II SA/Wa 2363/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-24
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Jacek Fronczyk, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi skierowanemu do pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w misji pokojowej, na podstawie postanowienia Prezydenta RP, przysługuje należność zagraniczna określona w § 2 pkt 2 lit. 'a' rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r., czy też w § 2 pkt 2 lit. 'c' tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz skierowany do pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w misji pokojowej, na podstawie postanowienia Prezydenta RP wydanego w oparciu o ustawę o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, powinien mieć przyznaną należność zagraniczną określoną w § 2 pkt 2 lit. 'c' rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r., a nie w § 2 pkt 2 lit. 'a' tego rozporządzenia. Skierowanie na podstawie postanowienia Prezydenta RP wyłącza stosowanie przepisów dotyczących zwykłych jednostek wojskowych i skutkuje zastosowaniem przepisów dotyczących użycia pododdziałów w misjach pokojowych.Stan faktyczny
Skarżący, D. G., pełnił służbę wojskową poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w latach 2008-2009. Złożył wniosek o wypłacenie należności zagranicznej, który został odmówiony przez Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, a następnie utrzymany w mocy przez Ministra Obrony Narodowej. Skarżący kwestionował odmowę przyznania należności, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk (spr.), Adam Lipiński, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego oddala skargę
Rozkazem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego skierował [...] D. G., z jednoczesnym pozostawieniem na stanowisku służbowym ostatnio zajmowanym w kraju, do wykonywania zadań na stanowisko obserwatora wojskowego misji w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...]. Ww. pełnił służbę wojskową poza granicami państwa od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, po rozpatrzeniu wniosku D. G. z dnia [...] stycznia 2009 r. o wypłacenie należności zagranicznej, odmówił przyznania mu należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia zakończenia tej służby.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego, stosując art. 104 § 1 i 2 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 2 pkt 2 lit. "a" i § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.), w ich brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, odmówił przyznania [...] D. G. należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia zakończenia tej służby.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony, na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2010 r.
Powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi D. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 1 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1687/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego, wyrażaną zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, jest to, że organ administracji wydaje decyzję, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie jej wydania. Podkreślił, że w czasie rozstrzygania w przedmiocie należności zagranicznej obowiązywało już rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 41, poz. 243), które weszło w życie z dniem 1 kwietnia 2010 r. Organ natomiast w ogóle się do tej kwestii nie odniósł, stosując art. 102 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 79, poz. 669 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, bez jakichkolwiek wyjaśnień prawnych. Sąd stwierdził, że można jedynie przypuszczać, iż nastąpiło to z uwagi na treść art. 8 cyt. ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r., jednakże podstawy prawnej decyzji nie powinno się domniemywać. Obowiązkiem organu jest zatem dokładne i precyzyjne wskazanie podstawy prawnej decyzji oraz wyjaśnienie, dlaczego zastosowano przepisy prawa, które w myśl art. 9 powołanej ustawy zmieniającej nie obowiązują.
W związku z powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Szef Sztabu Generalnego, mając za podstawę art. 104 § 1 i 2 kpa, art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), § 2 pkt 2 lit. "a" i "c", § 10 pkt 2, § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 – 4, § 13 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa – w ich brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, oraz art. 102 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), § 1 pkt 2 lit. "a" i "c". § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa – w ich brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, a także treść postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...] (M. P. Nr 71, poz. 638), odmówił przyznania [...] D. G. należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] za okres od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] września 2009 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od powyższej decyzji, stosując art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) w związku z art. 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw oraz § 13 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że z uwagi na fakt, iż skarżący złożył wniosek o wypłacenie należności zagranicznej w dniu [...] stycznia 2009 r., w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, że sprawy wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie zmian w ustawie pragmatycznej, tj. przed dniem 1 stycznia 2010 r., prowadzi się na podstawie dotychczasowych przepisów. Organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie wskazał art. 8 powołanej ustawy, jednak w jej uzasadnieniu wyjaśnił, że oparł rozstrzygnięcie na przepisach obowiązujących w czasie, gdy żołnierz przebywał poza granicami państwa. Minister Obrony Narodowej stwierdził, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji błędnie zostały wskazane przepisy § 2 pkt 2 lit. "a" i § 10 pkt 2 rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2004 r., gdyż nie mogły one mieć jednocześnie zastosowania z § 2 pkt 2 lit "c", § 13 i § 15 tego rozporządzenia. [...] D. G. rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] został skierowany, z jednoczesnym pozostawieniem na stanowisku służbowym ostatnio zajmowanym w kraju, do wykonywania zadań na stanowisko [...], Grupa Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...]. Podstawę prawną powyższego rozkazu stanowiły: art. 24 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) i § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 ze zm.). Powołana w rozkazie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego podstawa prawna była nieprawidłowa, ponieważ do wykonywania zadań w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...] żołnierze zostali skierowani na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...]. Przedmiotowe postanowienie odwołuje się do przepisów art. 2 pkt 1 lit. "b", art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.). Mając na uwadze powyższe oraz specyfikę tej misji i charakter wykonywanych zadań, organ odwoławczy wskazał, że [...] D. G. został skierowany do pełnienia służby w składzie jednostki wojskowej użytej w celu udziału w misji pokojowej, na podstawie przytoczonych przepisów. W związku z tym, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] dokonał zmiany pkt [...] rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...], dotyczącego skierowania D. G. do wykonywania zadań w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...]. Przedmiotowa zmiana dotyczyła określenia podstawy prawnej, której nadano nowe, prawidłowe brzmienie o treści: art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa.
Minister Obrony Narodowej podkreślił, że podstawą skierowania żołnierzy do wykonywania zadań poza granicami państwa, zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej poza granicami państwa było postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zastosowanie takiego trybu jednoznacznie wskazuje, że użyty został pododdział, w rozumieniu powołanej ustawy "jednostka wojskowa" (art. 1). Rozkaz o skierowaniu poszczególnych żołnierzy miał natomiast tylko charakter porządkowy i nie mógł zmieniać zasad użycia pododdziału, określonych w postanowieniu Prezydenta RP. To bowiem Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, korzystając ze swoich ustawowych kompetencji, zdecydował, że do misji pokojowej w [...] użyty będzie pododdział, a więc do określenia należności pieniężnych miał zastosowanie § 2 pkt 2 lit. "c" powołanego rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2004 r. Organ dodał również, że rozkaz o skierowaniu żołnierza do służby poza granicami państwa nie jest rozkazem personalnym w rozumieniu przepisów pragmatycznych. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r., skierowanie żołnierza do pełnienia służby poza granicami państwa następuje w drodze indywidualnego lub zbiorowego rozkazu. Nie jest to więc decyzja w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej i do rozkazu takiego nie ma zatem zastosowania art. 8 ust. 1 tej ustawy, a tym samym nie mają także zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, wniosek D. G. w sprawie przyznania należności zagranicznej z tytułu pełnienia służby w charakterze obserwatora wojskowego w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...], stosownie do uregulowań zawartych w § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, nie znajduje uzasadnienia. Wnioskodawcy przysługiwała natomiast należność zagraniczna określona w § 13 pkt 2 powołanego rozporządzenia, która to należność została mu przez Dowództwo operacyjne Sił Zbrojnych wypłacona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. G. zarzucił powyższej decyzji Ministra Obrony Narodowej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 102 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 2 pkt 2 lit. "a", § 10 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, poprzez ich wadliwą wykładnię i niezastosowanie w sprawie, przez co doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego i odmowy należnych mu ustawowo świadczeń;
b) § 12 ust. 1 w związku z § 2 pkt 2 lit. "a" i § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, poprzez ich wadliwą wykładnię i niezastosowanie w sprawie oraz przyjęcie jako podstawy decyzji błędnej wykładni treści postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...], przez co skarżący został pozbawiony należnych mu ustawowo świadczeń.
Wskazując na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, wniósł także o ujęcie w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej i wytycznych dla organu, którymi powinien on się kierować przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, ze wskazaniem na popełnione przez organ błędy w wykładni prawa lub rozbieżności w jego stosowaniu, jak również w zakresie ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie należą się skarżącemu odsetki za zwłokę w wypłacie należności finansowych, których dochodzi. Zwrócił się ponadto o zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do przekazania do Sądu akt postępowania administracyjnego niniejszej sprawy, w szczególności dokładnej i pełnej dokumentacji finansowej, pochodzącej od Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych [...] w przedmiocie wyliczeń należności finansowych, wypłaconych dotychczas skarżącemu.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej skarżący złożył wniosek o wypłacenie należności zagranicznej w dniu [...] stycznia 2009 r., a zatem – jak prawidłowo przyjęto – zastosowanie ma przepis art. 8 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 79, poz. 669 ze zm.), który stanowi, że sprawy wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie zmian w ustawie pragmatycznej, tj. przed dniem 1 stycznia 2010 r., prowadzi się na podstawie dotychczasowych przepisów.
Zgodnie z brzmieniem art. 73 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), żołnierze zawodowi otrzymują należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. W myśl art. 102 ust. 1 tej ustawy, żołnierzowi zawodowemu wyznaczonemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia określonej dla stanowiska służbowego, na jakie został wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa. Żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługuje uposażenie zasadnicze ustalone z uwzględnieniem grupy uposażenia według stanowiska służbowego zajmowanego przed skierowaniem (ust. 2). Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1 i 2, w czasie wykonywania obowiązków służbowych poza granicami państwa przysługuje należność zagraniczna oraz mogą być przyznane inne należności pieniężne, odpowiednio do warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (ust. 3). Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i szczegółowe warunki przyznawania i wypłaty należności zagranicznej oraz innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym wyznaczonym albo skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju, wysokości i trybu przyznawania tych świadczeń (ust. 4).
Wykonując powyższe upoważnienie ustawowe, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.), które w § 10 pkt 2 wskazuje, że należność zagraniczną otrzymują żołnierze, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. "a", a więc żołnierze skierowani w charakterze obserwatorów wojskowych lub osób posiadających status obserwatora wojskowego do misji organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych. Zgodnie z § 12 ust. 1 tego rozporządzenia, żołnierzowi, o którym mowa w § 2 pkt 2 lit. "a", wypłaca się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, miesięczną należność zagraniczną w wysokości określonej przy zastosowaniu mnożnika 2,2 najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego. W rozpoznawanej sprawie skarżący twierdzi, że to właśnie w takiej wysokości winna być mu przyznana należność zagraniczna. Jednakże ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
W świetle § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479 ze zm.), wyznaczenie żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa następuje w drodze decyzji, natomiast skierowanie żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa następuje w drodze indywidualnego lub zbiorowego rozkazu.
W sprawie nie jest sporne, że do wykonywania zadań w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...] skarżący został skierowany na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2008 r. o użyciu Grupy Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej w [...]. Postanowienie to odwołuje się do przepisów art. 2 pkt 1 lit. "b", art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, w rozumieniu ustawy, użycie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa oznacza obecność jednostek wojskowych poza granicami państwa w celu udziału w misji pokojowej. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, o użyciu jednostek wojskowych poza granicami państwa postanawia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów, w sytuacjach określonych w art. 2 pkt 1 lit. "a" i "b". Z kolei art. 5 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że w postanowieniu o użyciu jednostek wojskowych poza granicami państwa określa się:
1) jednostki wojskowe, ich nazwy, liczebność oraz czas, przez jaki będą pozostawać poza granicami państwa;
2) cel skierowania jednostek wojskowych, zakres ich zadań oraz obszar działania;
3) system kierowania i dowodzenia jednostkami wojskowymi oraz organ organizacji międzynarodowej, któremu jednostki zostaną podporządkowane na czas operacji;
4) organy administracji rządowej odpowiedzialne za współpracę z kierowniczymi organami właściwej organizacji międzynarodowej w zakresie kierowania działalnością i zaopatrywania jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa;
5) uzbrojenie i sprzęt wojskowy;
6) trasy i czas przemieszczania się jednostek wojskowych w przypadku tranzytu.
Z uwagi na fakt, iż powołane przepisy posługują się pojęciem "jednostki wojskowej", koniecznym jest odwołanie się do jej definicji, zawartej w ww. ustawie o służbie woskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, przez "jednostkę wojskową" należy rozumieć jednostkę wojskową, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), oraz jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane, przedsiębiorstwa państwowe, dla których jest on organem założycielskim, oraz komórki organizacyjne Ministerstwa Obrony Narodowej. W świetle art. 3 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, przez "jednostkę wojskową" rozumie się jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych, funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki.
Wydany na podstawie postanowienia Prezydenta RP rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o skierowaniu skarżącego do wykonywania zadań na stanowisku obserwatora wojskowego misji w Grupie Obserwatorów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Misji Obserwatorów Unii Europejskiej w [...] miał tylko charakter porządkowy i w rzeczy samej nie mógł zmieniać trybu i zasad skierowania, gdyż to Prezydent RP, korzystając ze swoich ustawowych kompetencji, zdecydował, że w misji pokojowej w [...] weźmie udział pododdział, w rozumieniu "jednostki woskowej", o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Nie była to jednak regularna jednostka wojskowa, bowiem art. 1 ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa wyjaśnia, że ustawa ta dotyczy użycia lub pobytu poza granicami państwa związków operacyjnych i taktycznych oraz oddziałów i pododdziałów, zwanych "jednostkami wojskowymi". Powołany przez Prezydenta RP pododdział nie był więc jednostką wojskową, w rozumieniu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa wprowadza własną definicję "jednostki wojskowej", przy czym – co najistotniejsze – to jej przepisy stanowiły podstawę prawną postanowienia Prezydenta RP, wyłączając tym samym stosowanie § 2 pkt 2 lit. "a" w związku z § 10 pkt 2 i § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. Konsekwencją zaś użycia przez Prezydenta RP trybu z ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa jest to, że postanowienie Prezydenta RP i rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego o skierowaniu nie mogą być traktowane ani jako decyzja, ani jako rozkaz, w rozumieniu § 5 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Oznacza to, że w takiej sytuacji przyjęty przez Prezydenta RP tryb skierowania skarżącego do pełnienia służby w składzie pododdziału użytego poza granicami państwa zgodnie z przepisami ww. ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa w celu udziału w misji pokojowej w [...] implikował konieczność stosowania do ustalenia przysługującej skarżącemu należności zagranicznej § 2 pkt 2 lit. "c" ww. rozporządzenia w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, który w swej treści wyjaśnia, że przez żołnierzy zawodowych wyznaczonych na stanowiska służbowe albo skierowanych poza granice państwa należy rozumieć żołnierzy zawodowych skierowanych do pełnienia służby w składzie jednostek wojskowych (a więc pododdziałów) użytych poza granicami państwa zgodnie z przepisami ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa w celu udziału m.in. w misji pokojowej. Z kolei żołnierzom tym przysługuje należność zagraniczna ustalana na podstawie § 13 pkt 2 tego rozporządzenia, a w przypadku skarżącego, jej wysokość winna być ustalana w oparciu o § 15 ust. 1 pkt 14 cyt. rozporządzenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż należność zagraniczna w wysokości wynikającej z ostatniego z tych przepisów została skarżącemu wypłacona.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło