IV SA/Gl 1013/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-01-12
Skład orzekający: Beata Kalaga – Gajewska, Andrzej Matan, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą chorobę zawodową, opierając się wyłącznie na opinii jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, która nie wyjaśniła rozbieżności z opinią jednostki pierwszego stopnia i nie uzasadniła wystarczająco swojej oceny radiologicznej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może bezkrytycznie przyjmować opinii jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, jeśli nie wyjaśnia ona rozbieżności z opinią jednostki pierwszego stopnia i nie jest wystarczająco uzasadniona. W przypadku sprzecznych opinii lekarskich, organ odwoławczy ma obowiązek wyjaśnienia tych rozbieżności, aby zapewnić prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wydać decyzję zgodną z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca S.C. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – pylicy górników kopalń. Organ pierwszej instancji (Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny) wydał decyzję stwierdzającą chorobę zawodową, opierając się na badaniach i opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Pracodawca wniósł odwołanie, a organ odwoławczy (Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na opinii Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, która nie rozpoznała choroby. Skarżąca wniosła skargę do WSA, wskazując na krzywdzącą decyzję i sprzeczności w opiniach lekarskich.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 2 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 235¹ i art. 235 ² Kodeksu pracy, stwierdził u S.C. chorobę zawodową w postaci pylicy górników kopalń, wymienioną w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U, Nr 105, poz. 869).
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny wskazał, iż S.C. była zatrudniona w Kompanii Węgla Kamiennego S.A. Oddział KWK "A" w latach 1967-1977 i 1978-1986 jako sprzątaczka na powierzchni oraz w latach 1986-1999 jako maszynista rusztów stałych, ruchomych i przesiewaczy oraz maszynista maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni. W latach 1986-1999 r. była narażona na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 0,9 do 2,8 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO2 od 1,75 do 3,0%. Strona została w dniu [...]r. zbadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. w Poradni Chorób Zawodowych i lekarze rozpoznali u niej chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla. Podstawą rozpoznania pylicy były zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 r. W obrazie rtg płuc wykonanym w dniu [...]r. stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. W konsekwencji organ uznał, że biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową, wykonane badanie pirometryczne oraz ocenę rtg płuc istnieją podstawy do rozpoznania z wysokim prawdopodobieństwem choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń węgla.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pracodawca strony - Kompania Węgla Kamiennego S.A. Oddział KWK "A" postulując o jej uchylenie, bowiem jej zdaniem wyniki badań nie wskazały w sposób jednoznaczny na wystąpienie u S.C. pylicy górników kopalń. Potwierdza to kodeksowa definicja choroby zawodowej, określona w art. 235¹ Kodeksu pracy, która wymaga jednoznacznego stwierdzenia istnienia choroby zawodowej, a nie prawdopodobnego jej stwierdzenia.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia u S.C. choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego S.C. była badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z dnia [...]r. nie rozpoznali u niej choroby zawodowej - pylicy płuc, gdyż w pełnowymiarowych zdjęciach rtg klatki piersiowej z okresu od lutego 2005 r. do kwietnia 2010 r. nie wykazano obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie tej choroby zgodnie ze standardami Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 r. Jednocześnie lekarze podkreślili, iż w obrazie płuc brak jest wyraźnych zmian ogniskowych mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny oraz nie stwierdzili zaburzeń wentylacyjnych w badaniu pirometrycznym, jak też w badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie została wykazana jej niewydolność oddechowa. Orzecznicy również zalecili kontrolne badanie odwołującej za rok. Po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego organ wskazał, że proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się organiczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, np. za rok podczas kolejnych badań kontrolnych w Instytucie, dlatego uwzględnił odwołanie pracodawcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S.C. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej wskazując, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, bowiem choruje z powodu narażenia w pracy zawodowej na działanie wielu szkodliwych czynników, w tym pyłu kamienno-węglowego i dopiero z biegiem lat zaczęła odczuwać dolegliwości w postaci duszności. Zdaniem skarżącej, organ nie wyjaśnił sprzeczności między dwoma orzeczeniami lekarskimi i zupełnie pominął w swoich rozważaniach orzeczenie na podstawie, którego rozpoznano wobec niej chorobę zawodową oraz domagała się badania przez biegłego sądowego
W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej zaznaczył rozbieżności w treściach opinii lekarskich oraz konieczność przeprowadzenia badań klinicznych mogących je wykluczyć oraz złożył wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 23 grudnia 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.), określanej dalej w skrócie jako K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania.
Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869), określane dalej w skrócie jako rozporządzenie. Rozporządzenie powyższe określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Jak wynika z akt administracyjnych i z oceny narażenia zawodowego skarżąca pracowała w latach 1986-1999, jako maszynista rusztów stałych, ruchomych i przesiewaczy oraz maszynista maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni w KWK "A" w Z., w warunkach narażenia na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 0,9 do 2,8 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO2 od 1,75 do 3,0%. pył kamienno - węglowy (zwłókniający), stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3.2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego powyżej rozporządzenia. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, a nadto okoliczność ta nie jest sporna.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że zasadnie i w orzeczeniach lekarskich i decyzji organu odwoławczego stwierdzono, że proces pyliczny przebiega powoli i może się ujawnić w każdym czasie od ustania narażenia. Pylica może się rozwinąć także w wiele lat po ustaniu narażenia na działanie czynnika szkodliwego, przy czym upływ czasu od ustania narażenia nie jest w tym przypadku przeszkodą do stwierdzenia tej choroby zawodowej.
Skarżąca została poddana badaniu w dwóch jednostkach orzeczniczych (I i II stopnia), to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., ale tylko pierwsza z nich rozpoznała u chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla kamiennego. W opinii tej jednostki podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 roku. Wskazano, że w obrazie rtg płuc wykonanym w dniu [...]r. stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Podsumowując, w oparciu o wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową, oraz ocenę obrazu rtg płuc uznano, że istnieją podstawy do rozpoznania u skarżącej z wysokim prawdopodobieństwem pylicy górników kopalń węgla.
Z kolei z opinii Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...]r. wynika, że w przeprowadzonym badaniu spirometrycznym nie stwierdzono zaburzeń wentylacji.
W badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie wykazano cech niewydolności oddechowej. Podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Podniesiono, że aktualny radiogram klatki piersiowej skarżącej z lutego 2005 r. i marca 2006 r. oraz kwietnia 2010 r. nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (1980r.). Stąd też biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym potwierdzone w dochodzeniu epidemiologicznym narażenie na pył kamienno-węglowy z zawartością krzemionki w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne przez okres zatrudnienia skarżącej w latach 1986-1999, aktualną ocenę radiologiczną, zdaniem tej jednostki diagnostycznej, nie istnieją podstawy do rozpoznania u choroby zawodowej pod postacią pylicy płuc. Jednocześnie w badaniach dodatkowych zaznaczono, iż płuca o wzmożonej przejrzystości wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, przy czym wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, jak też organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: Lex nr 45833).
W konsekwencji, jakkolwiek z treści powołanego wyżej § 8 ust. 1 rozporządzenia wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z takich opinii, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro, bowiem omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a. i podlegają one weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie, to zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a., powinny być ocenione w odniesieniu do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Odnosząc się do powyżej opisanych ustaleń jednostek orzecznicznych wskazać trzeba, iż przedwczesna i nie uprawniona jest konstatacja organu odwoławczego, iż: "Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczenia lekarskiego placówki II stopnia rozstrzygającej sprawy sporne - IMPiZŚ w S. z dnia [...]r.- [...]PWIS uwzględnił odwołanie zakładu pracy (...)" (strona 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Zdaniem Sądu, argumentacja taka nie może w niniejszej sprawie zostać uznana za wystarczającą do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Zauważyć przyjdzie, iż organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań w kwestii rozbieżności zacytowanych powyżej opinii jednostek orzeczniczych.
W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. rozpoznano chorobę zawodową na podstawie tego samego obrazu rtg z dnia [...] kwietnia 2010 r. i stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych, które uznano za efekt oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynika, iż odmiennie oceniono radiogramy klatki piersiowej według tych samych standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r.
Wskazana rozbieżność nie została wyjaśniona w opinii jednostki orzeczniczej drugiego szczebla, ani też wbrew ciążącemu na organie odwoławczym obowiązkowi wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jest to także o tyle istotne, że w badaniach dodatkowych ta sama jednostka (Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) zaznaczyła, iż płuca skarżącej są o wzmożonej przejrzystości i wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, przy czym wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono. Stąd też - zdaniem Sądu - orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie odpowiada wymaganiom określonym w treści art. 84 § 1 k.p.a. Jest ono bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne będzie również rozstrzygnięcie spornej kwestii oceny tego samego zdjęcia rtg z dnia [...] kwietnia 2009r., którego wyjaśnienia nie podjął się organ odwoławczy.
Równocześnie zawarta w obu orzeczeniach diagnoza oparta została na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r.
Tymczasem posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w orzeczeniu lekarskim.
Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem jest również Rzeczpospolita Polska, w świetle art. 10 Konstytucji tej Organizacji, ma charakter stałego sekretariatu i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Sporządzona przez ten organ "Klasyfikacja" jest więc jedynie zbiorem zaleceń, a nie wiążących reguł i nie może być podstawą do tworzenia prawnej definicji choroby pylicy. W konsekwencji, powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie zmienia faktu, że są jednostka orzecznicza zobligowana jest wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian stwierdzonych u badanego, a nadto ustosunkować się do ewentualnych wyników innych badań.
Zdaniem Sądu, powyższy wymóg nie został w sprawie zachowany, co rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość zaskarżonego aktu. Trzeba bowiem zaakcentować, że uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej powinno obejmować szczegółowy opis cech obrazu chorobowego, które wykluczają zawodową etiologię choroby i precyzyjne przedstawienie zasad diagnostyki różnicowej tego schorzenia. Powinno ono również uwzględniać całość zgromadzonego materiału dowodowego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 190/10, dostępny w internetowej Bazie Orzeczeń NSA). Decyzja wydana przez organ administracji musi spełniać wymogi formalne przewidziane treścią art. 107 § 1 K.p.a., a w szczególności uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym odmówił takiej mocy, jak również odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a zatem po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Tym samym uznać trzeba, iż zaskarżona decyzja oparta na orzeczeniach, lakonicznych i nienależycie uzasadnionych wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a., albowiem nie podjęto niezbędnych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkować musiało naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a.
Bez względu bowiem na przewidziane prawem dwuszczeblowe postępowanie orzecznicze, na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. Organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka orzecznicza stwierdza bowiem chorobę zawodową lub odmawia takiego stwierdzenia. Rolą organu jest więc uzyskać takie dane, na podstawie których można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia. Mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie nie wyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u badanego jednostki chorobowej organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji zgodnej z przywołanymi wyżej przepisami procedury administracyjnej. Organ musi nadto pamiętać, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu.
Z tych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ponieważ zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wyrok Sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 2 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), uwzględniając koszt zastępstwa adwokackiego i zwrot opłaty za udzielone pełnomocnictwo (240 zł. i 17 zł.).
W toku ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącej, organ drugiej instancji przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe, poprzez zwrócenie się do placówki orzeczniczej (Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy są prawidłowe dotychczasowe ustalenia w zakresie stwierdzonych u skarżącej zmian chorobowych, w tym również różnic wynikających z już wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich oraz, czy schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w pozycji 3/2 jako pylica górników kopalń węgla występuje u skarżącej czy też nie. Na tej podstawie organ, przy zachowaniu obowiązku wynikającego z art. 10 K.p.a., podejmie stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wskazania zamieszczone w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz kierując się przepisami przywołanego wcześniej rozporządzania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło