I OSK 1269/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-05
Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Małgorzata Borowiec, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli wydał ostateczną decyzję administracyjną przed wejściem w życie przepisu, który następnie skarżący uważa za podstawę do wydania nowej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli wydał ostateczną decyzję administracyjną przed wejściem w życie przepisu, który skarżący uważa za podstawę do wydania nowej decyzji. Nowa regulacja prawna, która nie zawiera postanowień o utracie mocy wiążącej decyzji wydanych przed jej wejściem w życie, nie nakazuje eliminowania z obrotu prawnego takich decyzji, zwłaszcza gdy wskazuje tę samą podstawę prawną, która była już zastosowana.Stan faktyczny
Skarżący, mjr H.C., został decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011 r. wypowiedziany stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania jednostki. Po wejściu w życie ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych, skarżący wezwał Ministra do dokonania nowego wypowiedzenia na podstawie art. 5 ust. 2 tej ustawy. Minister odmówił, uznając, że poprzednia decyzja jest ostateczna i nie ma obowiązku wydawania nowej. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, która została oddalona przez WSA. Następnie złożył skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant st. asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 404/11 w sprawie ze skargi H.C. na bezczynności Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 r.
sygn. akt II SAB/Wa 404/11 oddalił skargę H.C. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy
z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 114 ust. 2, ust. 4 pkt1, ust. 5 oraz art. 117 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) w zw. z art. 24 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 z późn. zm.) oraz § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), decyzją z dnia 27 stycznia 2011r. nr 8 wypowiedział mjr. H.C. – sędziemu pozostającemu w stanie spoczynku, stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową i brakiem możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym.
W uzasadnieniu decyzji podał, że decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2010 r. nr Z-30/Org./P1 Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie – jednostka wojskowa, w której mjr H.C. pełnił zawodową służbę wojskową, został rozformowany. W związku z powyższym Krajowa Rada Sądownictwa, na wniosek Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, uchwałą z dnia 9 czerwca 2010 r. nr 845/2010 przeniosła ww. sędziego w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Wskazał, że w świetle pisma Dyrektora Departamentu Sądów Wojskowych z dnia 17 stycznia 2011 r. nie było możliwości wyznaczenia ww. oficera na inne stanowisko służbowe odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Z tych względów wypowiedział wyżej wymienionemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2011 r. mjr H.C. skierował do Ministra Obrony Narodowej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o dokonanie wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 659).
Dyrektor Departamentu Kadr MON, w odpowiedzi stwierdził, że wezwanie jest bezzasadne. Wyjaśnił, że powołana ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 659) weszła w życie w dniu 17 czerwca 2011 r., a w tej dacie w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 8 w sprawie wypowiedzenia ww. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (ww. decyzję doręczono H.C. w dniu 1 lutego 2011 r., a wobec jej niezaskarżenia, stała się ona ostateczna z dniem 15 lutego 2011 r.).W związku z powyższym uznał , że nie istnieje obowiązek dokonania wyżej wymienionemu ponownego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Pismem z dnia 19 października 2011 r. H.C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej polegającą na zaniechaniu dokonania obligatoryjnego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 659). Skarżący wniósł o: zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do dokonania mu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w trybie art. 5 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej lub o zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do uznania istnienia obowiązku do złożenia takiego wypowiedzenia w terminie 30 dni; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Ministra Obrony Narodowej "nr 13" z dnia 27 stycznia 2011 r. w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że istota sprawy sprowadzała się do wykładni art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm. dalej P.p.s.a) i opisanej w nim instytucji skargi na bezczynność organu. Wyjaśnił, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy na organie spoczywa prawny obowiązek podjęcia ściśle określonych działań, których nie podejmuje. W omawianej regulacji prawnej ustawodawca wprost więc nawiązuje do materii rezultatu, jaki ma powstać wskutek podjęcia działań przez organ. Stąd więc, badając problematykę bezczynności organu, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy określony skutek nastąpił, czy też nie. Dopiero bowiem brak wystąpienia konkretnego skutku potwierdza okoliczność, iż organ popadł w bezczynność.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący bezczynność Ministra Obrony Narodowej upatrywał w niezastosowaniu wobec niego normy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz.659). Przepis ten regulował kwestię wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej sędziom zniesionych sądów wojskowych.
W sprawie jest niesporne, że skarżący decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 8 został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Powołany wyżej przepis, wszedł w życie z dniem 17 czerwca 2011 r. Zestawienie ze sobą ww. dat prowadzi do konkluzji, że art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych (...) wszedł w życie po upływie około pięciu miesięcy od chwili zaistnienia, w odniesieniu do skarżącego, skutku którego przedmiotowa norma prawna dotyczy. Skarżący około pięć miesięcy wcześniej został już bowiem zwolniony z zawodowej służby wojskowej.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w świetle powyższego, brak jest możliwości skutecznego sformułowania wobec Ministra Obrony Narodowej zarzutu bezczynności przez niedokonanie ponownie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie powołanego przepisu. Treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych (...), wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zawiera w sobie nakazu dla organu, by stosował go mimo, że wcześniej wydał decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Natomiast hipotetycznie przyjmując tok rozumowania skarżącego za trafny, aby omawiany przepis, mógł być podstawą do działania organu w tej sprawie, powinien zawierać odniesienie do wydanej wcześniej decyzji o wypowiedzeniu, a konsekwencji o zwolnieniu ze służby. Nie sposób bowiem uznać, że racjonalny ustawodawca w przypadku, gdyby zamierzał naruszać zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, nie zawarłby szczegółowych rozwiązań. Z tego względu argumenty skarżącego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przeczą one zasadom racjonalności ustawodawcy, czytelnej legislacji oraz trwałości prawomocnych decyzji administracyjnych.
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił również wniosku skargi,
o zastosowanie art. 135 P.p.s.a. celem wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Ministra Obrony Narodowej o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Przepis ten ma bowiem zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy sąd uwzględnia skargę. Wyjaśnił, że przedmiotem skargi była bezczynność organu, a zatem granice sprawy nie obejmowały badania poprawności rozstrzygnięć wydanych przez ten organ.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł H.C. i zaskarżając go w całości zarzucił:
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. rażące naruszenie prawa materialnego:
1. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr.113, poz. 659) - polegające na jego błędnej wykładni przejawiającej się przyjęciem, że przepis ten nie nakazywał Ministrowi Obrony Narodowej wydania nowej decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej sędziom w stanie spoczynku i działa wstecz odnosząc się do wypowiedzeń złożonych sędziom przed wejściem w życie ustawy, co miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało przyjęciem, że Minister Obrony Narodowej nie miał obowiązku wydania w oparciu o przedmiotowy przepis decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji nie pozostaje bezczynny.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
2. art. 149 P.p.s.a poprzez brak stwierdzenia bezczynności Ministra Obrony Narodowej
polegającej na niewydaniu decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego
zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 5 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw, pomimo zaistnienia wszystkich przesłanek ku temu;
3. art. 135 P.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr 8 z dnia 27 stycznia 2011r. dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, pomimo zaistnienia wszystkich przesłanek ku temu;
4. art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a przejawiające się tym, iż sprawując kontrolę działalności organu
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie dostrzegł naruszenia przez organ:
- art. 6 i 7 K.p.a. tj. zasady praworządności i legalizmu oraz art. 2 Konstytucji RP tj. wynikającą z określonej w nim zasady demokratycznego Państwa prawnego zasadę lex retro non agit ,przyjmując wbrew treści art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy
o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw, iż wydana przez Ministra Obrony Narodowej decyzja z dnia 27 stycznia 2011 r. jest wykonaniem nakazu wynikającego z treści przedmiotowego art. 5 ust. 2 pomimo, iż ustawodawca nie zawarł żadnego odniesienia do wcześniej wydanej decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej sędziom w stanie spoczynku ze zlikwidowanych sądów wojskowych, a w konsekwencji organ nie musi wykonać nakazu zawartego w cyt. art. 5 ust. 2. tej ustawy;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a polegającego naruszeniu zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej. W oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny ,w niniejszej sprawie przejawiło się to dokonaniem przez organ sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych mających istotny wpływ na treść wyroku, a polegających na świadomym i celowym pominięciu przez organ faktu, iż ustawodawca uchwalając przedmiotowy art. 5 ust. 2 cyt. ustawy z o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw zrobił to celowo i rozumnie uważając, że dotychczas nie było podstaw do ich złożenia (tj. poparł wcześniejsze stanowisko MON-u o braku podstaw prawnych do złożenia sędziom w stanie spoczynku wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej przed uchwaleniem 5 ust.2 cyt. ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw), co skutkowało oddaleniem skargi, a nie jej uwzględnieniem;
5. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zwana dalej P.u.s.a., 3 § 1 i 2 P.p.s.a niezastosowanie przedmiotowych przepisów, co skutkowało naruszeniem zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny i w niniejszej sprawie przejawiło się dokonaniem własnych sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych mających istotny wpływ na treść wyroku tj. skutkujący oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem, a polegający na przyjęciu, iż:
- skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na 5 miesięcy przed wejściem w życie art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw,
- art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw nie zawiera nakazu i nie może być podstawą do działania organu
w realiach niniejszej sprawy, gdyż nie zawiera odniesienia do wcześniej wydanej decyzji,
- rozumny ustawodawca nie uchwaliłby przepisu nakazującego wręczenia wypowiedzenie sędziom w stanie spoczynku ze zlikwidowanych sądów stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie odnosząc się jednocześnie do wcześniej dokonanych wypowiedzeń,
- obowiązujące przepisy przed wejściem w życie art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o
zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw dawały podstawy do wypowiedzenia sędziom w stanie spoczynku stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji MON nie miał obowiązku złożenia wypowiedzeń w oparciu o nowo uchwalony przepis, a więc ustawodawca uchwalił przepis "martwy".
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w jego ocenie art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw, ma do niego zastosowanie, gdyż jest on "sędzią zniesionego sądu wojskowego przeniesiony uprzednio w stan spoczynku". Pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę błędnie wskazał , że przepis ten ma zastosowanie do sędziów wojskowych , aktualnie pełniących służbę, na wypadek zniesienia ich sądów w przyszłości, a nie ma zastosowania do skarżącego tj. do jednego spośród sędziów sądów wojskowych zniesionych z dniem 1 lipca 2010r.Pozostałych sędziów wojskowych pełniących służbę w innych sądach wojskowych, które nie zostały zniesione obejmują inne przepisy tożsame w skutkach. Reguluje to art. 35 ustawy o ustroju sądów wojskowych, a w szczególności art. 35 § 2 a - zmieniony na mocy art. 1pkt, 8 cyt. ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw .
Ponadto skarżący zauważył, iż powołany wyżej art. 5 ust 2 omawianej ustawy nie jest przepisem przejściowym - zachowującym skuteczność uprzednio złożonych wypowiedzeń, ani też przepisem obowiązującym z mocą wsteczną, lecz przepisem lex specialis ustanawiającym kategoryczny obowiązek prawny istniejący od daty wejścia
w życie ustawy tj. 17 czerwca 2011 r. wręczenia wypowiedzenia i to bez względu na to, czy było ono wcześniej już wręczone i na jakiej podstawie tj. tej samej czy innej. Ustawodawcy uchwalającemu ten przepis znany był fakt ,że sędziom objętym jego dyspozycją wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zostały już wręczone, a mimo to go uchwalił. Odwołując się do treści § 51 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" stwierdził, że redakcja art. 5 ust. 2 omawianej ustawy nie odpowiada wskazanej normie dotyczącej techniki legislacyjnej i w żadnym stopniu nie wskazuje, że obejmuje ona uprzednio złożone wypowiedzenie. Zdaniem skarżącego, podnoszony przez organ brak obowiązku złożenia ponownego wypowiedzenia nie wynika z regulacji ustawowych, lecz jest stwierdzeniem gołosłownym, niepopartym żadną podstawą prawną. Celem regulacji było bowiem kompleksowe unormowanie sytuacji sędziów wojskowych "ze zniesionych sądów".
Podkreślił, że pomiędzy art. 5 ust 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych, a stosownymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego statuującymi zasadę trwałości decyzji, zachodzi klasyczna kolizja ustaw. Nie ulega wątpliwości, że K.p.a nie stanowi tu lex specialis, lecz jest odwrotnie, zaś reguły tam zawarte w nie mają waloru niewzruszalnych przez inne ustawy. W ocenie skarżącego art. 5 ust 2 powołanej ustawy jest lex specialis w stosunku do ustawy pragmatycznej, a co za tym idzie,tym bardziej stanowi lex specialis do K.p.a., w tym określonej w nim zasady trwałości i ostateczności decyzji administracyjnych. Przykładowo ,art. 114 ust 6 ustawy pragmatycznej, pozwala pod pewnymi warunkami, na modyfikację okresu wypowiedzenia złożonego żołnierzowi, niezależnie od tego czy wypowiedzenie to jest ostateczne i korzysta z zasady trwałości decyzji czy też nie. W związku z powyższym twierdzenie ,że ustawodawca jest pozbawiony możliwości modyfikacji złożonego już wypowiedzenia , które nie dobiegło jeszcze końca, ,poprzez zawarcie określonych ustawowych nakazów skierowanych do konkretnego adresata, z uwagi na ostateczność i trwałość uprzednio złożonego wypowiedzenia jest próbą obrony bezprawnej bezczynności Ministra Obrony Narodowej.
Zdaniem skarżącego, z racji powołanej zmiany przepisów dotyczących zwalniania za wypowiedzeniem żołnierzy zawodowych (art. 5 ust 2 cyt. ustawy dotyczy tylko sędziów ze zniesionych sądów) od dnia 17 czerwca 2011 r. odpadły wobec nich (w tym także wobec niego) dotychczasowe podstawy prawne złożonych wypowiedzeń, do zastosowania których nie było podstaw prawnych w ówczesnym brzmieniu ustawy o ustroju sądów wojskowych. Jednocześnie ustawodawca nie zawarł żadnej normy dotyczącej dotychczasowych wypowiedzeń oraz ich skutków, równocześnie zobowiązując odpowiedni organ wojskowy do dokonania "nowych" wypowiedzeń w oparciu o te same przepisy. W takiej sytuacji, wydanie "nowej" decyzji tj. opartej na aktualnie obowiązujących przepisach jest jedynym sposobem na uchylenie poprzedniej, opartej na "starej" podstawie.
Skarżący stwierdził również, iż w sytuacji zmiany stanu prawnego (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) przy czym na korzyść strony art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. nie ma zastosowania.
Poza tym, autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie badał z jakiego powodu, w jakim celu ustawodawca uchwalił przedmiotowy przepis błędnie przyjmując, że racjonalny ustawodawca nie uchwaliłby takiego przepisu i wbrew jego treści przyjął, że nie może on być podstawą złożenia nowego wypowiedzenia. Nie odniósł się do uzasadnienia projektu, czy też uzasadnienia poprawki do projektu, w której ten przepis został zgłoszony. W niniejszym przypadku ustawodawca uchwalił przepis szczególny dotyczący wąskiego grona osób trudno więc zakładać, że zrobił to nieracjonalnie. W niniejszej sprawie uchwalił podstawę prawną do dokonania sędziom w stanie spoczynku zniesionych sądów wojskowych wypowiedzeń stosunków służbowych zawodowej służby wojskowej, której do tej pory nie było. A zatem organ, stosując ten przepis i dokonując w stosunku do takiego sędziego nowego wypowiedzenia powinien uchylić lub stwierdzić nieważność decyzji w przedmiocie poprzedniego wypowiedzenia.
W konsekwencji skarżący uznał, że na skutek naruszenia art.5 ust. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw Sąd pierwszej instancji naruszył 149 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie
i niestwierdzenie bezczynności Ministra Obrony Narodowej, pomimo zaistnienia ku temu wszystkich przesłanek. Natomiast konsekwencją bezzasadnego nieuwzględnienia skargi było naruszenie art. 135 P.p.s.a. W sprawie zaistniały przesłanki zarówno do stwierdzenia bezczynności, a następnie do zastosowania art. 135 P.p.s.a. i stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr 8 z dnia 27 stycznia 2011r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. Decyzja ta została bowiem wydana wbrew ówcześnie obowiązującemu art. 35 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, a więc z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej, która została uchwalona dopiero prawie 5 miesięcy po wydaniu decyzji. Ponadto powołana decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na nakaz zawarty w art.5 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw. Podkreślił, że przed uchwaleniem nowelizacji ustawy, jej przepisy przewidywały wyłącznie zwolnienie z mocy prawa sędziego przechodzącego w stan spoczynku z uwagi na chorobę lub wiek, a nie zawierały regulacji dotyczącej statusu sędziego przeniesionego w stan spoczynku z uwagi na reorganizację sądownictwa. Możliwość taką wprowadziła dopiero przedmiotowa nowelizacja. W stosunku do sędziów już przeniesionych w stan spoczynku uregulował to art. 5 ust. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw, a w stosunku do sędziów czynnych, którzy w przyszłości mieliby przejść w stan spoczynku z uwagi na reorganizację sądownictwa poprzez wprowadzenie zmiany treści art. 35 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych.
Skarżący uzasadniając zarzut naruszenia przez art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a podał, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uznał, że organ działał prawidłowo i nie miał obowiązku wręczenia nowego wypowiedzenia w oparciu o nowo uchwalony przepis, a więc swoim postępowaniem nie naruszył art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Tymczasem organ miał taki obowiązek i nie wręczając nowego wypowiedzenia naruszył przedmiotowe przepisy postępowania. W jego ocenie Sąd ten naruszył także art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a i art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a poprzez ich niezastosowanie. Stanowiło to naruszenie zasady prawdy obiektywnej opartej o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny, co w niniejszej sprawie przejawiło się dokonaniem własnych, sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych mających istotny wpływ na wyroku. W tym zakresie wskazał, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej po wejściu w życie przedmiotowej ustawy, zaś wydanie przez organ decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie jest równoznaczne ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012r.,poz.270)cytowana dalej jako P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania , której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy Minister Obrony Narodowej pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku H.C. polegającej na "zaniechaniu dokonania obligatoryjnego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art.5 ust.2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw (DZ.U.Nr 113,poz.659", czy też nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia jego bezczynności.
Podkreślić należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w art.3§2 pkt1-4 P.p.s.a lecz ich brak w sytuacji ,gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W związku z powyższym wniesienie skargi na bezczynność organu jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy ,ale również w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku , choćby organ błędnie uważał, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu.
Z tego względu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowany w skardze kasacyjnej w oparciu o art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący błędnej wykładni art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw nie mógł być skuteczny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu. Ocena wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie dotyczyła legalności decyzji wydanej przez organ wojskowy, lecz jego bezczynności. Skarga H.C. wniesiona do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a dotyczyła bowiem bezczynności Ministra Obrony Narodowej w wydaniu decyzji w przedmiocie wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W tym też przedmiocie orzekał Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok na podstawie art. 149 P.p.s.a.
Ocena, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do bezczynności organu wymagała natomiast rozważenia, czy w świetle art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011r. o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych i niektórych innych ustaw Minister Obrony Narodowej był obowiązany do dokonania w stosunku do H.C. wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w trybie art.114 ust.2 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pomimo tego ,że w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja tegoż Ministra z dnia 27 stycznia 2011r. nr
8 o wypowiedzeniu wyżej wymienionemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W sprawie jest niesporne, że na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego2010r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości(Dz.U. Nr32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy w Krakowie w którym skarżący pełnił służbę na stanowisku sędziego został zniesiony z dniem 1 lipca 2010r.
W związku ze zniesieniem wyżej wymienionego sądu, uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca nr 845/10 H.C. został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Następnie Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 8 wypowiedział wyżej wymienionemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, która wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Na mocy tej decyzji nabył on prawo do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w określonym trybie i wynikającym z niego terminie ustawowym.
W okresie w którym H.C. przebywał na wypowiedzeniu w dniu 17 czerwca 2011 r. weszła w życie powołana ustawa z dnia 28 kwietnia 2011r.o zmianie ustawy o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art.5 ust.2 tej ustawy, wobec sędziów sądów wojskowych zniesionych sądów przeniesionych uprzednio w stan spoczynku właściwy organ wojskowy dokonuje wypowiedzeń stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w trybie art. 114 ust.2 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010r.,Nr90, poz.593 ze zm.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie ma on zastosowania do wymienionych w nim osób, w przypadku, gdy przed wejściem w życie ustawy zmieniającej ,została uregulowana ich sytuacja prawna na podstawie innych przepisów. Powołany przepis ale również inne przepisy tej ustawy nie zawierają regulacji, która nakazywałaby eliminowanie z obrotu prawnego wydanych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, decyzji administracyjnych, w stosunku do sędziów sądów wojskowych zniesionych sądów przeniesionych w stan spoczynku , którym wypowiedziano stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej na podstawie obowiązujących w tym czasie przepisów. W konsekwencji oznacza to, że ustawodawca nie wskazał jakie są następstwa regulacji zawartej w art.5 ust.2 ustawy zmieniającej w zakresie stanów uregulowanych wcześniej w drodze wydania stosownej decyzji administracyjnej w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Jeśli zaś nowa regulacja prawna nie zawiera odmiennych postanowień co do losu decyzji wydanych przed jej wejściem w życie, decyzje te są wiążące nadal, nawet gdy znikła lub zmieniła się podstawa prawna, która uzasadniała ich wydanie (por. Tadeusz Woś "Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej", Państwo i Prawo 1992/7/s. 53). W niniejszej sprawie natomiast nowa regulacja, czyli ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 113, poz. 659), nie tylko nie zawierała postanowień o utracie mocy wiążącej decyzji dotychczas wydanych, ale nadto w art. 5 ust. 2 wskazała tę samą podstawę prawną decyzji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego, którą zastosował Minister Obrony Narodowej w decyzji z dnia 27 stycznia 2011r. nr 8 o wypowiedzeniu H.C. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, tj. przepis art. 114 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skoro sprawa wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej została uregulowana przed wejściem w życie wymienionej ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy
o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw, to przepis art.5 ust 2 tej ustawy nie ma do niego zastosowania, a zatem po stronie Ministra Obrony Narodowej nie istniał obowiązek dokonania w stosunku do skarżącego ponownego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W świetle powyższych uwag,
w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można Ministrowi Obrony Narodowej zarzucić, iż pozostawał w bezczynności. A zatem zarzut naruszenia art.149 P.p.s.a. okazał się nieskuteczny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 135 P.p.s.a. wyjaśnić należy, iż ma on zastosowanie jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. Odnosi się on do fazy orzeczenia przez sąd administracyjny wskazując granice jego orzekania. Na wstępie wskazano, że przedmiotem niniejszej sprawy była ocena bezczynności Ministra Obrony Narodowej w wydaniu decyzji w przedmiocie wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji w tej sprawie nie był uprawniony do rozważania prawidłowości decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2011r.nr 8 o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zagadnienie to nie mieściło się bowiem w granicach rozpoznawanej sprawy. Z tego względu zarzut naruszenia art.135P.p.s.a. uznać należy za chybiony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty naruszenia art.1§1i2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. wraz z powołanymi w związku z nimi przepisami ,gdyż w istocie stanowią one polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wskazać należy, iż wprawdzie autor skargi kasacyjnej trafnie zauważył, że nieprawidłowe było zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenie, że skarżący został zwolniony
z zawodowej służby wojskowej na pięć miesięcy przed wejściem w życie art. 5 ust.2 omawianej ustawy zmieniającej, a faktycznie w tym czasie znajdował się w okresie wypowiedzenia , to jednak ta nieprawidłowość nie miała wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art.184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło