I OSK 1118/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-09
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Izabella Kulig - Maciszewska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy objęcie gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy w dniu 25 listopada 1948 r. nastąpiło skutecznie, zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. i rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., co determinuje termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Objęcie gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy następuje z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie, zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. Pozostałe formy ogłoszenia (w prasie, rozplakatowanie) nie mają wpływu na skutek prawny. W związku z tym, ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym z dnia 25 listopada 1948 r. oznaczało skuteczne objęcie gruntu w posiadanie, a termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego upłynął 25 maja 1949 r. Wniosek złożony po tym terminie jest bezskuteczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości w Warszawie. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony przez poprzedniczkę prawną skarżącego po terminie określonym w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. Organy administracji uznały, że termin ten rozpoczął bieg od daty ogłoszenia o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę w Dzienniku Urzędowym (25 listopada 1948 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/11 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r., Sygn. akt I SA/WA 1525/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. K. 14a (obecnie działka nr ew. 71/1) pochodząca z dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "Willa D.", stanowiła własność F. D.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia [...] lutego 1967 r., sygn. akt I Ns [...] spadek po F. D. zmarłym dnia [...] maja 1946 r. nabył w całości syn M. D., z tym, że żonie zmarłego A. D. służyło prawo dożywotniego użytkowania ½ części spadku. A. D. zmarła, w dniu [...] lipca 1985 r.
Powyższa nieruchomości na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) została objęta w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy.
W dniu 11 sierpnia 1949 r. A. D. złożyła wniosek w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezydent m. st. Warszawy odmówił M. D. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu o pow. 730,00 m2, położonego w Warszawie przy ul. K. 14a (obecnie rejon ul. S., ul. H., ul. R.) oznaczonego jako działka nr 71/1 z obrębu 4-08-06. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. K. 14a został złożony po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., który jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego. Wobec tego z upływem terminu na złożenie wniosku dekretowego wygasło uprawnienie do uzyskania w trybie dekretu prawa użytkowania wieczystego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. D..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 24 lutego 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy gmina uwzględni wniosek byłego właściciela o ustanowienie własności czasowej, jeżeli zgłoszony został w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, a korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Organ podkreślił, że przepis art. 7 ust. 1 dekretu czynności "objęcia w posiadanie gruntu" przez gminę, nadał takie znaczenie prawne, ponieważ od dnia objęcia w posiadanie gruntu należy liczyć początek terminu do zgłoszenia wniosku o przyznanie własności czasowej.
Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy w dniu 25 listopada 1948 r., o czym ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego nr 27 z 1948 r. Do czynności objęcia gruntu w posiadanie miały, zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę m. st. Warszawy. Zgodnie z § 1 rozporządzenia obejmowanie w posiadanie gruntów nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, podanych do wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Z kolei w myśl § 3 grunty uważało się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Zdaniem organu tak kategoryczne brzmienie przepisu nie pozostawia wątpliwości, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy miało wyłącznie ogłoszenie dokonane w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, co bezspornie świadczy o tym, że przy objęciu gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy nie naruszono przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. D., wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest uzasadniona.
Sąd wskazał, że stanowiący podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej dekretem przewidywał, iż osoba fizyczna - dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, mogli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (od dnia 1 stycznia 1947 r. prawa własności czasowej za opłatą symboliczną).
Z kolei przepis art. 4 tego dekretu wskazywał, że terminy i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy gruntów warszawskich ustali w rozporządzeniu Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.
W stanie prawnym istniejącym w dniu złożenia przez A. D. wniosku dekretowego oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji materię wskazaną w art. 4 dekretu regulowało rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). W § 1 tego rozporządzenia wskazano, że obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. RP Nr 16, poz. 112), następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Z kolei § 3 rozporządzenia wskazywał, iż grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Zatem, Zarząd Miejski miał obowiązek podania do publicznej wiadomości o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, dokonując ogłoszeń o tym w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, w poczytnym piśmie codziennym oraz przez rozplakatowanie. Sąd stwierdził, że skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę nie wiąże się ze wszystkimi czynnościami, o których mowa w § 1 rozporządzenia, występującymi łącznie. Skutek taki bowiem został określony w § 3 rozporządzenia, który wprost stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie "z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego". Oznacza to, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie na gruncie art. 7 ust. 1 dekretu ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie. Tym samym z dokonaniem ogłoszeń w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem rozporządzenie nie łączy w istocie żadnych skutków prawnych.
Sąd stwierdził, że skoro Dziennik Urzędowy nr 27 z 1948 r. Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, w którym ogłoszono o objęciu gruntu położonego przy ul. K. 14a ukazał się w dniu 25 listopada 1948 r. (okoliczność w sprawie niesporna między stronami), to z tym dniem nastąpiło objęcie tego gruntu w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy. Rację ma zatem SKO w Warszawie twierdząc, że termin do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej upłynął 25 maja 1949 r.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że dawny właściciel gruntu, ani jego spadkobierca M. D., czy osoba prawa jego reprezentująca A. D. (matka) nie złożyli stosownego wniosku w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu. Poza sporem jest, że A. D. matka skarżącego złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej dopiero w dniu 11 sierpnia 1949 r. Ponadto matka skarżącego miała świadomość, że uchybiła terminowi z art. 7 ust. 1 dekretu, skoro złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego, który orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy Nr l.d.WPB/6523/49/P został załatwiony odmownie.
Sąd za chybione uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Należy bowiem wskazać, że z jego treści wynika dyspozycja nakazująca uwzględnienia wniosku dekretowego, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Sąd podkreślił, że dotyczy to jedynie sytuacji, gdy doszło do terminowego złożenia takiego wniosku. W niniejszej sprawie nie wystąpiła taka sytuacja, albowiem wniosek dekretowy złożony został po terminie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego niezgodności rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. z dekretem z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe, który wiązał posiadanie z faktycznym władztwem nad rzeczą (art. 296 § 1 i art. 298 Pr. rzeczowego) Sąd zwrócił uwagę, że dekret – Prawo rzeczowe był aktem regulującym stosunki cywilnoprawne. Tymczasem tzw. "dekret warszawski" był aktem obowiązującym wcześniej i zawierał przepisy z zakresu prawa publicznego (przepisy tego dekretu miały charakter planistyczny i komunalizacyjny). Dekret warszawski był zatem aktem autonomicznym w stosunku do dekretu – Prawo rzeczowe, dlatego też nie można czynić zarzutu, że wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 4 dekretu zawiera samodzielną regulację, dotyczącą sposobu objęcia w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy. Przepis art. 7 ust. 1 dekretu został skonstruowany tak, że uprawnionymi na podstawie tego przepisu byli następcy prawni będący w posiadaniu gruntu. Stanowisko skarżącego, że skutek objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę mógł nastąpić dopiero z momentem objęcia gruntu w faktyczne władanie przez podmiot publicznoprawny eliminowałby z kręgu uprawnionych na podstawie art. 7 dekretu tych następców prawnych, którzy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożyli po objęciu gruntu w posiadanie przez gminę, ponieważ w takiej sytuacji nie byliby oni "następcami prawnymi będącymi w posiadaniu gruntu", jak tego wymaga art. 7 ust. 1 dekretu. Trzeba mieć również na uwadze, że dekret z dnia 11 października 1946 r. - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 321 ze zm.) wprowadził regulację, że przepisy prawa rzeczowego nie naruszają innych regulacji prawnych (art. VIII). Dekret wprowadzający nowe Prawo rzeczowe mimo, że odnosił się do tzw. "dekretu warszawskiego" (art. XXXIX), to nie dokonał zmian jego przepisów w zakresie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy. Wobec tego nietrafny jest zarzut skargi wskazujący na konieczność stosowania w sprawach o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego przepisów dekretu z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe o posiadaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. D..
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
A. Naruszenie prawa materialnego, tj:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. ("Dekret") poprzez błędną wykładnię polegająca na nieprawidłowym uznaniu daty objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę i ustalenie jej na dzień ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym, tj. 25 listopada 1948 r. pomimo niespełnienia przez Gminę wszystkich przesłanek łącznie wymaganych w Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., ("Rozporządzenie");
2) art. 145 § 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 Dekretu poprzez błędną wykładnię polegająca na nieprawidłowym uznaniu, iż doszło do skutecznego objęcia w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy spornej Nieruchomości w dniu 25 listopada 1948 r. na skutek niesłusznego uznania przez Sąd za prawidłowe przyjęcia przez organ administracji, iż datą objęcia przedmiotowej Nieruchomości w posiadanie jest dzień ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym oraz związane z tym nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu terminu do złożenia przez poprzednika prawnego wnioskodawcy, tzw. wniosku dekretowego czego konsekwencją było zaakceptowanie ustaleń organu administracji, że wniosek został złożony po terminie i w konsekwencji nieuzasadnione oddalenie skargi;
3) art. 145 § 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2 Dekretu poprzez jego nie zastosowanie na skutek nieprawidłowego poglądu prawnego Sądu polegającego na zaakceptowaniu stanowiska organu administracji odmawiającego przyznania skarżącemu przyznania prawa użytkowania wieczystego mimo, że korzystanie z gruntu przez skarżącego da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem zachodzą wskazane w art. 7 Dekretu przesłanki do wydania przez organ pozytywnej decyzji;
B. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę powszechnie znanego faktu jakim było: faktyczne nieobejmowanie przez Gminę większości nieruchomości zawłaszczonych w trybie Dekretu w posiadanie (w tym przedmiotowej Nieruchomości), a jedynie tworzenie przez organy administracyjne fikcji prawnej polegającej na uznaniu, iż objęcie w posiadanie przez Gminę gruntu (w tym przypadku przedmiotowej Nieruchomości) mogło nastąpić na podstawie Rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., "Rozporządzenie 2" tj. w dniu wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego nr 27 zawierającego ogłoszenie o objęciu w posiadanie i nieprawidłowe zaakceptowanie interpretacji powyższych kwestii dokonanej przez organy administracji pomimo jej niezgodności z zasadą hierarchicznej wykładni aktów prawnych to jest Rozporządzenia 2 z ówcześnie obowiązującymi przepisami aktu wyższej rangi, tj. art. 296 § 1 (XI) oraz art. 298 (XX) Dekretu Prawo Rzeczowe z dnia 11 października 1946 r. według których posiadanie oznaczało faktyczne i rzeczywiste władztwo nad rzeczą, a zatem objęcie w posiadanie nie mogło odbywać się bez dokonania faktycznego przejęcia nieruchomości;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art 77, art. 107 § 3, art. 138 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w szczególności brak ustalenia przez organ jaki wpływ na określenie daty objęcia w posiadanie miał brak dowodu o zamieszczeniu wiadomości w jednym z poczytnych pism codziennych oraz przez rozplakatowanie mimo, że taki obowiązek wynika z naruszonej w niniejszym postępowaniu zasady prawdy materialnej oraz naruszenie art. 2, 21 i 64 Konstytucji RP oraz jaki wpływ miało nie dokonanie przez Gminę jakichkolwiek czynności związanych z faktycznym i rzeczywistym objęciem posiadania.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 marca 2012r. poz. 270 - dalej powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd kasacyjny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna rozpatrywana w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty nie posiadają usprawiedliwionych podstaw.
Zasadnicze zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości objęcia gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy.
Na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, zw. dalej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów) wszelkie grunty na obszarze m. st. Warszawy przeszły z dniem jego wejścia w życie na własność gminy m.st. Warszawy.
Przepis art. 7 ust. 1 dekretu czynności "objęcia w posiadanie gruntu" przez gminę nadał takie znaczenie prawne, iż od dnia objęcia w posiadanie gruntu należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej. Wniosek mógł być skutecznie złożony tylko w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.
Prawne pojęcie "objęcia w posiadanie gruntów" należy łączyć z datą, którą powinno określić rozporządzenie wydane na podstawie art. 4 dekretu. Według tego przepisu rozporządzenie ustala termin i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy gruntów określonych w art. 1 dekretu.
W niniejszej sprawie gmina przystąpiła do obejmowania przedmiotowego gruntu w posiadanie, zamieszczając ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy nr 27 z dnia 25 listopada 1948 r. W takiej sytuacji w badanej sprawie zastosowanie znajduje rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), które znacznie uprościło procedurę w § 1 stanowiąc, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze tej gminy, nie objętych dotychczas w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego.
Podkreślić należy, iż w § 1 rozporządzenia posłużono się określeniem "obejmowanie" gruntów w posiadanie, co wskazuje na zespół czynności w czasie niedokonanym, a więc tryb obejmowania w posiadanie. A zatem, w określonym trybie Zarząd Miejski miał obowiązek podania do publicznej wiadomości o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, dokonując ogłoszeń o tym w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, w poczytnym piśmie codziennym oraz przez rozplakatowanie. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę nie wiąże się jednak ze wszystkimi czynnościami, o których mowa w § 1 rozporządzenia, występującymi łącznie. Skutek taki bowiem określony został w § 3 rozporządzenia, który wprost stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie "z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego". Oznacza to, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie. Tym samym z dokonaniem ogłoszeń w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem rozporządzenie nie łączy w istocie żadnych skutków prawnych. Niezależnie zatem od tego czy dokonano, czy też nie dokonano takich ogłoszeń /w poczytnym piśmie i przez rozplakatowanie/ decydujące znaczenie ma ogłoszenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego. Kategoryczne i jednoznaczne sformułowanie § 3 rozporządzenia nie daje podstaw do wnioskowania, iż nie nastąpiło prawnie skuteczne objęcie gruntu w posiadanie przez gminę z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie, tylko z tej przyczyny, że brak jest dowodu, iż ogłoszenie było zamieszczone także w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie, albo że ogłoszeń w tej formie nie dokonano.
Nie można podzielić zarzutu skarżącego kasacyjnie dotyczącego niezgodności rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. z dekretem z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe. Wskazać bowiem należy, iż dekret warszawski był aktem, którego wejście w Zycie nastąpiło wcześniej niż dekret – Prawo rzeczowe. Dekret warszawski mający moc ustawy kompleksowo regulował sprawy związane z gruntami warszawskimi. Jak zasadnie podniósł to Sąd I instancji dekret warszawski był aktem autonomicznym w stosunku do dekretu – Prawo rzeczowe i w stosunku do spraw uregulowanych w dekrecie warszawskim oraz w aktach wykonawczych (w tym rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r.) nie stosowało się przepisów Prawa rzeczowego z 1948 r.
Bezzasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu. Stwierdzić należy, iż przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie i kwestia zgodność sposobu użytkowania nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela z planem zagospodarowania przestrzennego nie była rozpatrywana, z uwagi na nieskuteczne złożenie wniosku dekretowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło