II GZ 751/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2386/11 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2386/11 po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2012 r. w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odrzucił wniosek. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 27 października 2011 r. J. Ś. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Pismem z dnia 6 maja 2014 r. skarżący wniósł o "przywrócenie terminu na złożenie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienia w sprawach rozpatrywanych pod sygnaturą akt: V SA/Wa 2379/11 i V Sa/Wa 2386/11", co Sąd potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2012 r. Skarżący wskazał, iż uchybienie terminu spowodowane było brakiem otrzymania z Sądu orzeczenia dotyczącego sprawy i przekonaniem, że rozpatrywanie skargi trwa nadal. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż w rozpatrywanej sprawie, porównując daty: uchybionego terminu (11 lipca 2012 r., tj. pierwszy dzień po upływie terminu przewidzianego na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia) oraz wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (6 maja 2014 r.) wniosek o przywrócenie terminu wniesiono po upływie roku od uchybionego terminu i w związku z tym należało zbadać czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi "wyjątkowy przypadek", o jakim mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., warunkujący dopuszczalność przywrócenia terminu w ogóle. W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły okoliczności wyjątkowe w rozumieniu art. 87 § 5 p.p.s.a. Sąd podkreślił, iż Skarżący w sposób przejrzysty i zrozumiały poinformowany został w punkcie 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 30 maja 2012 r., o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z treścią powyższego pouczenia w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Sąd wskazał, iż zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. Ś. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że nie był na ogłoszeniu wyroku z dnia 3 lipca 2012 r., wnioskował o rozpatrzenie sprawy bez jego udziału i nie otrzymał odpisu sentencji do dnia sporządzenia zażalenia. Skarżący wskazał, iż WSA w Warszawie w uzasadnieniu odrzucenia wniosku nie podał przyczyny brak skutecznego doręczenia odpisu sentencji wyroku a tylko zwracał uwagę na dbałość o swoje sprawy i skutki prawne uchybiani terminu postępowań sądowych. Do zażalenia skarżący dołączył trzy załączniki, tj.: "Wniosek o włączenie do akt sprawy wskazanych dokumentów wysłany do WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r.", "Skargę na Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie" i "Skargę z dnia 24 kwietnia 2014 r. na Postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 powołanej ustawy: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Natomiast w myśl art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W rozpoznawanej sprawie ogłoszenie wyroku nastąpiło 3 lipca 2012 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony w dniu 6 maja 2014 r., a więc po upływie roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., umożliwiający przywrócenie terminu po upływie roku od uchybienia temu terminowi. Pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać zawężająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, niepublikowane). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał przesłanki "wyjątkowości" zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w złożonym zażaleniu. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, wskazać należy iż art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż uzasadnienie wyroku, którym skarga została oddalona, sporządza się na wniosek strony złożony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu jego sentencji. Doręczenie stronie odpisu sentencji wyroku z urzędu następuje jedynie w sytuacji o jakiej mowa w art. 139 § 4 tej ustawy, kiedy to orzeczenie wydane zostaje na posiedzeniu niejawnym oraz w art. 140 § 2 gdy strona pozbawiona jest wolności i jednocześnie nie posiada profesjonalnego pełnomocnika działającego w sprawie w jej imieniu. W związku z powyższym należy uznać, iż skoro strona nie była pozbawiona wolności, zaś zawiadomienie o rozprawie wraz z pouczeniem co do trybu i sposobu uzyskania uzasadnienia wyroku doręczono prawidłowo, to na stronie skarżącej spoczywał obowiązek terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku – tj. w terminie 7 dni od ogłoszeni wyrok. W sytuacji gdy skarżący nie był obecny na rozprawie winien osobiście podjąć starania by dowiedzieć się o konsekwencjach wydania orzeczenia w sprawie, np. skontaktować się z sekretariatem Sądu w celu zasięgnięcia informacji we wskazanym przedmiocie. Skoro zatem wniosek skarżącego został złożony z przekroczeniem roku od uchybienia terminu i skarżący nie wskazał wyjątkowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia tego terminu, uznać należy, iż wniosek ten podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.