II FSK 1927/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-11

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Maciej Jaśniewicz, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynki i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, który prowadzi działalność gospodarczą w innym miejscu, a na nieruchomościach tych prowadzi wyłącznie działalność rolniczą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości istotne jest wyłącznie kryterium posiadania określonych rzeczy przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynki, budowle i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet jeśli faktycznie nie są wykorzystywane w tej działalności lub są wykorzystywane do innych celów, takich jak działalność rolnicza. Wyjątkiem są sytuacje, gdy przedmioty opodatkowania nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, które muszą być obiektywne, trwałe i niezależne od przedsiębiorcy.
Stan faktyczny
Spółka K. S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą podatku od nieruchomości za 2010 r. Organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka kwestionowała opodatkowanie części nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą, argumentując, że na nieruchomościach tych prowadzi wyłącznie działalność rolniczą, a działalność gospodarczą prowadzi gdzie indziej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 1446/11 w sprawie ze skargi K. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 26 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. oddala skargę kasacyjną. 1.1. Wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r., w sprawie I SA/Łd 1446/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 26 sierpnia 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1.2. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Łodzi podał, że decyzją z dnia 29 kwietnia 2011 r. Wójt Gminy R. określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że Spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2010 r., wykazując położone w miejscowości N. : grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, grunty pozostałe, budynki mieszkalne, budowle, a następnie złożyła korektę tej deklaracji. Wobec wątpliwości co do poprawności danych wykazanych w deklaracji, na podstawie art. 165 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. ; dalej zwana : "Ordynacja podatkowa") organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i powyżej wskazaną decyzją określił wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 279.526,00 zł. W odwołaniu Spółka zakwestionowała kwotę zobowiązania podatkowego w części przekraczającej 1.302,59 zł. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3, 4, i 6 oraz ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; zwana dalej : "u.p.o.l.") wskutek ich błędnej wykładni, polegającej na uznaniu, iż w każdym przypadku do budynków i budowli posadowionych na gruncie należącym do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą będą miały zastosowanie przepisy dotyczące podatku od nieruchomości, niezależnie od przeznaczenia i sposobu wykorzystania danej nieruchomości i dowolne przyjęcie, iż sam fakt ich posiadania przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą decyduje o konieczności uiszczenia podatku od nieruchomości, nawet w sytuacji gdy budynki położone są na nieruchomości rolnej, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Ponadto podniesiono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 7 ust. 1 pkt 4b u.p.o.l. oraz przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. 1.3. Decyzją z dnia 26 sierpnia 2011 r. SKO w P.utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazało, że Spółka w okresie od 22 lipca 2008 r. do 16 grudnia 2010 r. pozostawała właścicielem zabudowanych nieruchomości położonych w N. oraz dzierżawiła nieruchomość od Skarbu Państwa. Przedmiot opodatkowania w 2010 r. stanowiły grunty, budowle oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki pozostałe, które w 2010 r. nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz jeden budynek mieszkalny. Organ odwoławczy podkreślił, iż od podatku od nieruchomości w 2010 r. zwolnione zostały : grunt wpisany indywidualnie do rejestru zabytków o pow. 23.585,00 m2 - zwolniony na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., budynki gospodarcze służące wyłącznie działalności rolniczej - zwolnione na podstawie art. 7 ust. 4 lit. b u.p.o.l. i budowle związane z oczyszczaniem ścieków - zwolnione na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr XXXI/59/09 Rady Gminy w R. z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości – (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 375, póz. 3179). Organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 lit. a), art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 9 u.p.o.l uznając, że wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu Spółki, winny w zasadzie być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Wynika to wprost z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy. W ocenie Kolegium już sam fakt posiadania przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynki, budowle i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, iż K. Sp. z o.o. w 2010 r. była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn, zm. ; dalej zwana : "u.s.d.g."), wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego i prowadziła działalność gospodarczą. W ocenie SKO, jeżeli ustawodawca - definiując pojęcie "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" - operuje zwrotem: "posiadanie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą", to w świetle powyższego nie ma obowiązku ustalania jak faktycznie wykorzystywane są nieruchomości i czy w całości zajęte są na wykonywanie działalności gospodarczej, gdyż wystarczający jest sam fakt ich posiadania przez danego przedsiębiorcę. Dla wymiaru podatku od nieruchomości bez znaczenia pozostawała - podnoszona przez Skarżącą okoliczność - że począwszy od 2009 r. Spółka "dokonała podziału" między prowadzoną działalnością gospodarczą, produkcyjną, która jest prowadzona na innym terenie, gdzie przeniesiona została cała linia produkcyjna, a działalnością rolniczą, którą prowadzi na nieruchomości w N. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zły stan techniczny, czy przeznaczenie budynku do rozbiórki, nie wyłącza takiego budynku z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje żadnego wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków w złym stanie technicznym, kwalifikujących się do rozbiórki. Okoliczności te powodują jedynie, że budynki te podlegają opodatkowaniu według niższej stawki, tj. ustalonej dla "budynków pozostałych". Taka też stawka została zastosowana przez organ podatkowy I instancji. Odnosząc się do zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. SKO wyjaśniło, że aby było możliwe zastosowanie zwolnienia przewidzianego w przywołanym przepisie, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki : pierwsza odnosi się do budynku, który musi być budynkiem gospodarczym; druga określa, iż budynek ten musi być położony na gruntach gospodarstw rolnych i służyć wyłącznie działalności rolniczej. 2.1. W skardze skierowanej do WSA w Łodzi Spółka wniosła o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. : - art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.o.l., poprzez ich błędną interpretację i wadliwą wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu, że skoro Spółka w 2010 r., była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 u.s.d.g. i prowadziła działalność gospodarczą, to fakt ten rodzi określone skutki, także w zakresie prawnopodatkowym i oznacza, że wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu Spółki winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. - art. 1a ust. 1 pkt 3, 4, 6 i ust. 2 u.p.o.l. wskutek błędnej wykładni wskazanych przepisów, polegającej na uznaniu, że w każdym przypadku do budynku i budowli posadowionych na gruncie należącym do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą będą miały zastosowanie przepisy dotyczące podatku od nieruchomości, niezależnie od przeznaczenia i sposobu wykorzystywania danej nieruchomości jako gruntu i związanych z nim budynków i dowolne przyjęcie, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą decyduje o konieczności uiszczenia podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynków i budowli na tym gruncie posadowionych. Ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 180 § 1, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 200a § 1 ust. 2 tej ustawy, poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i mające wpływ na ocenę dowodów zebranych w sprawie oddalenie wniosku skarżącej o przeprowadzenie rozprawy przed organem odwoławczym, w sytuacji gdy przeprowadzenie rozprawy mogło przyczynić się do ujawnienia dowodów mających znaczenie dla wydawanego rozstrzygnięcia, - art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, wskutek zaniechania przeprowadzenia istotnych dowodów na okoliczność przeznaczenia budynków posadowionych na nieruchomości, niezbadania rzeczywistej sytuacji gruntu i budynków posadowionych na nieruchomości, rzeczywistych zamiarów skarżącej co do nieruchomości i budynków, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nierozważnie istotnych dowodów wskazujących na to, że budynki posadowione na nieruchomości wykorzystywane są wyłącznie w zakresie działalności rolniczej. 2.3. Uzasadniając swoje stanowisko WSA w Łodzi stwierdził, że przepisy u.p.o.l. jednoznacznie wskazują, iż wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie Sądu I instancji sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, iż budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dlatego też obiekty w danym momencie niewykorzystywane gospodarczo lub takie, w których prowadzona jest działalność innego rodzaju, należy także uznać za związane z działalnością gospodarczą. WSA w Łodzi zwrócił uwagę, że organy podatkowe, opierając się na protokołach oględzin oraz opinii biegłego, wyjaśniły, które z budynków nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych i zastosowały do ich opodatkowania stawkę dla budynków pozostałych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu, zaprzestanie działalności produkcyjnej w budynkach i pozostawienie w nich resztek maszyn i elementów poprodukcyjnych nie jest przyczyną wyłączenia takich budynków z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Także chęć adaptacji budynków dla celów przyszłej działalności gospodarczej nie zwalnia z ich opodatkowania, a Spółka złożyła w dniu 1 marca 2010 r. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Centrum Rehabilitacji w N. Subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynków do prowadzonej działalności nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o wyłączeniu budynku z działalności gospodarczej i opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. 3.1. Spółka wniosła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła wyrok WSA w Łodzi w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. wskutek jego mylnej wykładni wobec przyjęcia, że sformułowanie "służące wyłącznie działalności rolniczej" oznacza ich faktyczne zajęcie dla działalności rolniczej, w sytuacji gdy, właściwa analiza treści art. 7 ust. 1 pkt 4 w którym ustawodawca zwolnił z opodatkowania budynki gospodarcze lub ich części: służące działalności leśnej lub rybackiej (lit. a), położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej (lit. b), zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (lit. c) - ze szczególnym uwzględnieniem różnic znaczeniowych pojęcia "zajęte na" oraz "służące wyłącznie" nakazuje przyjąć, iż użycie dwóch odmiennych terminów w treści tego samego przepisu ustawy spowodowane było chęcią nadania tym terminom odmiennego znaczenia, w konsekwencji czego pojęcie "służące wyłącznie działalności rolniczej" nie może być utożsamiane z pojęciem zajęcia na potrzeby działalności rolniczej, a sformułowanie "służące działalności", będzie pojęciem szerszym aniżeli - zajęte na potrzeby i wśród desygnatów takiego pojęcia znajdą się wszelkie budynki i budowle przeznaczone wyłącznie na potrzeby działalności rolniczej, w tym także takie które w danym momencie na produkcję rolną zajęte nie są, ale służą wyłącznie takim właśnie celom, - art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 u.p.o.l. poprzez ich błędną interpretację i wadliwą wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu, że skoro K. Sp. z o.o. w 2010 r. była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 u.s.d.g. wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego i prowadziła działalność gospodarczą, to fakt ten rodzi określone skutki, także w zakresie prawnopodatkowym i oznacza, że wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu Spółki, winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, - art. 1 a ust. 1 pkt 3, 4, 6 i ust. 2 u.p.o.l. wskutek błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że w każdym przypadku do budynku i budowli posadowionych na gruncie należącym do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą będą miały zastosowanie przepisy dotyczące podatku od nieruchomości niezależnie od przeznaczenia i sposobu wykorzystywania danej nieruchomości jako gruntu i związanych z nim budynków i dowolne przyjęcie, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą decyduje o konieczności uiszczenia podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynków i budowli na tym gruncie posadowionych, w sytuacji gdy ewentualne prowadzenie przez podmiot gospodarczy działalności gospodarczej nie przesądza jeszcze, iż w odniesieniu do budynków położonych na nieruchomości rolnej, na której nie prowadzi on działalności gospodarczej mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od nieruchomości, gdyż w sytuacji w której dany podmiot gospodarczy prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą ale w całkowicie innym miejscu, a w miejscu posiadania nieruchomości prowadzi jedynie działalność rolną wykorzystując budynki posadowione na nieruchomości wyłącznie dla celów działalności rolniczej determinuje to konieczność przyjęcia, iż budynki posadowione na nieruchomości rolnej jako związane wyłącznie z działalnością rolną nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, - art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. wskutek mylnej wykładni i przyjęcia, że o tym czy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych decyduje wyłącznie opinia biegłego rzeczoznawcy w zakresie stanu technicznego danych budynków, w sytuacji gdy "względy techniczne" o jakich mowa w tym przepisie odnoszą się także do wszelkich uwarunkowań danego przedsiębiorcy, z których wynika niemożność wykorzystania danych budynków i budowli na potrzeby działalności gospodarczej. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to wskutek obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. na skutek nieuchylenia decyzji, która zapadła z naruszeniem art. 200a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ( w skardze kasacyjnej prawdopodobnie omyłkowo wskazano ust. 2, który w przepisie tym nie występuje), a to wobec mającego wpływ na treść decyzji nieprzeprowadzenia w toku postępowania odwoławczego rozprawy, co skutkowało pozbawieniem strony możliwości wykazania podjętych i planowanych przez spółkę działań dotyczących nieruchomości, powodów dla których w części budynków znajdują się stare i nieużywane efekty dawnej działalności gospodarczej, prowadzonych w 2009 r. i 2010 r. działań zmierzających do przygotowania terenu do produkcji rolnej, a także podjętych i planowanych czynności zmierzających do zracjonalizowania sposobu zagospodarowania budynków i budowli posadowionych na nieruchomości do posiadanego przez skarżącą areału służącego produkcji rolnej. 3.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Za bezpodstawny należy uznać zarzut obrazy przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. na skutek nieuznania naruszenia przez organ odwoławczy art. 200a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy. Należy zauważyć, że organ odwoławczy nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy na wniosek strony w każdym przypadku. Zgodnie bowiem z art. 200a § 2 Ordynacji podatkowej może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. W trakcie rozprawy podatnik zamierzał zaś jedynie przedstawić swoje racje i motywy, z powodu których zaprzestał korzystania w bieżącej działalności gospodarczej z budynków położonych w N. i jakie miał plany dotyczące tej nieruchomości. Organ odwoławczy jest zobowiązany zaś do przeprowadzenia rozprawy na żądanie strony jeżeli ta we wniosku o przeprowadzenie rozprawy wskazuje okoliczności sprawy, które dopiero w jej trakcie powinny być wyjaśnione, a także jakie czynności powinny być dokonane na rozprawie, jak np. przesłuchanie świadków, biegłych, przeprowadzenie oględzin. W przypadku postępowania, które dotyczyło wymiaru Spółce podatku od nieruchomości za 2010 r., na etapie czynności przed organem odwoławczym brak było potrzeby wyjaśniania okoliczności związanych ze stanem faktycznym sprawy, a argumentacja i racje podatnika wynikały z jego stanowiska prezentowanego w złożonych pismach i odwołaniu. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy po przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania, w tym m.in. oględzin, miała wykładnia prawa materialnego, a nie rekonstrukcja planów rozwojowych i zamierzeń strony postępowania. 4.3. Za bezzasadny należy uznać także zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art.1a ust.1 pkt 3 i 4 u.p.o.l. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane stanowiące budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a stosownie do definicji legalnych z art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.o.l. użyte w tej ustawie określenia oznaczają : grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (pkt 3); działalność gospodarcza - działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt 4). Nie ulegało wątpliwości, że K. SA posiadała w 2010 r. status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 u.s.d.g., gdyż z mocy art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173 poz. 1808) przepisy u.s.d.g. zastąpiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej. Jako przedmiot działalności podmiot ten w Krajowym Rejestrze Sądowym prócz działalności typowo rolniczej (upraw roślin i zbóż, chów i hodowla zwierząt) wykazuje także m.in. działalność produkcyjną, poligraficzną, transportową, magazynową i handlową. Nie ulega też wątpliwości, że na terenie objętej podatkiem nieruchomości do 2009 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą z wykorzystaniem znajdujących się tam gruntów, budynków i budowli. Zgodnie z zapisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się takie, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Wynika z tego, że dla opodatkowanie podatkiem majątkowym od nieruchomości istotne jest wyłącznie kryterium posiadania określonych rzeczy przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Bez znaczenia są zatem zarówno zamiary podatnika, co do określonej nieruchomości, jak i faktyczne wykorzystywanie konkretnych nieruchomości w bieżącej działalności gospodarczej. W przypadku podatnika będącego spółką kapitałową, której przedmiotem statutowej działalności są czynności mające wyłącznie zarobkowy charakter nie występują w jej mieniu takie nieruchomości, które nie byłyby związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na zapis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poza wyjątkiem związanym z przesłankami dotyczącymi względów technicznych, o czym szerzej poniżej. Jak trafnie zauważył WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 marca 2006 r., w sprawie I SA/Gd 49/04 ( publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwana dalej : "CBOSA"), budynki będące własnością przedsiębiorcy powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. O tym zaś, czy podmiot jest przedsiębiorcą, czy też nie, przesądza wpis do rejestru przedsiębiorców. W omawianej definicji legalnej nie ma warunku wykorzystywania nieruchomości przez przedsiębiorcę na cele związane z działalnością gospodarczą, a wystarczający jest sam fakt ich posiadania. 4.4. Pozbawiony racji jest także zarzut naruszenia prawa materialnego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Pierwszy ze wskazanych przepisów nie przewiduje wyłączenia spod opodatkowania nieruchomości należących do przedsiębiorcy, jak to błędnie przyjęto w skardze kasacyjnej, lecz zwolnienie o charakterze przedmiotowym i to wyłącznie w odniesieniu do budynków związanych z działalnością rolniczą, bez względu na to, czyją one stanowią własność lub w czyim posiadaniu się znajdują. Warunkiem zastosowania zwolnienia nie jest tylko posadowienie budynków gospodarczych na gruntach gospodarstw rolnych, przez które rozumie się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Drugim koniecznym warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest to, aby budynki te służyły wyłącznie działalności rolniczej. Przez tą ostatnią zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Podstawowym zatem warunkiem zwolnienie jest wyłączny związek budynku lub jego części z działalnością rolniczą. Art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. stanowi, że zwolnieniu podlegają jedynie budynki służące wyłącznie działalności rolniczej. "Służące" oznacza "faktycznie wykorzystywane". Zwolnienie dotyczy wobec tego tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu działalności rolniczej, a nie tych które tylko przystosowane są do prowadzenia takiej działalności (tak trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r., w sprawie I SA/Gd 246/11, publ. CBOSA). Ratio legis unormowania z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. opiera się nie na formalnym potwierdzeniu statusu budynku gospodarczego, ale na jego faktycznym wykorzystaniu wyłącznie na potrzeby działalności rolniczej. W przypadku wątpliwości co do przeznaczenia określonych budynków organy podatkowe są zobowiązane do zapoznania się ze sposobem prowadzenia przez podatnika gospodarstwa rolnego i rozważenia roli poszczególnych budynków w tym gospodarstwie, co uczyniono w rozpatrywanej sprawie przeprowadzając wyczerpujące postępowanie podatkowe, w tym przede wszystkim dokonując oględzin. Na ich podstawie organ podatkowy ustalił, że budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy nie służą działalności rolniczej, jak również to, że nie jest w nich prowadzona także aktualnie (tj. w 2010 r.) inna działalność gospodarcza. Ta ostatnia konstatacja nie uprawnia jednak do objęcia ich zwolnieniem z opodatkowania. 4.5. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. wskutek mylnej wykładni tego przepisu w zakresie przyjęcia czy dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych należy zwrócić uwagę, że do uznania danego obiektu jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne faktyczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z określoną działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Jak wskazano już powyżej wystarczający jest sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędne jest ustalenie znaczenia użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine u.p.o.l. pojęcia "względy techniczne". W u.p.o.l. brak jest definicji tego pojęcia, tym niemniej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie przyjęto, że pod tym pojęciem należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy. Powyższe wynika z treści tego przepisu, w którym postawiono warunek, że przedmiot opodatkowania "nie jest i nie może być wykorzystywany" do prowadzenia działalności gospodarczej. Analizując ten fragment należy stwierdzić, że faktyczne niewykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej okoliczności do uznania, że nie jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Koniecznym jest zatem aby dany przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany w ogóle, w jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Względy techniczne w sposób trwały muszą wyłączać możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (por.: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 747/11, wyrok z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1808/12, wyrok z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07, wyrok z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt 1384/11, publ. CBOSA). Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie wskazano, że wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej występuje gdy przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze (por. t. 11 do art. 1a w L. Etel, Komentarz do art.1(a) ustawy o podatku od nieruchomości, publ. baza LEX 2013). Biorąc pod uwagę takie rozumienie pojęcia "względy techniczne" Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykładnia art. 1a ust.1 pkt. 3 u.p.o.l. dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa, gdyż Sąd ten trafnie uznał, że zaprzestanie działalności produkcyjnej w budynkach i pozostawienie w nich resztek maszyn i elementów poprodukcyjnych nie jest przyczyną wyłączenia takich budynków z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Także chęć adaptacji budynków dla celów przyszłej działalności gospodarczej nie zwalnia z ich opodatkowania. Dalej Sąd I instancji słusznie wskazał, że subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynków do prowadzonej działalności, nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o wyłączeniu budynku z działalności gospodarczej i opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg niższej stawki. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że okoliczność, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne", musi być badana ad casum, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych niewątpliwie należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych, rzeczoznawców) z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe wyłącznie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Należy podkreślić, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej stwierdzenie występowania "względów technicznych" nie zostało oparte jedynie na opinii biegłego, lecz również na protokołach oględzin dokonanych przez organ podatkowy. W konsekwencji słusznie WSA w Łodzi uznał, że organy podatkowe opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym prawidłowo wyjaśniły, które z budynków nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych i zastosowały do ich opodatkowania stawkę dla budynków pozostałych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Z powyższych względów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postawiony przez Skarżącą zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. 4.6. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło