II SA/Kr 1857/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-07
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samonośny, drewniany taras dobudowany do budynku mieszkalnego, o wymiarach 6,60 m x 3,10 m i wysokości posadzki od 1,06 m do 1,20 m, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku – podlega nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że drewniany taras dobudowany do budynku mieszkalnego, z uwagi na jego wymiary, wysokość posadzki oraz bezpośrednie połączenie z budynkiem poprzez drzwi balkonowe i schody, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Ponieważ budowa tarasu wymagała pozwolenia na budowę (nie mieściła się w katalogu zwolnień z art. 29-31 Prawa budowlanego) i została wykonana bez takiego pozwolenia, a inwestor nie podjął kroków w celu jej legalizacji po wstrzymaniu robót, organy zasadnie wydały nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych za bezzasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianego tarasu dobudowanego do budynku mieszkalnego, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor twierdził, że zgłosił budowę, a taras stanowi obiekt małej architektury lub altanę, nie wymagającą pozwolenia. Organy administracji uznały taras za rozbudowę budynku mieszkalnego, która wymagała pozwolenia na budowę. Po wstrzymaniu robót i nieprzedłożeniu przez inwestora dokumentów legalizacyjnych, wydano nakaz rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 17 maja 2011r., znak [...], na podstawie art. 80 ust.2 pkt. 1, art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. z 2010 r. Dz. U. Nr 243 poz. 1623 z późn. zm. ) oraz art. 104 k.p.a. nakazał J. D. rozbiórkę wykonanego od strony południowej budynku mieszkalnego drewnianego tarasu o wymiarach 6,60 m x 3,10 m wraz z balustradą drewnianą o wysokości 0,90 m i wejściem na ten taras składającym się z 7-miu stopni drewnianych w jednym biegu o szerokości 1,10 m , zlokalizowanego na działce nr "1" w miejscowości [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Orzekając w ten sposób podał, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu.
W dniu 1 września 2010 r. przeprowadzono kontrolę na powyższej nieruchomości podczas której ustalono, że na działce nr "1" w miejscowości [...] od strony południowej budynku mieszkalnego został wybudowany drewniany taras o wymiarach 6,40 m x 3,10 m , wysokość balustrady 0,90 m. Posadzka tarasu znajduje się na wysokości od 1,06 m do 1,20 m powyżej poziomu terenu. Taras posiada wejście składające się z 7-miu stopni drewnianych w jednym biegu o szerokości 1,1 m. Taras jest oddylatowany od budynku mieszkalnego. Wejście na taras z budynku mieszkalnego odbywa się poprzez drzwi balkonowe 2-skrzydłowe o szerokości skrzydła wejściowego w świetle 0,85 m. Taras znajduje się w odległości 3,90 m od ogrodzenia z działką sąsiednią R. i L. L., tj. od strony wschodniej. J. D. nie posiada pozwolenia na budowę tego tarasu.
Biorący udział w kontroli inwestor wniósł do protokołu, że w latach 2007, 2008 dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w B. budowy tarasu. Roboty zostały zgłoszone w postaci utwardzenia terenu. J. D. nie posiada kopii przedmiotowego zgłoszenia. W związku z brakiem kopii zgłoszenia organ wystąpił do Starostwa B. o przesłanie powyższego zgłoszenia. Starosta B. przesłał do PINB uwierzytelnione kopie zgłoszeń budowy dokonane przez J. D.. W przesłanych dokumentach znajduje się między innymi zgłoszenie utwardzenia działki budowlanej i wymiany stolarki okiennej w budynku mieszkalnym, z dnia 20 maja 2009 r., znak [...]. Zgłoszenie utwardzenia działki obejmuje teren na którym obecnie wybudowany jest drewniany taras będący przedmiotem postępowania.
Miejscowość [...] nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a na budowę tarasu nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy.
Zgodnie z art. 48 ust 1 ustawy - Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa o której mowa w ust. 1 nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego, albo jest zgodna z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu i nie narusza przepisów w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i wdraża procedurę zmierzającą do legalizacji samowoli budowlanej.
Postanowieniem z dnia 12 października 2010r., znak [...] wstrzymano J. D. prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego polegającej na dobudowie drewnianego tarasu o wymiarach 6,40 m x 3,10 m na działce nr "1" w miejscowości [...], oraz nałożono obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy na przedmiotową inwestycję, czterech egzemplarze projektu budowlanego sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oraz aktualnego na dzień opracowania projektu zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu tym pouczono inwestora, że w przypadku nie spełnienia w określonym terminie obowiązku nałożonego postanowieniem będą miały zastosowanie przepisy o których mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego tarasu.
Wobec faktu iż J. D. nie przedłożył żądanych postanowieniem dokumentów, zgodnie z art. 48 ust 1 i ust. 4 ustawy - Prawo budowlane wydany został nakaz rozbiórki przedmiotowego tarasu.
We wniesionym w terminie odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 17 maja 2011r., znak [...], J. D. domagał się jej uchylenia.
Zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niewłaściwej interpretacji przepisów Prawa budowlanego. W decyzji napisano, że wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr "1". Tymczasem taras, który jest przedmiotem decyzji jest konstrukcją drewnianą, samonośną, nie związaną konstrukcyjnie z budynkiem i nie ma wpływu na jego eksploatację. Wobec tego nie miała miejsca rozbudowa budynku mieszkalnego. Taras jest częścią rekreacyjną części ogrodowej posesji i trudno go zaliczyć do obiektów budowlanych mieszczących się w szeroko interpretowanym art. 48 Prawa budowlanego.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 września 2011r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest legalność budowy drewnianego tarasu, dobudowanego od strony południowej do budynku mieszkalnego położonego na działce nr "1" w miejscowości [...] (gm. B.). Jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji inwestorem obiektu jest J. D., będący jednocześnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Analiza przekazanych wraz z odwołaniem akt sprawy wskazuje, iż organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że taras został dobudowany do budynku mieszkalnego przez J. D. w latach 2007 - 2008 (zgodnie z oświadczeniem inwestora). W związku z tym należy uznać, że budynek mieszkalny został rozbudowany (w rozumieniu definicji rozbudowy, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane ) o objęty niniejszym postępowaniem taras. Przedmiotowy obiekt budowlany ma wymiary wedle ustaleń organu pierwszej instancji "6,40 x 3,90,m wys. balustrady 0,9 m posadzka na wysokości ok. od 1,06 do 1,2 m powyżej poziomu terenu. Taras posiada wejście składające się z 7 -miu stopni w 1 biegu szerokość 1, 1 m" i jest oddalony od granicy z działką sąsiednią o ok. 3,9 m.
Z oświadczeń inwestora złożonych w toku prowadzonych przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych w dniu 1 września 2010 r. wynika, że budowa spornego tarasu miała być objęta przez J. D. stosownym zgłoszeniem złożonym w Starostwie Powiatowym w B.. Weryfikacja twierdzeń inwestora przez organ pierwszej instancji przyniosła jednakże rezultat negatywy. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 1 września 2010 r. wystąpił do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej o udostępnienie dokumentów dotyczących zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego obiektu. W udzielonej odpowiedzi Starosta B. poinformował, że J. D. dokonał szeregu zgłoszeń, które jednakże nie obejmowały zamiaru budowy tarasu na jego nieruchomości.
W świetle powyższych ustaleń (niezakwestionowanych przez skarżącego inwestora), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił, że przedmiotowy taras dobudowany do budynku mieszkalnego został wybudowany samowolnie. W tym zakresie organ odwoławczy w pełni podziela pogląd o zakwalifikowaniu spornej inwestycji jako samowoli budowlanej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że przez budowę należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego " (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Natomiast przez rozbudowę należy rozumieć zmianę takich charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Zmiana tych parametrów może następować w szczególności poprzez dobudowę do istniejącego obiektu dalszych jego części. Pozostaje oczywistym, iż budowa tarasu o ustalonych w sprawie parametrach w sposób bezpośredni rzutuje na zmianę powierzchni zabudowy dotychczasowego obiektu budowlanego (budynku). Ta nowa zabudowa jest przy tym z głównym obiektem funkcjonalnie związana. W konsekwencji prace budowlane mające za przedmiot budowę takiego obiektu (taras) muszą być uznane za rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane (w tym obejmujące rozbudowę) można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od zasady legitymowania się przez inwestora pozwoleniem na budowę zostały wyliczone w sposób wyczerpujący w art. 29-31 Prawa budowlanego.
Przedmiotowa inwestycja, jako nie wymieniona w zamkniętym katalogu owych wyjątków wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Oczywistym jest również, iż roboty te powinny być prowadzone zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wskazać zatem należy, iż w stosunku do inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, realizowanej bez uzyskania takiego pozwolenia, zastosowanie winny znaleźć tryb postępowania i przepisy prawa materialnego, zawarte w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył następnie treść powyższego przepisu wskazując, że nakaz rozbiórki w obecnym stanie prawnym nie jest orzekany bezwzględnie w każdej sytuacji, gdy inwestor wybudował obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę. Ewentualny nakaz rozbiórki musi być poprzedzony postępowaniem mającym na celu ustalenie, czy istnieje możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Orzeczenie nakazu rozbiórki należy zatem traktować jako przepis wyjątkowy, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady nakazującej organom doprowadzenie zaistniałego stanu do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na powyższe, w trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji uznał za właściwe wdrożyć procedurę legalizacyjną przed orzeczeniem nakazu rozbiórki. W konsekwencji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie nakazał inwestorowi wstrzymać roboty budowlane oraz zobowiązał go do przedłożenia w celu legalizacji inwestycji: decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do suponowania nieruchomością na cele budowlane. Postępowanie organu pierwszej instancji stanowiło w tym zakresie wypełnienie dyspozycji art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Organ pierwszej instancji wyznaczył też inwestorowi stosowny termin do przedłożenia żądanych dokumentów.
Bezspornym pozostaje, że zobowiązany nie przedłożył w zakreślonym terminie wymaganych dokumentów. Nie wnosił też o prolongatę wyznaczonego w tym celu terminu. Zatem organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego zasadnie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że przedstawione wyżej motywy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia stanowią w zasadniczej części odpowiedź na zarzuty odwołania. Nadto uznać należy, że taras w analizowanym przypadku jest konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązany z budynkiem mieszkalnym. Świadczy o tym nie tylko fakt, że wejście na taras następuje bezpośrednio przez drzwi balkonowe budynku mieszkalnego, zaś jego wysokość została dostosowana do poziomu kondygnacji budynku umożliwiającego bezpośredni dostęp na taras. Taras stanowi całość funkcjonalno - użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę i rzutując na podniesienie walorów użytkowych samego budynku. Podążając nawet odmiennym tokiem rozumowania skarżącego o samodzielności tego obiektu należałoby uznać taki obiekt za budowlę w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Skutki prawne takiej kwalifikacji obiektu prowadzą do przyjęcia tej samej normy prawnej, która skutkowałaby - w obliczu braku aktywności inwestora na legalizację samowoli - orzeczeniem nakazu rozbiórki. Zgodnie bowiem zaś z treścią art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiąca całość techniczno-użytkowa wraz z instalacjami i urządzeniami albo obiekt małej architektury. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że nawet przy zakwalifikowaniu przedmiotowej inwestycji w postaci tarasu jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit b w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, jako obiekt budowlany nie wymieniony w katalogu wyjątków wyszczególnionych w art. 29-31 tej ustawy, przedmiotowy taras wymagałby również uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji również w tym wypadku roboty budowlane winny być prowadzone zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jak ustalono, skarżący nie legitymuje się żadną decyzją o pozwoleniu na budowę obiektu, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 września 2011r., znak [...], J. D. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także zasądzenie na rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Skarżący zarzucał naruszenie : art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego - poprzez wadliwie przyjęcie, że zgłoszona przez skarżącego budowa dotyczyła budynku, na budowę którego wymagane było pozwolenie na budowę; art. 48 tej ustawy - poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do samowoli budowlanej skutkującej wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę postawionego przez skarżącego obiektu budowlanego; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokonanych przez skarżącego zgłoszeń w przedmiocie budowy obiektu drewnianego, pominięciu istotnych twierdzeń zawartych w odwołaniu, według których dokonane przez niego zgłoszenia w swej treści obejmowały budowę obiektu drewnianego na wcześniej utwardzonym gruncie; naruszenie art. 8 oraz art. 9 k.p.a. - poprzez wprowadzenie w błąd skarżącego przez organ administracyjny, a polegający na tym, że w wyniku dokonanego przez skarżącego zgłoszenia, w którym było opisane utwardzenie gruntu i wykonanie przedmiotowej drewnianej konstrukcji, organ administracyjny nie wniósł sprzeciwu (art. 30 ust. 6 praw i budowlanego) tym samym uznając, że zgłoszenie jest prawidłowe.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przystępując do budowy przedmiotowego obiektu drewnianego dokonał w starostwie w B. zgłoszenia, w którym dokładnie opisał, że zamierza utwardzić grunt oraz postawić w tym miejscu drewnianą konstrukcję. Skoro po zgłoszeniu zamiaru wykonania przez skarżącego przedmiotowego drewnianego obiektu właściwy organ nie podjął działań, o których nowa powyżej, względnie nie nałożył obowiązku uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę, to brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniały warunki przewidziane w art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący wobec braku reakcji właściwego organu rozpoczął ustawianie przedmiotowego obiektu. Nie można więc podzielić zarzutu, że inwestor rozpoczął budowę "samowolnie i bez zezwolenia". Już tylko z przyczyn wyżej wskazanych zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji winny ulec uchyleniu, wobec naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów procesowych (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywatela do organów Państwa, jak również zasady informowania stron i pozostałych uczestników postępowania. Funkcją tej zasady jest nie tylko zapobieżenie, możliwej wskutek nieznajomości prawa, szkodzie, lecz również o udzielenie stronom wszechstronnej pomocy. Przepis art. 9 k.p.a. uchyla w odniesieniu do stron i innych osób uczestniczących w postępowaniu zasadę ujemnych konsekwencji nieznajomości prawa w zakresie spraw rozpatrywanych w postępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie skarżący działał w oparciu o zaufanie do właściwego organu administracyjnego, który milcząco odniósł się do dokonanego przez skarżącego zgłoszenia. Strony postępowania nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji błędnych decyzji organów administracyjnych.
W przedmiotowej sprawie, pomimo że skarżący odmiennie wskazywał co do treści dokonanego zgaszenia, organ administracyjny poprzestał jedynie na pisemnej odpowiedzi Starosty B., nie zobowiązując go do przedłożenia dokonanych przez skarżącego zgłoszeń. Tym samym dokonał dowolnych ustaleń, na podstawie niekompletnego materiału dowodowego.
Skarżący podkreślał też, że sporny obiekt drewniany stanowi w istocie obiekt architektury ogrodowej o niewielkich rozmiarach, który nie wymaga pozwolenia na budowę. Jest to obiekt nie przekraczający 25 m(2), o wysokości ok. 1,2 m powyżej poziomu terenu, o lekkiej drewnianej konstrukcji. Stanowi samonośną konstrukcję drewnianą, nie związaną konstrukcyjnie z budynkiem i nie mającą wpływu na jego eksploatację. Przedmiotowy obiekt połączony jest z murowanym grillem. Organy administracyjne powinny rozważyć przedmiotowy obiekt w kontekście art. 3 pkt 4 b ustawy prawo budowlane, nie sposób bowiem wykluczyć, iż jest on rzeczywiście obiektem architektury ogrodowej ,a zarazem obiektem użytkowym służącym rekreacji codziennej. Pojęcie "niewielki obiekt", którym operuje przepis art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego jest pojęciem nieostrym i nieprecyzyjnym, co oznacza konieczność rozstrzygania ad casum.
Indywidualna ocena organu konkretnego przypadku i pewna swoboda w zakresie uznania, czy w danej sprawie obiekt jest niewielki, czy też nie, wymaga jedynie rzeczowego i racjonalnego uzasadnienia. Najistotniejsza będzie tu bowiem jego konstrukcja i przeznaczenie. W omawianej sprawie skarżący postawiony drewniany obiekt zamierzał wykorzystać przede wszystkim jako konstrukcję służąca rozplanowaniu zieleni ogrodowej, tj. między innymi pędów winogron, które są umiejscowione na drewnianych ażurowych konstrukcjach. Okoliczność, że przedmiotowy obiekt został postawiony w bliskim sąsiedztwie z budynkiem mieszkalnym wynikał jedynie z faktu, że działka skarżącego jest niewielkich rozmiarów, co uniemożliwiało inne jego rozplanowanie. Faktyczna funkcja i przeznaczenie obiektu wskazują, że jest to obiekt architektury ogrodowej. Przedmiotowy obiekt jest związany z architekturą ogrodową i stanowi wraz z zielenią ogrodową pewną całość estetyczno – architektoniczną. Jednocześnie służy on rekreacji codziennej. Powyższe oznacza, że budowa obiektu nie wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę, a co najwyżej zgłoszenie, jeśli by przyjąć iż przedmiotowy obiekt stanowi altanę.
Nawet gdyby uznać, że przedmiotowy obiekt stanowi w i istocie altanę, to budowa tej konstrukcji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego nie !wymaga pozwolenia, a jedynie zgłoszenie, co w niniejszej sprawie zostało zrobione. W regulaminie rodzinnego ogrodu działkowego, w § 107 określono szczegółowo cechy charakterystyczne altany, która jest obiektem wolnostojącym, parterowym, zapewniającym rodzinie warunki do wypoczynku, Altana może być podpiwniczona i posiadać poddasze użytkowe, powinna być funkcjonalna i estetyczna, może posiadać zadaszony taras otwarty o powierzchni do 12 m2. Powierzchni tarasu nie wlicza się do powierzchni zabudowy altany, z wyjątkiem jego części znajdującej się pod poddaszem lub nad piwnicą altany, altana może mieć wysokość do 5 m - przy dachu dwuspadowym stromym , i 4 m przy innym kształcie dachu.
W odpowiedzi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zakurzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności
z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podnoszone w niej zarzuty są bezzasadne.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, zaś jego przedmiotem były roboty budowlane zrealizowane przez J. D. na działce nr "1" w miejscowości [...], polegające na wykonaniu drewnianego tarasu o wymiarach 6,60 m x 3,10 m wraz z balustradą drewnianą o wysokości 0,90 m i wejściem na ten taras składającym się z 7-miu stopni drewnianych w jednym biegu o szerokości 1,10 m . Skarżący nie przeczy, że jest inwestorem przedmiotowych robót budowlanych, że wykonał je w okresie objętym ustaleniami organów obu instancji uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący nie podnosi też żadnych zarzutów dotyczących prawidłowości opisu tej inwestycji w decyzjach , a także w protokole kontroli dnia 1 września 2010r. Okoliczności powyższe jego bezsporne oraz nie budzące zastrzeżeń na tle materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych pozostają poza szerszymi rozważaniami.
Spór w sprawie niniejszej koncentruje się wokół dwóch zagadnień, tj. po pierwsze - prawidłowości przyjętej w obu decyzjach kwalifikacji wykonanych przez J. D. robót budowlanych, oraz po wtóre - dopełnienia przez organy nadzoru budowlanego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w kwestii dokonania przez inwestora skutecznego zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowej inwestycji.
W kwestii pierwszej trzeba zgodzić się z oceną dokonaną w obu decyzjach, że zrealizowane przez J. D. roboty budowlane należy zakwalifikować jako rozbudowę budynku mieszkalnego, co zostało w nich dostatecznie wywiedzione.
Zarówno opis robót budowlanych zawartych w obu decyzjach ślad za faktami stwierdzonymi przy oględzinach dokonanych w czasie kontroli dnia 1 września 2010 r., jak również wykonane wówczas zdjęcia fotograficzne nie pozostawiają wątpliwości, że ich przedmiotem była rozbudowa budynku mieszkalnego, polegająca na wykonaniu nowej jego części, jaką stanowi taras.
W szczególności, jedną z kategorii obiektów budowlanych stanowi w myśl art. 3 pkt 1 ppkt a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. z 2010 r. Dz. U . Nr 243 poz. 1623 z późn. zm. – dalej w skrócie Pb) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, przy czym przez budynek należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 2 Pb, taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Braku definicji legalnej pojęcie "tarasu " wymaga ustalenia jego znaczenia, przy czym w jeżyku potocznym jest ono dwojakie. I tak, w według Słownika języka polskiego pod red. M. Szymczaka ( t. III., str. 480, PWN W-wa 1979 ) " taras" to po pierwsze - odkryta, płaska część budynku, otoczona balustradą, umieszczona na parterze ( częstą połączona schodami z ogrodem), piętrze lub płaskim dachu. Drugie ze znaczeń dotyczy specyficznego ukształtowania terenu i nie jest istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Podobne, dwa znaczenia tego pojęcia podawane są w Słowniku PWN (http://sjp.pwn.pl ), gdzie taras określa się jako rodzaj dużego balkonu, umieszczonego na parterze, na piętrze lub na płaskim dachu, względnie również określone ukształtowanie terenu .W myśl danych pochodzących z encyklopedii internetowej pod adresem http://pl.wikipedia.org, taras to pozioma powierzchnia (budowla) umieszczona na wysokości parteru (terra - ziemia), ale również piętra lub na dachu (stropodach) i wówczas ogrodzona balustradą, przystosowana do przebywania na niej ludzi. Tarasy stanowią rodzaj wybiegu i pełnią najczęściej funkcję miejsc wypoczynkowych w budynkach mieszkalnych i reprezentacyjnych (pałacach). W budynkach biurowych, usługowych (np. w hotelach) spełniają dodatkowo rolę ogródków kawiarnianych, restauracyjnych itp.
Pojęcie "taras " oznacza zatem w języku potocznym określoną część budynku. Takie rozumienie tego pojęcia występuje również w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn zm. – dalej w skrócie rozporządzenie), gdzie np. § 12 stanowi w ust. 5 pt 1 , że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: 1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa.
Taras będący częścią składową budynku winien być z nim konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązany, co w sprawie niniejszej zostało dostatecznie wykazane w obu kontrolowanych decyzjach, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności.
Przedmiotowy taras drewniany został wykonany od strony południowej budynku mieszkalnego, ma wymiary 6,40 m x 3,10 m, wysokość balustrady 0,90 m. Posadzka tarasu znajduje się na wysokości od 1,06 m do 1,20 m powyżej poziomu terenu. Posiada wejście składające się z 7-miu stopni drewnianych w jednym biegu o szerokości 1,1 m. Wejście na taras z budynku mieszkalnego odbywa się poprzez drzwi balkonowe 2-skrzydłowe o szerokości skrzydła wejściowego w świetle 0,85 m. O związku konstrukcyjnym i funkcjonalnym tarasu z budynkiem świadczy chociażby fakt, że wejście na taras następuje bezpośrednio przez drzwi balkonowe budynku mieszkalnego, zaś jego wysokość została dostosowana do poziomu kondygnacji tego budynku. Taras stanowi całość funkcjonalno - użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę. Jego istnienie rzutuje na podniesienie walorów użytkowych samego budynku, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku, oraz dodatkową możliwość bezpośredniej komunikacje z ogrodem. Nie jest tak, że o braku więzy z budynkiem świadczy to, że taras został wykonany jako drewniana konstrukcja samonośna i jest oddylatowany od budynku mieszkalnego. Poszczególne elementy obiektu budowlanego mogą być wykonywane w różnej technologii i z różnych materiałów. Przerwy dylatacyjne są jedynie elementem konstrukcyjnym wydzielającym fragmenty konstrukcji, które mogą samodzielnie przenosić obciążenia, odkształcenia czy przesunięcia, zaś ich stosowanie jest uzasadnione zwłaszcza w sytuacji, gdy poszczególne elementy obiekt budowlanego powstają z materiałów , które cechują określone właściwości, w różnej technologii lub różnym czasie. Powyższe nie decyduje zatem o uznaniu tarasu za odrębną budowlę, zwłaszcza, że całokształt powołanych uprzednio okoliczności wskazuje jednoznacznie na konstrukcyjne i funkcjonalne powiązanie tarasu z budynkiem mieszkalnym. Nie zmienia także tej oceny wskazywane przez skarżącego bliskie sąsiedztwo ogrodowego grila. Budowa przedmiotowego tarasu., który nie ma zadaszenia, w myśl § 3 pkt 24 rozporządzenia pozostaje bez wpływu na kubaturę brutto budynku. Technologia jego wykonania ma natomiast znaczenie np. dla kwestii wyliczenia powierzchni zabudowy, w tym powierzchni biologicznie czynnej, co wynika z § 3 pkt 22 rozporządzenia. Wykonania tarasu dotyczy szereg innych przepisów techniczno-budowlanych ( § 126, 301, 317, 319, 320 rozporządzenia ).
Przedmiotowy taras nie stanowi ani konstrukcyjnie, ani funkcjonalnie obiektu małej architektury , o którym mowa w art. 3 pkt 1 ppkt c Pb. Przez takie obiekty należy rozumieć w myśl art. 3 pkt 4 Pb niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak : kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej. Poza nieznacznymi gabarytami, cechami charakterystycznym wskazanych obiektów jest to, że samodzielnie pełnią różne funkcję np. estetyczne albo użytkowe. Do takich właśnie obiektów można zaliczyć nadto inne niewielkie obiekty budowlane wznoszone w ramach zagospodarowania działki budowlanej przeznaczonej pod budownictwo jednorodzinne, wielorodzinne, miast, osiedli, zakładów pracy, parków, ogrodów itp., jak np. : altany, grile , piaskownice, drabinka, ławki , czy śmietniki.
Artykuł 28 ust. 1 Pb stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przez roboty budowlane należy rozumieć w myśl art. 3 pkt 7 Pb budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budową jest natomiast w myśl art. 3 pkt 6 Pb, wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego W myśl poglądów doktryny ( tak Prawo budowlane. Komentarz. Pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 4. wydanie. C.H. BECK , str. 56) przez rozbudowę obiektu budowlanego należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość , długość, szerokość .
Trafnie jest zatem stanowisko prezentowane w obu decyzjach, że realizacja przedmiotowego tarasu, jako części obiektu budowlanego, stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego, bowiem prowadzi do zwiększenia jego długości, szerokości oraz powierzchni zabudowy. Podobne poglądy prezentowane są też w orzecznictwie, gdzie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008r., sygn. akt II SA/Bd 398/08 ( zam. zb. EX nr 526413 ), gdzie wyjaśniono, że " Rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego."
W świetle uprzednio czynionych wywodów słusznie przyjęto również, że przedmiotowe roboty budowlane nie są objęte wyjątkami przewidzianym w art. 29-31 Pb.
Bezspornym było w sprawie, że J. D. rozpoczął przedmiotowe roboty budowlane bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem prawidłowo zastosowano w sprawie tryb przewidziany w art. 48 Pb, którego poszczególne przepisy zacytowano trafnie w obu decyzjach. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 12 października 2010r., znak [...] budzi zastrzeżenia o tyle, że zbędnym było orzekanie w nim o wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego polegającej na dobudowie drewnianego tarasu o wymiarach 6,40 m x 3,10 m na działce nr "1" w miejscowości [...], które to prace zostały już zakończone. Pozostałe obowiązki wymienione w tym postanowieniu nałożono jednak zasadnie, zaś stwierdzone uchybienie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Uwzględniając, że J. D. nie przedłożył żądanych postanowieniem Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 12 października 2010r., znak [...] dokumentów, zasadnie orzeczono o nakazie rozbiórki , przyjmując za podstawę z art. 48 ust 1 i ust. 4 Pb.
W świetle powyższych wywodów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 22 Pb , a także art. 48Pb - poza wytkniętym uprzednio uchybieniem nie mającym wpływu na wynik sprawy.
W sprawie niniejszej zupełnie dowolnie inwestor powołuje się na fakt zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowych robót budowlanych. Taka okoliczność nie została bowiem udowodniona ani przez J. D., ani na skutek działań podjętych z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Wbrew temu, co zarzuca skarżący, w sprawie niniejszej nie poprzestano na zasięgnięciu pisemnej informacji od organu administracji architektoniczno-budowlanej, lecz poza pisemnym wyjaśnieniem uzyskano potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie wszelkich dokonanych zgłoszeń zamiaru realizacji robót budowlanych w okresie podanym przez J. D., wśród których brak dotyczącego utwardzenia terenu oraz postawienia w tym miejscu drewnianej konstrukcji. Na istnienie takiego zgłoszenia J. D. powołuje się zresztą dopiero w skardze, bowiem w toku postępowania administracyjnego twierdził, że zgłoszenie miało za przedmiot tylko utwardzenia terenu. Dostępne w aktach administracyjnych zgłoszenie z daty 20 maja 2009 r., znak [...], dotyczy wyłącznie utwardzenia działki budowlanej i wymiany stolarki okiennej w budynku mieszkalnym. Inne zgłoszenie - z daty 23 czerwca 2009r., dotyczy budowy obiektu małej architektury, tj. budowy grila ogrodowego oraz utwardzenia działki budowlanej kruszywem i kostka brukową. Pozostałe zgłoszenia mają za przedmiot zupełnie inne rodzajowo roboty budowlane. Zważyć należy , że przed wydaniem decyzji doręczono J. D. w dniu 6 maja 2011r. zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w trybie art. 10 k.p.a., o możliwości zapoznania się z aktami postępowania, wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. W dniu 12 maja 20011r. J. D. podpisał protokół zaznajomienia się z aktami sprawy, nie składając żadnych wniosków. Powyższe nakazuje zatem uznać, że zgromadzony materiał dowodowy uznawał za wiarogodny i kompletny.
W tej sytuacji bezzasadnie zarzuca skarżący naruszenie art. 7, 8, 9, 77 i 80 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o oddaleniu skargi – jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło