieniężnej. W przypadku opłaty dodatkowej, w myśl art. 13 f ust. 3 ustawy o drogach publicznych, pobiera ją zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi, co w niniejszej sprawie oznacza, że należności z tytułu opłaty dodatkowej pobiera Prezydent G. Wierzyciel i organ I instancji zgodnie wskazują, iż zgodnie z art. 13f ust. 2 ustawy o drogach publicznych, rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej. W niniejszej sprawie jest to Rada Miejska G. Naczelnik Urzędu Skarbowego trafnie zatem uznał, iż Prezydent G. jest organem upoważnionym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej w sprawie opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania oraz stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Zdaniem Prezydenta G. nie jest on jednak właściwym rzeczowo organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji administracyjnej, z uwagi na treść przepisów art. 13, art. 13b ust. 3 i 4 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych. W ocenie Prezydenta G. wnoszącego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego właściwym organem do ustalenia wysokości opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi. Prezydent nie jest jednocześnie organem właściwym do ustalenia lub określania należności pieniężnych i ich pobierania, co powoduje brak łącznego występowania przesłanek wymienionych w art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym Prezydent nie jest również właściwym rzeczowo organem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji administracyjnej przedmiotowych należności. Prezydent jest jedynie organem właściwym do pobierania opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, jednakże należności te nie są określane ani ustalane przez niego, lecz przez Radę Miejską G.. Tym samym to Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. jest właściwym organem egzekucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie spór powstał na tle sprawy, która nie ma już charakteru aktualnego, lecz abstrakcyjny. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] uznał się za niewłaściwy organ egzekucyjny do prowadzenia egzekucji administracyjnej i zwrócił Prezydentowi G. tytuły wykonawcze obejmujące należności pieniężne z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie parkowania, wystawione przez wierzyciela – Prezydenta G. na zobowiązanego P. M. Na powyższe postanowienie Prezydent G. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., który postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego, a zatem wywołało przewidziane prawem skutki procesowe. Tak więc wniosek Prezydenta G. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczy sporu, który już został ostatecznie rozstrzygnięty. Wniosek ten Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za niedopuszczalny. O sporze kompetencyjnym w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można bowiem mówić tylko wówczas, gdy istnieje sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów zachodzi rozbieżność i która powinna być usunięta na skutek podjęcia środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania danej sprawy, a nie wówczas, gdy sprawa już została ostatecznie załatwiona w administracyjnym toku instancji. Spór kompetencyjny nie może mieć zatem charakteru abstrakcyjnego lecz musi mieć charakter konkretny, aktualny i dotyczyć określonej sprawy administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2005 r., sygn. akt II OW 25/05 – ONSAiWSA 2006 r., nr 1, poz. 5 oraz postanowienie NSA z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II OW 48/08 – ONSAiWSA 2009 r., nr 3, poz. 53). Z przytoczonych powodów wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a.