II SA/Go 969/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z.B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Starosta Powiatu decyzją z [...] maja 2011 r., znak: [...], nr [...], na podstawie art. 145 i art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a), orzekł o odmowie uchylenia decyzji wydanych z upoważnienia Starosty przez: 1. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy z [...] stycznia 2001 r., znak: [...], nr [...] w sprawie uznania Z.B. z dniem [...] stycznia 2001 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od [...] stycznia 2001 r., 2. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy z [...] sierpnia 2001 r., znak: [...], nr [...] w sprawie utraty przez Z.B. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] lipca 2001 r. z powodu upływu przysługującego bezrobotnemu okresu pobierania zasiłku, 3. Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy z [...] marca 2004 r., znak: [...], nr [...] w sprawie utraty przez Z.B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2004 r. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2011 r. oraz pisma Urzędu Miasta z [...] marca 2011 r. ustalono, że Z.B. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego powyżej 2 ha przeliczeniowych od [...] lutego 1998 r. i w dniu rejestracji nie spełniał wymogów ustawy aby być osobą bezrobotną. Organ wyjaśnił, że decyzją z [...] stycznia 2001 r. o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] stycznia 2001 r. powinna być uchylona, ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 146 § 1 pkt 1 k.p.a uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji lub jej ogłoszenia upłynęło pięć lat. Oznacza to, że decyzja o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2001 r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2001 r. została wydana [...] stycznia 2001 r. dlatego też w świetle obowiązującego prawa jest nadal aktualna. Ponadto zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od [...] stycznia 2001 r. do [...] lipca 2001 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Z.B. i złożył od niego odwołanie do Wojewody. W odwołaniu wskazał, że organ błędnie uznał, iż on i jego żona H.B. są posiadaczami 2 ha przeliczeniowych ziemi. Zaznaczył, iż faktycznie według aktu notarialnego z [...] lutego 1998 r. są razem posiadaczami ziemi o powierzchni 5 ha 30 arów przeliczeniowych, czyli każdy z nich posiada połowę tego areału i nie przekraczają 2 ha przeliczeniowych, aby być zarejestrowanym jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a, uchylił powyższą decyzję i postanowienie organu pierwszej instancji z [...] maja 2011 r. o wznowieniu postępowania oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji wydając decyzję naruszył przepisy postępowania, tj. art. 10 k.p.a, albowiem nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, art. 107 § 3 k.p.a, albowiem nie uzasadnił należycie swojego rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w skoro nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne wyszły na jaw po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji, organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a, powinien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności z powodu których nie uchylił tych decyzji, a nie jak uczynił organ, odmówić uchylenia decyzji. Starosta decyzją z [...] września 2011 r. znak: [...], nr [...] orzekł o: - wydaniu decyzji z [...] stycznia 2001 r., znak: [...], nr [...] w sprawie uznania Z.B. z dniem [...] stycznia 2001 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od [...] stycznia 2001 r., z naruszeniem prawa, - wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2001 r., znak: [...], nr [...] w sprawie utraty przez Z.B. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] lipca 2001 r. z powodu upływu maksymalnego okresu przysługiwania, z naruszeniem prawa, - wydaniu decyzji z [...] marca 2004 r., znak: [...], nr [...] w sprawie utraty przez Z.B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] marca 2004 r., z naruszeniem prawa, oraz odstąpił od uchylenia ww. decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanek, których mowa w art. 146 § 1 k.p.a, bowiem od dnia doręczenia decyzji minęło pięć lat. [...] września 2011 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo Z.B. z [...] września 2011 r. W piśmie tym Z.B. wskazał, że odwołuje się "od decyzji z dnia 2011.06. [...] nr [...] i decyzji z dnia 2011-05-[...] nr [...]". Uzasadniając odwołanie odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż on i jego żona H.B. są posiadaczami 2 ha przeliczeniowych ziemi. Postanowieniem z [...] października 2011 r. nr [...], Wojewoda, na podstawie art. 134 k.p.a, stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z [...] maja 2011 r., znak: [...], nr [...]. Organ odwoławczy uzasadniając postanowienie wskazał, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, ponieważ zaskarżona decyzja z [...] maja 2011 r., znak: [...], nr [...], została już wcześniej uchylona przez organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2011 r. nr [...], wobec czego brak jest w obrocie prawnym przedmiotu zaskarżenia. W skardze na powyższe postanowienie Z.B. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez rażące niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a, art. 12 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a, art. 80 k.p.a i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w wyniku omyłki wynikającej z faktu otrzymywania licznych pism oraz braku korzystania z pomocy prawnej, zostało omyłkowo oznaczone inne pismo w odwołaniu, tj. decyzja z [...] maja 2011 r. Zaznaczył, że przy składaniu osobiście pisma w Powiatowym Urzędzie Pracy nie uzyskał żadnej informacji od pracownika świadczącej o zaistniałej sytuacji, mimo próśb o sprawdzenie. Wskazał również, że jego pismo zostało złożone w terminie nieprzekraczalnym do złożenia odwołania od decyzji z [...] września 2011 r. znak: [...], nr [...]. Oznacza to zatem, że odwoływał się od tej decyzji nie zaś od decyzji [...] maja 2011 r., znak: [...], nr [...]. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, iż postępowanie administracyjne nie ma charakteru ściśle formalnego. Decydujące znaczenie zawsze powinny mieć rzeczywiste intencje wnioskodawcy, a nie sam tytuł pisma strony, czy nawet literalne jego brzmienie. Obowiązek dokładnego ustalania przedmiotu żądania zgłoszonego przez stronę wynika przede wszystkim z przepisów określających ogólne zasady postępowania, w tym art. 9 k.p.a. (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2010r., I OSK 1428/09 dostępny w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także, że pisma stron postępowania, które często nie posiadają dostatecznej wiedzy na temat procedury administracyjnej, organ administracji publicznej powinien z poszanowaniem zasad ogólnych wyrażonych w art. 6 i nast. k.p.a., zawsze interpretować tak, aby umożliwić stronie najpełniejszą obronę jej woli oraz praw jako strony postępowania administracyjnego. Organ z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych indywidualnej sprawy, powinien rozpoznawać wnioski strony zgodnie z ich treścią, jeżeli natomiast, wobec treści pisma nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie woli strony co do zakresu jej żądania, bądź istotnych dla sprawy okoliczności, organ zobligowany jest zwrócić się do strony z zapytaniem odnośnie treści jej żądania i jednocześnie pouczyć o ewentualnych wymogach formalnych, niezbędnych do realizacji stosownych wniosków (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2010 r., II OSK 1488/09, LEX nr 746579). Przepis art. 128 k.p.a stanowi, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Powyższe oznacza, że także w odniesieniu do odwołania, k.p.a nie określa wymagań co do jego formy. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zasadniczym zatem elementem decydującym o uznaniu pisma - czynności procesowej za odwołanie jest więc niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji. Nie jest natomiast istotne, w jaki sposób strona wyrazi to niezadowolenie - jak nazwie to odwołanie i w jakich słowach sformułuje swoje żądanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2006 r., I OSK 999/05, Lex nr 265751). Także mylne zatytułowanie odwołania lub inne oczywiste niedokładności nie mogą stanowić przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Wątpliwości co do sensu podania i intencji jego autora powinny być zaś usunięte przez zażądanie przez organ od wnioskodawcy stosownych wyjaśnień (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 czerwca 2008 r., III SA/Lu 1/08, Lex nr 516809). Analizując treść odwołania skarżącego z [...] września 2011 r., w którym skarżący wskazał, że odwołuje się od decyzji organu pierwszej instancji z [...] maja 2011 r., znak: [...], nr [...], stwierdzić trzeba, iż wskazywała ona na kontestację decyzji organu pierwszej instancji z [...] września 2011 r. znak: [...], nr [...], nie zaś decyzji z [...] maja 2011 r., tym bardziej, że odwołanie to złożone zostało do organu odwoławczego w terminie otwartym do złożenia odwołania od decyzji z [...] września 2011 r. W takiej zaś sytuacji rolą organu odwoławczego była przede wszystkim ocena, czy z pisma skarżącego z [...] września 2011r. wynika wola uruchomienia dalszego, dopuszczalnego prawnie etapu rozpatrywania jego sprawy, poprzez rozpoznanie go jako odwołania od decyzji z [...] września 2011 r. Nie dokonując żadnych w tym zakresie ustaleń, arbitralnie przyjmując, że pismo skarżącego z [...] września 2011 r. stanowi ponowne odwołanie od decyzji z [...] maja 2011 r., organ odwoławczy dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a a także obowiązku informowania strony o jej sytuacji procesowej wynikającego z art. 9 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko.