I SAB/Wa 325/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-20

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, pomimo podejmowania szeregu czynności procesowych i informowania stron o przewidywanych terminach zakończenia postępowania?
Ratio decidendi
Bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wtedy, gdy organ nie podjął żadnych czynności w sprawie w prawnie ustalonym terminie, ale również wtedy, gdy podjął czynności, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W niniejszej sprawie Starosta, od momentu otrzymania akt administracyjnych w dniu 17 marca 2008 r. do dnia wyrokowania, nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości, co uzasadnia zarzut bezczynności.
Stan faktyczny
Z. W. złożyła skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1965 r. Postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości toczy się od 1993 r. i pomimo licznych czynności organów, decyzji, uchyleń i ponownych rozpatrywań, sprawa nie została zakończona. Skarżąca podniosła, że postępowanie trwa 18 lat i nie zostało zakończone. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na podejmowane czynności.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Starostę do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku dotyczącego zwrotu części nieruchomości położonej w N. wywłaszczonej orzeczeniem z dnia [...] marca 1965 r. nr [...] wydanym przez Urząd Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pismem z dnia 18 lipca 2011 r. Z. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej na terenie gm. N., stanowiącej obecnie część działek ew. nr [...], [...] i [...] (dawne działki nr [...] i [...]). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy orzeczeniem [...] marca 1965 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni ogólnej [...] ha, położonych we wsi N., powiat [...], w tym gruntu o pow. [...] ha stanowiącego własność J. W. Pismem z dnia 7 grudnia 1993 r., sprecyzowanym w dniu 28 czerwca 1994 r., o zwrot powyższej nieruchomości, oznaczonej jako działki nr [...] i [...], wystąpili następcy prawni byłej właścicielki – Z. W., T. D., H. C., K. W. i T. W. Postanowieniem z dnia [...] lipca 1994 r., nr [...] Starosta [...] zawiesił postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem, natomiast w dniu [...] grudnia 1999 r. podjął zawieszone postępowanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] Starosta [...] odmówił wnioskodawcom zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], natomiast Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Na skutek skargi Z. W. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2003 r., sygn. akt I SA 1615/01 uchylił ww. decyzje z dnia [...] sierpnia 2000 r. i z dnia [...] maja 2001 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej na terenie gm. N., stanowiącej obecnie część działek ew. nr [...], [...] i [...] (dawne działki nr [...] i [...]). Na skutek odwołania Z. W., decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Akta administracyjne sprawy zwrócono do Starostwa [...] w dniu 17 marca 2008 r. Pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. Z. W. złożyła zażalenie na niezałatwienie przez Starostę [...] sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi I instancji termin jednego miesiąca od dnia doręczenie akt na załatwienie sprawy. Akta administracyjne zwrócono do starostwa powiatowego w dniu 26 października 2009 r. Pismem z dnia 2 kwietnia 2010 r. organ poinformował strony, że decyzja w sprawie wydana zostanie w terminie jednego miesiąca od uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wskazanym w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. W dniu [...] czerwca 2010 r. odbyły się oględziny przedmiotowej nieruchomości, natomiast pismem z dnia 2 września 2010 r. organ wystąpił do Urzędu Gminy N. o nadesłanie dokumentacji niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy. Żądane dokumenty nadesłano w dniu 18 października 2010 r. Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. organ poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korzystając z tego uprawnienia Z. W. w piśmie z dnia 8 marca 2011 r. podniosła, że akta postępowania nie zawierają dokumentów jednoznacznie określających realizację jakiego celu rozpoczęto na terenie objętym wywłaszczeniem i czy cel ten został zrealizowany. W związku z powyższym pismem z dnia 24 marca 2011 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej projektu zagospodarowania przedmiotowego terenu, a następnie pismem z tej samej daty poinformował strony, że przewiduje załatwienie sprawy w terminie dwóch miesięcy od zgromadzenia całości materiału dowodowego. W dniu 24 czerwca 2011 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęły żądane dokumenty z Archiwum Państwowego W. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 18 lipca 2011 r. skarżąca wskazała, że postępowanie w przedmiocie zwrotu ww. nieruchomości toczy się już od 18 lat i do tej pory nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w niniejszej sprawie stan bezczynności nie występuje, ponieważ organ konsekwentnie podejmuje czynności dążące do wydania rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania. Zarzutom skargi przeczy fakt, że organ podjął starania w celu pozyskania dokumentów, na brak których zwróciła uwagę organowi skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżącą został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a."). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. rozpoznał zażalenie na niezałatwienie przez Starostę [...] sprawy w terminie i wyznaczył organowi termin do zakończenia postępowania. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Starosta [...] od dnia 17 marca 2008 r., kiedy to wpłynęły do organu akta administracyjne sprawy zwrócone przez Wojewodę [...] wraz z decyzja z dnia [...] czerwca 2007 r., uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2006 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Zważyć przy tym należy, że pierwsze pismo informujące o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wystosowano do stron w dniu 2 kwietnia 2010 r., zaś kolejne i ostatnie w dniu 24 marca 2011 r. Ponadto pisma te, nie wskazywały konkretnej daty zakończenia postępowania. Wprawdzie przepisy nie dają żadnych wskazówek co do tego, jaki termin może być potrzebny do załatwienia sprawy, jednakże termin ten musi być wyraźnie oznaczony (w dniach, tygodniach, miesiącach). Z całą pewnością poinformowanie strony, że postępowanie zostanie zakończone w terminie miesiąca, czy też dwóch miesięcy od zebrania kompletu dokumentacji, nie wypełnia obowiązku wynikającego z art. 36 kpa. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o zwrot nieruchomości położonej na terenie gm. N., stanowiącej obecnie część działek ew. nr [...], [...] i [...] (dawne działki nr [...] i [...]) uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło