I OZ 98/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2463/11 o odmowie o przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie skargi M. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2463/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. G. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 7 października 2011 r. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku. Do przedmiotowej skargi dołączył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż uchybienie terminu nastąpiło z powodu choroby, która uniemożliwiała mu normalne funkcjonowanie i wypełnienie terminów, ograniczyła mu czas na kontakt z prawnikiem, zebranie dokumentów oraz rzetelne przygotowanie skargi. Dodał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w Warszawie nie mieszka żadna jego rodzina, w związku z czym choroba całkowicie utrudniła mu funkcjonowanie. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wskazana przez skarżącego okoliczność choroby nie została poparta dokumentami, które by przedstawiały jej rozmiar i ewentualne skutki dla aktywności skarżącego. Samo twierdzenie skarżącego, że choroba uniemożliwiała mu normalne funkcjonowanie i wypełnienie terminów, ograniczyła mu czas na kontakt z prawnikiem, zebranie dokumentów oraz rzetelne przygotowanie skargi, zdaniem Sądu, nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podał, że do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył wprawdzie kserokopię historii choroby wskazującą na okresy przyjmowania leków, niemniej jednak nie wynika z niej aby dolegliwość ta uniemożliwiała mu podejmowanie czynność procesowych. Sąd podkreślił, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zwolnienie lekarskie od pracy nie jest okolicznością, która uzasadniałaby brak winy w uchybieniu terminu (wyrok NSA z 04 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36 902), natomiast z nadesłanych dokumentów nie wynika aby choroba, na którą cierpiał skarżący była chorobą nagłą, która nie pozwoliła mu na wyręczenie się inną osobą, czy też chorobą wymagającą leżenia, jeżeli skarżący nie mógł nadać pisma w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników, co mogłoby uzasadniać brak winy strony w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. G., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazał, iż od dnia 14 września 2011 r. był obłożnie chory i praktycznie nie wychodził z łóżka, co uniemożliwiło mu dotrzymanie terminu do wniesienia skargi. W ocenie skarżącego Sąd I instancji nie wzywając skarżącego do uzupełnienia dowodów, które wyraźniej wskazywałyby, że choroba była nagła i mogła uniemożliwić normalne funkcjonowanie, nie rozpatrzył wszechstronnie i nie zbadał sprawy do końca. W ocenie skarżącego, z kserokopii historii choroby, którą przedstawił wynika, że choroba była nagła, uniemożliwiając zachowanie terminu do wniesienia skargi. Do zażalenia skarżący dołączył historię wizyt u stomatologa oraz zaświadczenie z dnia 30 stycznia 2012 r. potwierdzające, że choroba, z którą zgłosił się w dniu 15 września 2011 r. była na tyle uciążliwa, że ustąpiła dopiero w dniu 30 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał nagłą i uciążliwą chorobę, która uniemożliwiła mu prawidłowe funkcjonowanie i złożenie skargi w terminie. Okoliczność ta została potwierdzona historią choroby z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" Sp. z o.o. oraz dodatkowo – w zażaleniu – historią wizyt u stomatologa oraz zaświadczeniem lekarskim z dnia 30 stycznia 2012 r. W związku z powyższym, wyjaśnić należy, że wymóg uprawdopodobnienia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia okoliczności, na którą się ona powołuje. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II FZ 353/07 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeśli zatem w rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia była choroba skarżącego, która uniemożliwiła mu normalne funkcjonowanie, to dokonanie przez Sąd I instancji oceny odmiennej wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazania fałszu dokumentu co do treści lub formy wraz z konsekwencjami wykrycia czynu karalnego (por. postanowienie SN z dnia 12 maja 2006 r., sygn. V CZ 29/06, Lex nr 200921). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek o przywrócenie terminu, mając wątpliwości co do charakteru choroby skarżącego, powinien wezwać skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających stan jego zdrowia i dopiero wówczas ocenić, czy strona uprawdopodobniła, że stan zdrowia uniemożliwił jej dokonanie czynności w terminie na to przewidzianym. Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, według którego nie każda choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się z reguły nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Ponadto Sąd I instancji, mając na uwadze oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nikt z jego rodziny nie mieszka w Warszawie, błędnie stwierdził, iż z przedstawionych dowodów nie wynika, iż nie mógł nadać pisma w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.