I SA/Po 715/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-01-19
Skład orzekający: Jerzy Małecki, Katarzyna Wolna – Kubicka, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które mimo potwierdzania rzeczywistego obrotu paliwem, zostały wystawione przez podmioty, które nie były jego faktycznymi sprzedawcami?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Obejmuje to sytuację, gdy faktura dokumentuje nabycie towaru, ale sprzedawca wskazany na fakturze nie był jego faktycznym dostawcą, nawet jeśli podatnik otrzymał towar i zapłacił za niego.Stan faktyczny
Podatniczka E.Ł. odliczyła podatek naliczony z faktur wystawionych przez Spółkę A i Spółkę B za dostawy oleju napędowego w 2006 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając faktury za 'puste', ponieważ spółki te nie były faktycznymi sprzedawcami paliwa, nie posiadały go, nie miały koncesji ani zaplecza technicznego. Podatniczka twierdziła, że otrzymywała paliwo i faktury były poprawne formalnie i materialnie. Organy odwoławcze utrzymały decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że spółki nie mogły sprzedawać paliwa, gdyż go nie posiadały.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012r. sprawy ze skargi EŁ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od czerwca do października 2006r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nr [...] określił E. Ł. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: czerwiec 2006r. w kwocie [...] zł, za lipiec 2006r. w kwocie [...] zł, za sierpień 2006r. w kwocie [...] zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za wrzesień 2006r. w kwocie [...] zł, natomiast za październik 2006r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w postępowaniu kontrolnym ustalono, że E. Ł prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "T. C. E.Ł." w zakresie usług transportowych oraz prowadząc "G. R. E.Ł." w poszczególnych miesiącach 2006r. odliczała od podatku należnego podatek naliczony z faktur wystawionych przez Spółka A z siedzibą w P. oraz Spółkę B z siedzibą w P. Organ I instancji ustalił, że działalność spółki A, a następnie spółki B sprowadzała się do procederu prowadzenia pozornych czynności zakupu i sprzedaży oleju napędowego i wprowadzania do obiegu tzw. "pustych" faktur VAT, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. W trakcie postępowania ustalono, że w 2006 r. prezesem zarządu i jedynym udziałowcem spółki A był W.F. , będący osobą niezdolną do samodzielnego zarządzania spółką, z uwagi na brak wiedzy i kwalifikacji. Nie posiadał także wiedzy odnośnie stanu zatrudnienia w spółce i nie interesował się jej działalnością. Jego rola ograniczała się jedynie do podpisywania faktur dokumentujących fikcyjną sprzedaż oleju napędowego, co czynił bez znajomości ich treści. Z ustaleń organu I instancji wynika, że W. F. był osobą często nadużywającą alkoholu i w czasie jego niedyspozycji faktury VAT sprzedaży podpisywał jego imieniem i nazwiskiem J. I. Prezes zarządu spółki nie znał kontrahentów spółki, w tym R. M. "głównego dostawcy" paliwa do Spółka A. Wszelkie formalności związane z działalnością przedsiębiorstwa, takie jak np. zawieranie umów, wypłata pieniędzy z rachunku bankowego spółki dokonywane były przez W. F. wyłącznie w obecności i pod nadzorem J. I. Prezes zarządu Spółki A po podjęciu środków pieniężnych nie dysponował nimi, były one bowiem niezwłocznie przekazywane J. I. Jak ustalił organ I instancji J. I. był nieformalnym współpracownikiem Spółki A odpowiedzialnym za "pilnowanie" prezesa spółki, aby ten realizował powierzone mu zadania. Spółka dokonywała obrotu fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czyli tzw. "pustymi fakturami". J. I. fałszował faktury VAT "zakupu" paliwa przez Spółkę A od PPHU R. M., poprzez ich drukowanie, opieczętowywanie oraz podpisywanie się za R. M. w celu uprawdopodobnienia obrotu paliwem. Na wniosek Prokuratury Okręgowej w P. Wydział VI do Spraw Przestępczości Gospodarczej zostało przeprowadzone przez Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej w P. postępowanie kontrolne [...] w spółce A, które wykazało, że spółka nie posiadała wymaganej koncesji na obrót paliwami, nie posiadała pojazdów przystosowanych do przewozu paliwa ani bazy paliwowej, nie zatrudniała też osób, które mogłyby wykonywać faktyczne czynności związane z handlem paliwami.
Wobec powyższych ustaleń Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zakwestionował prawidłowość odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez tę spółkę na rzecz podatniczki w 2006 r. W tym samym roku wystawcą faktur sprzedaży paliwa na rzecz "T. C.E. Ł." była spółka B. Z materiału zgromadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wynika, że Spółka A posiadała bazę odbiorców "pustych faktur" liczącą ok. 1 tysiąca podmiotów, która następnie po likwidacji spółki A została przekazana do spółki B która "kontynuowała" działalność prowadzoną wcześniej w ramach Spółki A . Z informacji uzyskanej z Urzędu Regulacji Energetyki (pismo nr [...] z [...] czerwca 2010 r.) wynika, że spółka B nie posiadała wymaganej koncesji na obrót paliwami. W miejscu prowadzenia działalności tj. w P. na ul. D. [...] ww. Spółka wynajmowała pomieszczenia biurowe od dnia [...].11.2006r. na podstawie porozumienia zawartego w dniu [...].10.2006r. pomiędzy W. SA a spółką B. W okresie trwania umowy najmu aż do jej zakończenia w dniu [...].06.2007r. nie prowadziła stacji paliw na terenie W. S.A. (fakt potwierdzony pismem W. z dnia [...].06.2010r.). Spółka nie dokonywała zakupów oleju napędowego. Nie dysponowała więc paliwem, które mogło być przedmiotem rzeczywistych transakcji gospodarczych. Działalność spółki B sprowadzała się do wprowadzania "pustych faktur" VAT do obrotu gospodarczego, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji w nich opisanych. Dotyczyło to zarówno faktur dostaw oleju napędowego jak i jego nabyć. Osoby działające w ramach spółki B J. B. - prezes Zarządu, J. J., E. B., P. Z., A. M. oraz J. I.) same wystawiały faktury zakupu oleju napędowego ze spółki "I." z siedzibą w P. W związku z tym organ uznał, że faktury pochodzące od spółki B były "pustymi fakturami", więc nie uprawniały do odliczenia wynikającego z nich podatku od towarów i usług.
Przesłuchana w dniu [...]10.2010r. w charakterze strony E. Ł. stwierdziła, że nie posiadała wiedzy o swoich kontrahentach, nie sprawdzała czy firmy posiadają koncesję na obrót paliwami, nigdy nie była w siedzibie żadnej z firm, od której kupował paliwo, nie zna żadnego pracownika w nich zatrudnionego. Kontakt z firmą Spółką A nawiązał jej ojciec M. Ł. na parkingu w K., gdzie nieznajomy mężczyzna zaproponował mu sprzedaż paliwa. Terminy i warunki kolejnych dostaw uzgadniane były w momencie dostawy paliwa do siedziby firmy w G.. Cena jednostkowa za olej napędowy z faktur, na których jako wystawca widnieje Spółka A była uzgadniana każdorazowo z kierowcą cysterny przywożącej paliwo, którego nazwiska strona nie pamięta. Zapłatę za dostarczane paliwo przesłuchiwana przekazywała do rąk kierowcy nieznanego z imienia i nazwiska i poza fakturami ze sposobem płatności "zapłacono gotówką" nie posiada żadnego innego dowodu zapłaty należności wynikających z tych faktur. Odnośnie spółki B zeznała, że nie nawiązałam nowego kontaktu z firmą Spółka B. Kierowca, który przywoził wcześniej paliwo z firmy Spółki A poinformował ją, że firma zmieniła nazwę na Spółka B. Zeznania te są spójne z zeznaniami przesłuchiwanego w charakterze świadka M. Ł.
Zdaniem organu, podatniczka dokonując w 2006 r. odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Spółkę A i Spółkę B, naruszyła art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.- dalej ustawa o VAT). Na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 lit a ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Spółki wystawiające zakwestionowane faktury nie były dostawcami towaru. Organ podatkowy I instancji podkreślił, że podatniczka nie zachowała dostatecznej staranności przy wyborze kontrahenta, mając świadomość, że od tego uzależnione jest prawo do odliczenia podatku naliczonego. Stwierdzone podczas kontroli podatkowej nieprawidłowości dały podstawę do uznania, że księgi podatkowe są nierzetelne w części dotyczącej ustaleń zawartych w ww. decyzji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011r. strona złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Jednocześnie nie zgodziła się z tezą organu I instancji, że zakwestionowane faktury są tzw. "pustymi fakturami". Podnosi, że zakupione paliwo otrzymywała. Stwierdziła że zeznania osób związanych ze spółką A potwierdzają fakt drukowania i podpisywania przez te osoby spornych faktur. Zdaniem podatniczki skoro faktury były wystawiane i za fakturami szły dostawy paliwa, w żaden sposób nie można uznać, że były to faktury puste, nie związane z dostawami. Nie ma znaczenia w ocenie podatniczki, że dostawca posiadał fizycznie towar, istotne jest, że dokonywał jego sprzedaży. W praktyce gospodarczej często dochodzi do sytuacji, że przedsiębiorstwo dokonujące sprzedaży, kupuje towar od podmiotu trzeciego i przewóz następuje bezpośrednio od tej osoby trzeciej do odbiorcy ostatecznego. Zdaniem strony, dla sprawy nie ma też znaczenia, czy dostawca posiadał koncesję na sprzedaż paliwa, zgodnie z art5 ust.2, w związku z ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. czynności odpłatnej dostawy paliwa podlega opodatkowaniu niezależnie, czy została wykonana z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
W trakcie prowadzonego postępowania, organ odwoławczy przeprowadził na wniosek strony dowód z przesłuchania świadków: w dniu [...].06.2011.r – D.G., który pomagał w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez stronę oraz w dniu [...]06.2011r. B. B - kierowcę w przedsiębiorstwie prowadzonym przez E. Ł. na okoliczność, że w ślad za fakturą następowała dostawa paliwa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przeprowadzone w sprawie wykazało, że faktury VAT wystawione przez Spółkę A oraz Spółkę B są fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Uznał, że dowody przeprowadzone przez organ odwoławczy z zeznań świadków nie podważyły dowiedzionego w toku postępowania faktu, że spółka A oraz Spółka B nie mogły sprzedawać paliwa na rzecz E. Ł., gdyż go nie posiadały. Ustosunkowując się natomiast do pisma z dnia [...].06.2011r., w którym pełnomocnik strony skarżącej zarzucił organom podatkowy oparcie stanu faktycznego wyłącznie na zeznaniach R. B., J. I. oraz D.N. (nieformalna księgowa w spółce A) uznał za bezpodstawne. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony również w oparciu o inne dowody, np: pismo Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] 06.2010r. dotyczące spółki B potwierdzające, że Spółka ta nie posiadała koncesji na obrót paliwami, pismo Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...].05.2004r. wydane dla Spółki A informujące o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Spółki o udzielenie koncesji na obrót paliwami ciekłymi, przesłuchanie R. M. (protokół z dnia [...] 03.2008r.) potwierdzające, że nie dostarczał on paliwa do Spółki A pismo "W." S.A. z dnia [...].06.2010r. potwierdzające, że Spółka B w okresie trwania umowy najmu, aż do jej zakończenia w dniu [...].06.2007r, nie prowadziła stacji paliw na trenie "W", przesłuchanie strony oraz M. Ł. obrazujące sposób nawiązania kontaktu z Spółką A oraz okoliczności, w jakich odbywały się zakwestionowane "transakcje". Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organy nie kwestionują dostaw paliwa służące działalności E.Ł., kwestionują jedynie prawo do odliczenia podatku naliczonego z wystawionych faktur przez Spółkę A i Spółkę B, ponieważ firmy te nie były dostawcami towaru.
W skardze złożonej pismem z dnia [...]września 2011r. strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
- rażące naruszenie przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit.a) ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej ustawa o VAT ), poprzez uznanie, że faktury VAT wystawione na rzecz E. Ł. przez Spółkę A oraz przez Spółkę B dokumentują fikcyjne transakcje obrotu paliwem, a zatem są "pustymi fakturami", w sytuacji - gdy zdaniem skarżącej - faktury te są poprawne zarówno pod względem formalnym jak i materialnym, gdyż potwierdzają rzeczywisty obrót paliwem;
- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niesłusznym uznaniu, że E. Ł. nieprawidłowo odliczyła od podatku należnego podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych na jej rzecz przez Spółkę A i przez Spółkę B , w sytuacji gdy odliczenie podatku nastąpiło zgodnie z prawidłowo wystawionymi fakturami dokumentującymi faktycznie dokonane czynności zakupu i sprzedaży oleju napędowego, a zatem stanowiące podstawę do obniżenia podatku należnego.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że nie miała obowiązku sprawdzać wiarygodności firm: Spółka A i Spółka B jako dostawców paliw płynnych a także ustalania, czy firma ta posiada koncesję na obrót paliwami płynnymi, zwłaszcza wobec faktu, że dostawy paliwa były realizowane. Strona nie miała również obowiązku badać źródła pochodzenia paliwa. Zdaniem strony skarżącej przedmiotem badania winno być to, czy pomiędzy nią a dostawcą paliwa miały miejsce zdarzenia udokumentowane ww. fakturami. W ocenie strony skarżącej bezzasadnym jest twierdzenie, iż sposób odbioru paliwa oraz dokonywania zapłaty (w formie gotówkowej), przeczy rzeczywistemu dokonywaniu jego dostaw. Skarżąca akcentuje również fakt, że ilość paliwa widniejąca na fakturach wystawionych przez Spółkę A i Spółkę B jest w pełni adekwatna do zapotrzebowania wynikającego z usług wykonywanych przez nią w ramach prowadzonej działalności w zakresie transportu ciężarowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty podniesione przez skarżącego za bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Natomiast kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Od tej zasady ustawa o VAT przewiduje szereg wyjątków, a jeden z nich uregulowany został w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a. Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Dla stwierdzenia przez podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest zatem, w szczególności, wykorzystanie przez podatnika nabytych towarów lub usług do wykonywania czynności opodatkowanych, posiadanie faktury dokumentującej nabycie towarów lub usługi, a także ustalenie, że faktura stwierdza czynności, które zostały dokonane. Biorąc pod uwagę brzmienie powołanych przepisów oraz treść zarzutów podniesionych w skardze w pierwszej kolejności należy poddać analizie kwestie procesowe, gdyż właściwe ustalenie stanu faktycznego ma kluczowe znaczenie dla stwierdzenia prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. , poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Z kolei na podstawie art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten zawiera zasadę swobodnej oceny dowodów, w myśl której ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego. W świetle tej normy organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Niesporne w sprawie jest, że skarżąca wykorzystywała paliwo do wykonywania czynności opodatkowanych oraz że posiadała faktury. Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy sporne faktury odzwierciedlają czynności, które zostały dokonane. Odnosząc się do tak postawionej kwestii należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i tym samym zasadnie ustaliły, że czynności stwierdzone fakturami wystawionymi przez Spółkę A z siedzibą w P. oraz przez Spółkę B z siedzibą w P. nie zostały dokonane.
Należy wyjaśnić, że stwierdzenie w fakturze czynności, które zostały dokonane – w myśl w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a. ustawy o VAT – obejmuje nie tylko wskazanie przedmiotu danej czynności, ale także, w szczególności, wskazanie sprzedawcy i nabywcy danego towaru. Z tego punktu widzenia istotne jest – poza ustaleniem faktu nabycia oleju napędowego – również wykazanie, że towar ten pochodził od pomiotu, który został wskazany w fakturze jako sprzedawca. Biorąc to pod uwagę należy podkreślić, że organy obu instancji nie kwestionują faktu posiadania oleju napędowego przez skarżącą. Z ustalonego stanu faktycznego wynika bezspornie, że zarówno Spółkę A jak i Spółkę B nie miały obiektywnych możliwych dostawy oleju napędowego skarżącemu. Obie spółki nie podejmowały czynności wskazanych w treści kwestionowanych faktur, a ich działalność ograniczała się do wystawiania faktur, które nie odzwierciedlały przebiegu rzeczywistych zdarzeń. Z ustaleń tych wynika zatem, że olej napędowy nie mógł pochodzić od spółek, które były w treści faktury wskazane jako sprzedawcy. W takiej sytuacji należy się zgodzić z organami obu instancji, że faktury wystawione przez Spółkę A z siedzibą w P. oraz przez Spółkę B z siedzibą w P. nie odzwierciedlały stanu faktycznego, ponieważ nie dokumentowały dostawy paliwa od jej faktycznego sprzedawcy. Z akt sprawy wynika, że działalność prezesa spółki A z siedzibą w P. W. F. oraz prezesa spółki B sprowadzała się jedynie do podpisywania faktur dokumentujących fikcyjną sprzedaż oleju napędowego, co czynili nie znając nawet ich treści. Spółki nie posiadały zaplecza technicznego do prowadzenia handlu paliwem, nie zatrudniała pracowników, za pomocą których handel paliwem mógłby się odbywać. Obie spółki nie posiadały koncesji na obrót paliwami. Nadto organ ustalił, że faktury wystawiane na zakup paliwa na rzecz Spółki A i Spółki B również nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, zatem spółki nie dysponowały paliwem. Organ zebrał obszerny materiał dowodowy i w ocenie Sądu organy obu instancji ustaliły stan faktyczny, który nie budzi żadnych wątpliwości.
Odnośnie zarzutu strony skarżącej, że nie miała obowiązku sprawdzać wiarygodności firm: Spółki A i Spółki B podkreślić należy, że żaden przepis nie nakłada na podatnika takiego obowiązku. Jednakże to w interesie osoby prowadzącej działalność gospodarczą leży podjęcie działań, które wyeliminowałyby ryzyko współpracy z nierzetelnymi kontrahentami, ponieważ to podatnik ponosi negatywne konsekwencje odliczenia podatku naliczonego z faktury nieodzwierciedlającej rzeczywistej transakcji, tzn. nie chodzi wyłącznie o przedmiot dostawy, ale również o podmiot transakcji. Należy również podkreślić, że biorąc pod uwagę okoliczności zawarcia współpracy z obu spółkami, warunki dostawy, oferowaną niższą cenę paliwa od ceny rynkowej oraz uzgodnioną formę płatności - gotówką na ręce kierowcy, którego tożsamości skarżąca nie znała, skarżąca powinna chociażby przypuszczać, że nabywa towar z nieujawnionego źródła, a otrzymywane faktury jedynie firmują tenże obrót i te przypuszczenia powinny spowodować określone działanie zmierzające do ustalenia wiarygodności podmiotu wystawiającego faktury. W obrocie paliwami funkcjonuje bardzo dużo firm, które firmują obrót tymi wyrobami, w sytuacji gdy źródło pochodzenia jest nie znane. To nakłada na odbiorców obowiązek szczególnej ostrożności przy wyborze dostawców.
Podsumowując, organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, że skoro faktury wystawione na rzecz skarżącej były nierzetelne, to E. Ł. została pozbawiona prawa do odliczenia podatku z nich wynikającego. Podkreślić zatem należy, że strona została pozbawiona możliwości odliczenia podatku naliczonego dlatego, że faktury stanowiące podstawę rozliczenia były "puste" (wystawcy faktur nie byli rzeczywistymi sprzedawcami oleju napędowego).
Wobec powyższego uznać należało, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w związku z tym na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło