II GSK 726/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-06
Skład orzekający: Janusz Zajda, Czesława Socha, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego dorosłemu domownikowi, który nie przekazał pisma adresatowi, jest skuteczne w świetle przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma sądowego dorosłemu domownikowi jest skuteczne, nawet jeśli osoba ta nie przekazała pisma adresatowi. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął skuteczność doręczenia, ponieważ spełnione zostały wymogi art. 72 § 1 PPSA, a zarzut wadliwości doręczenia oparty na braku poinformowania adresata przez domownika jest bezpodstawny. W konsekwencji, brak uiszczenia wpisu sądowego w terminie uzasadnia odrzucenie skargi.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę P. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego mimo wezwania. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 72 § 1 PPSA, poprzez błędne ustalenie skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków skargi. Skarżący podniósł, że pismo odebrał jego szwagier, który nie był jego domownikiem ani pełnomocnikiem i nie przekazał mu wezwania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Czesława Socha (spr.) Gabriela Jyż Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2269/11 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. o sygnaturze VI SA/Wa 2269/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę P. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.
Sąd pierwszej instancji opierając się o treść art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odrzucił skargę P. D. na wskazaną powyżej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z uwagi na nieuiszczenie należnego wpisu sądowego mimo wezwania do dokonania tej czynności.
Powyższa ocena sformułowana została w związku z bezskutecznym upływem terminu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 228 złotych, jaką wniósł skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Sąd wskazał, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, doręczono skarżącemu w dniu 12 grudnia 2011 r. Termin ten upływał z dniem 19 grudnia 2011 r. We wskazanym terminie wpis od skargi nie został uiszczony.
Skargą kasacyjną P. D. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 67, art. 72 § 1, art. 82 i art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd I instancji dokonał błędnego ustalenia co do skuteczności doręczenia skarżącemu wezwania w trybie art. 72 § 1 powołanej wyżej ustawy. Skarżący wskazał, że z pisma Urzędu Pocztowego S. Cz. z dnia 21 lutego 2012 r. wynika, iż osobą, która odebrała przesyłkę zawierającą wezwanie był R. C. – szwagier skarżącego. Osoba ta nie była przez skarżącego uprawniona do odbierania przesyłki, nie był on również pracownikiem lub pełnomocnikiem skarżącego, nie zamieszkuje pod wskazanym na wezwaniu adresem, jak również nie jest domownikiem. Skarżący podkreślił, że do chwili obecnej nie doszło do faktycznego odbioru wezwania, albowiem R. C. nie przekazał mu wezwania, które odebrał "grzecznościowo", nie jest również w stanie wskazać, gdzie się ono znajduje i co z nim zrobił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 67, 72, 82 w związku z art. 220 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A więc, że nie było podstaw do odrzucenia skargi, gdyż nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków skargi. Chodzi zatem o doręczenie wezwania osobie, która nie była domownikiem w rozumieniu ustawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa skutecznego doręczenia wezwania została przez Sąd I instancji należycie oceniona. Sąd I instancji przyjął, że doręczeniu zastępczemu nie można było postawić zarzutu wadliwości, skoro spełniało wymogi, o których mowa w art. 72 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warunkiem skuteczności doręczenia w tym trybie jest brak sprzeczności interesów w sprawie między adresatem pisma a osobą odbierającą oraz wyrażenie zgody i wyraźne podjęcie się przez odbierającego oddania pisma adresatowi a także doręczenie dorosłemu domownikowi w mieszkaniu adresata. Doręczenie to opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Skarżący podniósł, że wezwanie nie zostało mu doręczone, gdyż odbierający pismo (szwagier) zapomniał poinformować o dokonanym mu doręczeniu. Podniósł przy tym, że odbiór przesyłki nastąpił "grzecznościowo", aby skarżący nie musiał osobiście udawać się do urzędu pocztowego. Zarzucił przy tym, że szwagier nie jest jego pracownikiem ani pełnomocnikiem i nie zamieszkuje pod tym samym adresem. Oznacza to, że nie należało też przyjąć oceny domownika wymaganej w rozumieniu ustawy.
Powołany w zarzucie skargi kasacyjnej art. 72 § 1 ustawy w świetle powyższych okoliczności należy interpretować ścieśniająco, w sytuacji gdy doręczenie następuje dorosłemu domownikowi w mieszkaniu adresata. W okolicznościach niniejszej sprawy doręczenie to nastąpiło w wyżej wskazany sposób. Skarżący sam podniósł, że szwagier odebrał przesyłkę w sposób prawidłowy, a fakt braku poinformowania skarżącego o tym fakcie pozostaje poza oceną i nie ma wpływu na ocenę skuteczności doręczenia. Tak więc kwestionowanie pojęcia domownika w rozumieniu wymogu ustawy w kontekście skutecznego doręczenia jest bezprzedmiotowe. Oznacza to, że Sąd I instancji trafnie przyjął skuteczność doręczenia, skutkiem czego jest odrzucenie skargi wobec braku uiszczenia wpisu w wymaganym terminie.
Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że został naruszony przepis art. 72 § 1 ustawy czy też art. 82 i 220 § 1 ustawy. Podkreślić należy, że wymieniony w zarzutach skargi kasacyjnej art. 67 ustawy nie mógł być w tej sprawie rozpatrzony przez Naczelny Sąd Administracyjny, skoro nie wskazał przy swoim rozbudowaniu naruszoną przez Sąd I instancji normę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, s. 382). Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 cytowanej wyżej ustawy) i dlatego nie ma kompetencji do dookreślania za wnoszącego skargę kasacyjną tak rozumianej podstawy skargi kasacyjnej.
Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło