II OZ 921/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 976/11 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 976/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez K. P. decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] odmawiającą K. P. odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i czasowego wykorzystania obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], położonej w B. gmina K. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w doktrynie i literaturze jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania (vide: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 122). W ocenie Sądu I instancji decyzja o odmowie odroczenia rozbiórki obiektu budowlanego i o nie zezwoleniu na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego, jako akt odmowny, nie kwalifikuje się do wykonania. Dlatego też wstrzymanie jaj wykonania nie jest możliwe. Sąd I instancji wskazał, iż decyzja o odmowie odroczenia wykonania nakazu rozbiórki pozbawiona jest cech wykonalności, a zatem jej wstrzymanie nie jest ani możliwe, ani nie może spowodować skutku oczekiwanego przez skarżącą tj. wstrzymania nakazu rozbiórki obiektu. Uzasadnienie złożonego wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji odnosi się w istocie do przesłanek wstrzymania decyzji rozbiórkowej, która w niniejszej sprawie nie podlega kontroli Sądu. Zażalenie na w/w postanowienie wniosła K. P. wnosząc o jego zmianę w ten sposób, że zostaną uchylone postanowienia w sprawie rozbiórki domku letniskowego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu podniosła, iż Sąd I instancji nie odniósł się jej argumentów dotyczących nowego dowodu w sprawie mogącego mieć znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy, a nie znanym w chwili podejmowania decyzji przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wniosła o rozpatrzenie jej zażalenia nie tylko pod kątem tymczasowej ochrony, ale kompleksowo i na podstawie zebranego w sprawie materiału – czy rzeczywiście istnieje konieczność rozbiórki domku letniskowego. W związku z faktem odnalezienia przez skarżącą kopii decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 1987 r. dotyczącej przedmiotowej działki, z której wynika, że "Powierzchnia powinna pozostać trwale utrzymana jako las przy jednoczesnym pozostawieniu istniejących domków letniskowych do czasu wyrębu drzewostanu" skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w sprawie rozbiórki domku letniskowego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skarżąca wniosła jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy zauważyć, że jakkolwiek ustawa dopuszcza złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w każdym przypadku wniesienia skargi do sądu, to przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, co nie dotyczy wszystkich aktów administracyjnych. Co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne, czy też decyzje umarzające postępowanie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") wskazuje, że Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika zatem, że nawet gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Sąd może – ale nie musi – wstrzymać wykonanie aktu lub czynności. Sąd w żadnym wypadku nie jest zobligowany z mocy prawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu/czynności. W niniejszej sprawie słusznie Sąd I instancji ocenił, że nie zachodziły podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o odmowie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i nie zezwolono na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową. Nie można mówić o wykonaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 295). Słusznie zatem Sąd I instancji wskazał, że instytucja unormowana art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.