II SA/Ke 851/11
WyrokWSA w Kielcach2012-02-02
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), co miało wpływ na odmowę przyznania tej płatności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności. Ustalenia organów oparte na kontroli przeprowadzonej w trudnych warunkach atmosferycznych (śnieg) były niejednoznaczne i budziły wątpliwości, a strona nie miała możliwości skutecznego odniesienia się do wyników kontroli w odpowiednim czasie. Ponadto, organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań zawartych w swojej poprzedniej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Rolnik J.S. złożył wniosek o przyznanie płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, deklarując łączną powierzchnię 1,05 ha. Kontrola terenowa wykazała rozbieżności w powierzchniach działek, co doprowadziło do odmowy przyznania płatności przez organ I instancji. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania płatności, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędy w ustaleniu stanu faktycznego i nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2012r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Jak ustalił organ odwoławczy, wnioskiem z dnia 27 maja 2009r. J.S. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w J. o przyznanie na rok 2009 płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do zadeklarowanych dwóch działek rolnych, oznaczonych we wniosku literami A i B o łącznej powierzchni 1,05 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie L., w gminie M. (powiat j., województwo s.). Wraz z wnioskiem rolnik złożył załącznik graficzny na którym zaznaczył obszar użytkowany rolniczo.
W dniu 9 października 2009r. organ wezwał producenta do złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni działek rolnych zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami 13/12 i 13/13. W odpowiedzi na wezwanie J.S. podtrzymał deklarację z wniosku z dnia 27 maja 2009r. Ponadto podniósł, iż graficzny załącznik nie odzwierciedlenie stanu faktycznego znajdującego się na działkach ewidencyjnych i wniósł o przeprowadzenie kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Dodatkowo wyjaśnił, iż w 2008r. zmniejszył powierzchnię ONW, a grunty objęte zobowiązaniem przejął jego syn.
Przeprowadzona na miejscu kontrola z dnia 17 grudnia 2009r., wykazała rozbieżności między powierzchnią zgłoszoną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną:
- na działce rolnej A – powierzchnia zadeklarowana we wniosku to 0,93 ha, w trakcie
kontroli ustalono, iż obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 0,94 ha,
na działce rolnej B - powierzchnia zadeklarowana we wniosku to 0,12 ha, w trakcie kontroli ustalono, iż obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 0,02 ha, natomiast pozostałą część stanowią zabudowania, podwórze oraz trawnik z roślinami ozdobnymi.
Decyzją z dnia 22 marca 2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we J. odmówił J.S. przyznania płatności ONW na rok 2009r. Od przedmiotowej decyzji J.S. złożył odwołanie.
Decyzją z dnia 2 września 2010r. Dyrektor Oddziału ARiMR, po rozpoznaniu odwołania J. S., uchylił w/w decyzję z dnia 22 marca 2010r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano na nierozpatrzenie przez organ rozstrzygający wyników z przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009r. kontroli na miejscu. W trakcie postępowania odwoławczego w dniu 23 sierpnia 2010r. stronie został przekazany raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych właśnie w dniu 17 grudnia 2009r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...]. odmówił J.S. przyznania płatności ONW na rok 2009, od której to decyzji J.S. złożył ponownie odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427), szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określają przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) i Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306) oraz przepisy unijne, w szczególności: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006r. str. 74) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzenia Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18) oraz Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenie (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009 r., str.16).
Jak wskazał organ, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach. Określenie " na wniosek" oznacza, ze organ jest bezpośrednio związany zakresem wniosku.
Organ podkreślił, że zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r., płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. A Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika działek rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z minimalnymi wymogami utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, wynosi co najmniej 1 hektar.
Jak podał Dyrektor, stosownie do art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. w związku z art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006, wnioski o płatności sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznania pomocy.
Jak podniósł organ, w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uznano, że odwołanie J. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał on do płatności ONW powierzchnię działek rolnych A i B położonych na działkach ewidencyjnych w obrębie L., w gminie M. o łącznej powierzchni 1,05 ha. Jak wynika z raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej powierzchnia łączna działek kwalifikująca się do wnioskowanej płatności wynosiła 0,93 ha. W myśl § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przyznaje się rolnikowi jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych wynosi co najmniej 1 hektar. Powyższe zdaniem organu oznaczało, ze nie został spełniony jeden z warunków wskazany w przedmiotowym rozporządzeniu z dnia 11 marca 2009r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że podstawą wydania decyzji były dane z raportu znajdującego się w aktach sprawy. Kopia raportu z kontroli została przesłana do skarżącego w dniu 23 sierpnia 2010r. W przedmiotowej sprawie J.S. nie wniósł bezpośrednio zastrzeżeń do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009r.
Jak stwierdził organ odwoławczy, organ pierwszej instancji ustalił na podstawie materiału dowodowego, iż powierzchnia faktycznie użytkowana przez producenta rolnego i kwalifikująca się do płatności zgodnie z obowiązującymi przepisami wynosi 0,93 ha. Natomiast w raporcie z dnia 17 grudnia 2009r., obszar tej działki wynosi 0,96 ha. Na przedmiotowej powierzchni stwierdzono sad, ściernisko, szklarnię oraz drogę, które zajmowały powierzchnię 0,02 ha. Po odliczeniu drogi powierzchnia rolniczo wynosiła 0,94 ha, tak więc obszar zatwierdzonej grupy upraw był większy niż zadeklarowany we wniosku pomocowym a więc kwalifikowana powierzchnia do płatności jest równa powierzchni zadeklarowanej, tj. 0,93 ha. Natomiast co do działki rolnej B powierzchnia użytków rolnych wynikająca z raportu wynosi 0,02 ha, pozostałą część z powierzchni zadeklarowanej stanowią zabudowania, podwórze oraz trawniki z krzewami ozdobnymi, co zgodnie z obowiązującymi przepisami nie kwalifikuje się do objęcia płatnością. Ponadto powierzchnia stwierdzona działki B nie kwalifikuje się do płatności, w związku z § 3 ust 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., która reguluje minimalna powierzchnię działki rolnej na poziomie 0,10 na.
W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR decyzja
o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2009, była uzasadniona w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.S.. Skarżący podniósł, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,20 ha i że powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności wynosi 1,05 ha. Podniósł ponadto, że każda kontrola wykazuje inna powierzchnię, a kontrole zostały przeprowadzone z naruszeniem prawa co przyznał Dyrektor "nakazując przeprowadzenie ponownej kontroli" uchylając poprzednia decyzje. Wskazał, iż kierownik ARiMR w J. nie wykonał zalecenia jakie zawarte było w uzasadnieniu decyzji uchylającej a jedynie ograniczył się do wydania następnej odmowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie przedmiotowej skargi ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia ewentualnie do jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 31 stycznia 2012r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo zarzucił, naruszenie prawa materialnego, tj. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20.09.2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i definicji zawartych w decyzji Komisji 2000/115/WE w zw. z § 3 ust. 2 oraz § 2 pkt.2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.03.2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" ,
oraz
- prawa procesowego – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego przez nie podjęcie przez organ administracyjny wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi należy wskazać, iż po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2011r. o odrzuceniu skargi, zgodnie z wytycznymi należało ustalić, czy skarga została wniesiona w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011r., postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2011r.,stwierdził, iż "domownikiem" w rozumieniu art. 43 k.p.a jest osoba pozostająca z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym, a więc będą to osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów.
Jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 17stycznia 2012r. A.R. odbierając w dniu 24 stycznia 2011r. decyzję z dnia [...] nie była domownikiem skarżącego w rozumieniu art. 43 k.p.a, albowiem mieszka ona w innym mieszkaniu znajdującym się na piętrze domu i posiada osobne wejście, natomiast skarżący zamieszkuje na parterze domu i nie pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym.
Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż skarżący otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 27 stycznia 2011r., a wniesiona skarga została wniesiona w terminie.
Przechodząc teraz do merytorycznej oceny skargi należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dokonana przez organy kwalifikacja zgłoszonych przez J. S. do płatności ONW na rok 2009 działek jako niespełniających wymaganych kryteriów powierzchni od której zależy przyznanie płatności.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 7 marca 2007r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64 poz. 427), szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określają przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) i Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306) oraz przepisy unijne, w szczególności: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006r. str. 74) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzenia Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004r. str. 18) oraz Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenie (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009r., str.16).
Zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z minimalnymi wymogami utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochrona środowiska, wynosi co najmniej 1 hektar.
Spór w niniejszej sprawie pomiędzy Agencją a J.S. dotyczy przede wszystkim przyjętych przez organ ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni gruntów uprawniających do płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjęto bowiem, że powierzchnia ta jest w istocie mniejsza niż zadeklarowana we wniosku
o przyznanie płatności.
Mając na uwadze fakt, iż punktem granicznym od którego zależy przyznanie płatności w niniejszej sprawie jest 1,00 ha a różnica pomiędzy twierdzeniami skarżącego a ustaleniami organu jest niewielka, to ustalenia dotyczące powierzchni winny być dokładne i nie budzące wątpliwości.
Organ poczyniły ustalenia w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 17 grudnia 2009 r., z której sporządzony został raport znajdujący się w aktach sprawy. Ocena jednak tego dowodu musi budzić wątpliwości co do prawidłowości przyjętego przez organ stanu faktycznego. Po pierwsze należy wskazać, iż kontrola miała miejsce 17 grudnia 2009r. i jak wynika ze zdjęć ziemia była pokryta śniegiem i brak dowodów na zdjęciach aby dokonywano odkrywania ziemi w celu ustalenia sposobu uprawy czy przeznaczenia, natomiast w raporcie znajdują się zapiski odnośnie ścierniska, sadu, trawnika z roślinami ozdobnymi i drogi gruntowej gdzie przyjęte powierzchnie bez dokładnego określenia czego dotyczą. Jak wynika z pisma z dnia 1 marca 2010r. organ przed wydaniem pierwszej decyzji miał również wątpliwości co do sposobu obliczenia powierzchni działki "B" albowiem z danych wektorowych wynikało, że powierzchnia obejmuje obszar 0,04 ha, natomiast z raportu wynikało, że powierzchnia stwierdzona wynosi 0,02 ha, rozbieżności tej w żaden sposób nie wyjaśniono, podobnie organ miał wątpliwości co do przebiegu drogi gruntowej o powierzchni 0,02 ha utwardzonej tłuczniem, której ślad był widoczny na ortofotomapie i z której to zdaniem organu nie można było jednoznacznie uznać że jest trwale wyłączoną i nie służy działalności rolniczej. Jak sam organ wskazuje na załączonych do raportu zdjęciach fotograficznych brak dowodów potwierdzających fakt istnienia drogi. Rozbieżności tych organ nie wyjaśnił w sposób rzetelny, można domniemywać, że oparł się na notatce, którą sporządził główny specjalista S.K. w dniu 4 marca 2010r. w oparciu o wyjaśnienia R.K. – osoby sporządzającej raport z czynności kontrolnych, to jednak w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie ma wyjaśnienia przyjętego stanowiska. Należy zauważyć, iż zarówno raport, jak i szkic z kontroli i zdjęcia oraz notatka z dnia 4 marca 2010r. zawierają bardzo duże rozbieżności i nie wyjaśniają w sposób nie budzący wątpliwości faktycznego sposobu zagospodarowania działek, i ich powierzchni. Należy przy tym pamiętać w jakich warunkach atmosferycznych była przeprowadzana kontrola w dniu 17 grudnia 2009r.( duża pokrywa śniegu) a jakie zapisy znajdują się w raporcie.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza, że skarżący J.S. po doręczeniu mu raportu nie wniósł zastrzeżeń do wyniku kontroli. Należy tu wskazać, na kolejne uchybienia organów w prowadzonym postępowaniu związanych z przedmiotowym raportem. Przedmiotowy raport został wysłany skarżącemu przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2010r., ale w aktach sprawy brak jest jednak zwrotnego poświadczenia odbioru tej przesyłki, wprawdzie strona nie podnosiła tego faktu, to jednak należy wskazać na nieprawidłowości w tej materii organu. Organ podnosi, iż skarżący nie kwestionował ustaleń raportu po jego otrzymaniu, składając jednak odwołanie od pierwszej decyzji (kart 19 akt administracyjnych) skarżący bardzo dokładnie określa zakres swoich upraw jakie znajdują się na przedmiotowych działkach, a odnośnie kontroli z dnia 17 grudnia 2009 r. podnosi, iż nie zostały mu przedstawione wyniki pomiaru, a powierzchnie przyjęte były nieprawidłowe. Należy również wskazać na odległości czasowe pomiędzy czynnościami organu: wniosek złożony 27 maja 2009r., wezwanie do złożenia wyjaśnień 9 października 2009r., kontrola na miejscu 17 grudnia 2009r., pierwsza decyzja 22 marzec 2010r., przesłanie raportu z kontroli 23 sierpnia 2010r. Tak długie okresy bezczynności organu pomiędzy czynnościami, również nie przyczyniły się do wnikliwego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Organy, nie uzasadniając w żaden sposób swojego stanowiska co do takiej przewlekłości postępowania, pozbawiły w ten sposób skarżącego podważenia stanowiska organu i ustosunkowania się do wyników przeprowadzonej kontroli w odpowiednim czasie.
Mając na uwadze te rozbieżności, należy wskazać że kluczowe i zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, jaka powierzchnia gospodarstwa spełnia wymogi przyznania płatności. Z tego też względu przedmiotowa okoliczność winna być wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości i jednoznaczny. W tym zakresie, odnosząc się do zarzutów skargi, podnieść trzeba, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy tej ustawy stanowią inaczej. W rezultacie, zasady wynikające z przepisów art. 7, 9, 10 oraz 77 k.p.a. doznają pewnej modyfikacji – jako że stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą obiektywną i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pomimo tego podkreślić należy, że stosownie do art. 21 ust. 2 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wymogowi temu – z wyszczególnionych powyżej przyczyn – nie sprostał żaden z orzekających w niniejszej sprawie organów administracji publicznej. Ponadto, wobec pozbawienia skarżącego możliwości odniesienia się do wyników przeprowadzonej kontroli w odpowiednim czasie doszło do naruszenia przysługującego stronie uprawnienia składania dowodów i wyjaśnień – o jakim mowa w art. 21 ust. 3 ustawy – którego wykorzystanie na odpowiednim etapie postępowania bezsprzecznie mogło mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, będących przedmiotem analizy organów.
Godzi się także podnieść, że w poprzedniej decyzji z dnia 2 września 2010r. organ odwoławczy, uchylając w oparciu art. 138 § 2 k.p.a. rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał na brak uwzględnienia dokumentacji z kontroli na miejscu oraz wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie faktycznie użytkowanej rolniczo przez stronę powierzchni gruntów rolnych w 2009r. Stosownie bowiem do powołanego przepisu organ odwoławczy wskazuje, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tymczasem zalecenia te nie zostały przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we J. wykonane, co nie przeszkodziło organowi odwoławczemu utrzymać w mocy kolejnej decyzji organu I instancji – pomimo zasadniczego braku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też zmiany stanu faktycznego. Stało się tak wbrew art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Organ odwoławczy, ponownie orzekając w sprawie, jest bowiem związany swoim stanowiskiem zawartym w swojej wcześniejszej, wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., decyzji wówczas, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a. Do zmiany stanowiska mogłoby dojść jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego, czy zmiany podstawy prawnej decyzji, przy czym organ winien taką zmianę uzasadnić (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2008r., sygn. akt: III SA/Gd 159/08, LEX nr 522423). Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że kontrola na miejscu wykazała nieprawidłowości dotyczące działek zgłoszonych we wniosku. Podkreślić trzeba, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we J. nie podjął żadnych dalszych kroków w celu wyjaśnienia stwierdzonych rozbieżności, w szczególności poprzez uzupełnienie materiału dowodowego.
Należy wskazać, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy).. Skarżący w zarówno we wniosku, jak również później w odwołaniach wskazywał, że powierzchnia uprawniająca go do otrzymania płatności wynosi 1,05 ha. Rolą organu rozpatrującego wniosek jest rzetelne wnikliwe rozpoznanie wniosku albowiem na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.
Przenosząc powyższe zasady na grunt niniejszej sprawy i odnosząc je do zarzutów skarżącego, że faktyczna powierzchnia gospodarstwa użytkowana rolniczo wynosi 1,05 ha, a tym samym jest większa niż stwierdzona w trakcie kontroli powierzchnia 0,95 ha, wyjaśnić należy, iż organ w sposób nie budzący wątpliwości tych okoliczności nie wykazał a argumentacja, iż J.S. nie przysługuje płatność, jest co najmniej przedwczesna i nie znajduje potwierdzenia
w aktach sprawy.
Orzekając w niniejszej sprawie ponownie organy administracji publicznej, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą postępowanie zgodnie z opisanymi wymogami, wyeliminują błędy i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy, usuwając tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności zostanie ustalone – przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych dowodów – czy J.S. faktycznie posiada gospodarstwo uprawniające go do przyznanie płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009r.
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło