II SA/Ol 1046/11
WyrokWSA w Olsztynie2012-02-07
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca karę pieniężną za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy jest prawidłowa, jeśli organ odwoławczy nie wyjaśnił i nie ocenił zarzutów strony dotyczących długości i odebrania przerw?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ nie wyjaśnił i nie ocenił zarzutów skarżącego dotyczących odebranych przerw w czasie prowadzenia pojazdu, co uniemożliwia ocenę prawidłowości nałożonej kary. Wobec tego decyzję organu odwoławczego należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z obowiązkiem wyjaśnienia tych okoliczności.Stan faktyczny
J.R., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną przez Komendanta Miejskiego Policji za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy w kilku dniach lipca i sierpnia 2011 roku. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na różnice w odczytach czasu pracy i przerw z tachografu oraz brak komunikatów ostrzegawczych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, nie odnosząc się do zarzutów skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł oraz orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżoną decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 92 ust. 1 pkt. 2, 7 i 8, ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2007r. Nr 125 poz. 874 ze zm.) oraz lp. 10.3 lit. a i b załącznika do tej ustawy, nałożył na J. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Transport Usługowy w O., karę pieniężną w łącznej kwocie 1250 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, o czas powyżej 15 minut do 30 minut (w wysokości 450 zł) oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (w wysokości 800zł).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23 sierpnia 2011r. na drodze krajowej nr "[...]" w O. funkcjonariusz Wydziału Kontroli Ruchu Drogowego i Wykroczeń Komendy Miejskiej Policji przeprowadził kontrolę drogową pojazdu marki Man o nr rej. "[...]", którym kierował J. R.. Podniesiono, iż w wyniku analizy danych zawartych na okazanej do kontroli karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów, stwierdzono, że J. R. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy w okresie: 26 lipca 2011r. od 06:16 do 16:33 czasu CET/CEST o 1 godzinę i 22 minuty, gdyż prowadził w tym czasie pojazd łącznie przez 5 godzin i 52 minuty; 5 sierpnia 2011r. od 10:23 do 17:41 czasu CET/CEST o 1 godzinę i 19 minut, gdyż prowadził w tym czasie pojazd łącznie przez 5 godzin i 49 minut oraz 11 sierpnia 2011r. od 06:13 do 16:44 czasu CET/CEST o 24 minuty, gdyż prowadził w tym czasie pojazd łącznie przez 4 godziny i 54 minuty. Organ podkreślił, że w powyższych okresach kierowca nie odebrał wymaganych przepisami prawa prawidłowych przerw. Wskazano, że zgodnie z art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.), po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Odstąpienie od obowiązku stosowania art. 7 możliwe jest wyłącznie na zasadach określonych w art. 12 przedmiotowego rozporządzenia, zgodnie z którym: pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku
z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt przekroczenia we wskazanych powyżej dniach maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas od 15 do 30 minut, jak i za każde następne rozpoczęte 30 minut (czterokrotnie).
Zauważono też, że podczas kontroli kierowca nie udokumentował przyczyn odstąpienia od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych prawidłowych przerw lub odpoczynków. Organ podał, że kierowca wyjaśnił podczas kontroli, iż nie ma możliwości odebrania prawidłowo przerwy. W tych okolicznościach organ nie stwierdził przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania wobec strony i odstąpienie od nałożenia kary.
W odwołaniu od tej decyzji J. R. nie zgodził się z ustaleniami organu
i wniósł o odstąpienie od nałożonej kary. Stwierdził, że z posiadanych przez niego wydruków z tachografu cyfrowego z dni, w których miało wystąpić naruszenie wynika, że: dnia 26 lipca 2011r. maksymalny ciągły czas prowadzenia pojazdu wynosił 1h 10', pozostały ciągły czas prowadzenia pojazdu nie przekraczał 42', wymagana przerwa wynosiła 30', pozostałe 3 były krótsze jednak łączyły się one z czasem oczekiwania; dnia 5 sierpnia 2011r. maksymalny ciągły czas prowadzenia pojazdu wynosił 2h 11', pozostały ciągły czas prowadzenia pojazdu nie przekraczał 1h 37', wymagana przerwa wynosiła 45', pozostałe 4 przerwy były krótsze trwające 20'; 27'; 11' i 32'; dnia 11 sierpnia 2011r. maksymalny ciągły czas prowadzenia pojazdu wynosił 42', pozostały ciągły czas prowadzenia pojazdu nie przekraczał 22', wymagana przerwa wynosiła 45', pozostałe 7 były krótsze trwające wszystkie powyżej 20 minut jednak łączyły się one z czasem oczekiwania. Odwołujący zaznaczył, że w żadnym z kontrolowanych dniu ciągły czas prowadzenia pojazdu nie wynosił 4h 30'. Wyjaśnił, że do czasu kontroli nie był świadomy tego, że w jakikolwiek sposób naruszył przepisy. Podał, że codziennie wielokrotnie podczas pracy kontroluje odczyt tachografu cyfrowego i nigdy nie spotkał komunikatu ostrzegawczego o przekroczeniach czasu pracy, jazdy, czy niewykorzystanym czasie przerw. Zdaniem odwołującego nie naruszył przepisów ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004, w tym art. 31b pkt 2 tej ustawy.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Komendant Wojewódzki Policji podzielił w całości stanowisko organu I instancji i orzekł decyzją
z dnia "[...]" nr "[...]" o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji przytoczył treść art. 87 ust. 1, art. 92 a ust. 4 i 5, art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym; art. 7, art. 12 i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r. oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Następnie przytoczył ustalenia organu I instancji i stwierdził, że naruszenia przepisów dotyczących przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy zostały popełnione wielokrotnie i mają charakter rażący. Dlatego, jak stwierdzono, organ I instancji nie mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji organ I instancji właściwie dokonał oceny stanu faktycznego i subsumcji obowiązujących przepisów.
J. R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jej uchylenie i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych w związku z naruszeniem:
- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,
a w szczególności poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony oraz niezasięgnięcie opinii biegłego w sprawie analizy danych z karty kierowcy;
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 92 a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez bezkrytyczne zaaprobowanie przez organ odwoławczy, że naruszenia jakich dopuścił się skarżący miały charakter wielokrotny oraz stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu;
- art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji wyrażające się
w niewskazaniu na jakich konkretnie dowodach organ odwoławczy oparł swoje ustalenia i rozstrzygnięcie, iż naruszenia jakich dopuścił się kierowca miały faktycznie miejsce i zagrażały bezpieczeństwu ruchu drogowemu.
Skarżący uzasadnił, że ani w protokole z kontroli, ani wydanych decyzjach nie wskazano na podstawie jakich urządzeń i programów dokonano analizy i weryfikacji danych z karty kierowcy. Nie sprawdzono czy odczytane dane z karty są prawidłowe. Nie dokonano również na żadnym etapie weryfikacji tych analiz. Zarzucił, że nigdy nie przesłuchano go, jako strony lub w charakterze świadka. Skarżący podkreślił, że wniósł do protokołu kontroli zastrzeżenie, nie zgadzając się ze stwierdzonymi naruszeniami. Podał, że ustalenia organów nie znajdują potwierdzenia w analizie danych z karty kierowcy profesjonalnym programem TACHOMATT Yellow 2.9 SP 10. Wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2011r. nie uwzględniono przerwy między godziną 14:14 a 14:52, która miała miejsce po 3 godzinach i 3 minutach prowadzenia pojazdu. Stwierdził, że przerwa ta została przerwana na niespełna 1 minutę z powodu konieczności przestawienia samochodu w inne miejsce. Skarżący podniósł, że nie stwierdził, aby kiedykolwiek pojawił się na urządzeniu komunikat ostrzegawczy o przekroczeniu czasu jazdy bez wymaganej przerwy. Do skargi skarżący dołączył wydruk raportu z dnia 5 sierpnia 2011r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ zauważył, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. W ocenie organu do przeprowadzenia analizy danych zawartych na kartach pracy kierowcy nie było wymagane powołanie biegłego. Odczytania tych danych dokonali bowiem funkcjonariusze Policji posiadający specjalistyczne przeszkolenie w tym zakresie. Komendant Wojewódzki Policji nie zgodził się również z pominięciem dowodu z przesłuchania strony. Wskazał, że organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia pisemnych wyjaśnień, co tez skarżący uczynił. Zdaniem organu w sprawie oczywistym jest, że naruszenia, jakich dopuścił się kierujący pojazdem miały charakter wielokrotny oraz stwarzały zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto organ wywiódł, że wydając zaskarżoną decyzję, uzasadnił ją w sposób prawidłowy, gdyż wskazał, że decyzja wydana została po przeprowadzeniu analizy danych dotyczących czasu pracy zawartych na karcie kierowcy, którą to okazano funkcjonariuszom Policji w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 23 sierpnia 2011r.
Na rozprawie w dniu 7 lutego 2012r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę
i argumenty w niej zawarte. Podniósł, że skoro jest różnica w odczycie czasu pracy
i przerw pomiędzy urządzeniem, którym organ dokonał sprawdzenia karty kierowcy, a odczytem dokonanym przez niego, to powinno to zostać wyjaśnione
i organ powinien się do tego odnieść rozpoznając sprawę.
Pełnomocnik organu wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę. Podał, że odczyt odbywa się w ten sposób, że funkcjonariusze posiadający do tego odpowiednie przeszkolenie dokonują oceny wydruku, który uzyskuje się w wyniku analizy rejestratora czasu pracy (tachografu) przez specjalistyczne urządzenie posiadające homologację. Zdaniem pełnomocnika to, że skarżący wskazał
w odwołaniu inne okresy przerw i czasu pracy niż wykazane przez organ, jest tylko stanowiskiem strony. Stwierdził, że organ II instancji wykazał w uzasadnieniu decyzji tylko te kwestie, które uznał za stosowne. Zauważył też, iż adnotacja dotycząca przestawienia samochodu w inne miejsce powinna być dokonana na wydruku
z urządzenia rejestrującego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, przy czym nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1
lit. c p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna z powodu dostrzeżonych uchybień procesowych. Istotne zastrzeżenia budzą w szczególności, w świetle reguł postępowania administracyjnego, ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy, uniemożliwiające Sądowi ocenę prawidłowości nałożonej kary.
Zauważyć trzeba, że jako podstawa materialnoprawna obowiązków strony wskazane zostały przepisy art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE LI 02 z 11.04.2006) oraz wskazane wyżej lp. 10.3. lit a, lp. 10.3. lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 7 cytowanego rozporządzenia - po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zważyć należy przy tym, że w myśl art. 4 lit. q rozporządzenia (WE) nr 561/2006 okres prowadzenia pojazdu oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy. Okres prowadzenia pojazdu może być ciągły lub przerwany. Jednocześnie w art. 4 lit. j tegoż rozporządzenia wyjaśniono, że czas prowadzenia pojazdu oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 lub ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Natomiast przerwa, stosownie do art. 4 lit. d w/w rozporządzenia (WE) oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. Długość przerwy została określona w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przepis ten stanowi wyraźnie, że kierowca ma prawo do jednej przerwy w wymiarze 45 minut po czterech i pół godzinach prowadzenia pojazdu, bądź dwóch przerw w wymiarze co najmniej 15 i 30 minut, które zastępują przerwę 45 minutową, które to przerwy powinny być odebrane w całości najpóźniej po upływie czterech i pół godziny prowadzenia pojazdu, w przeciwnym wypadku nastąpi przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2010r, sygn. akt VI SA/Wa 445/10 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym art. 4 lit. q rozporządzenia prawidłowo odebrana przerwa (jedna 45- minutowa lub dwie w tym pierwsza co najmniej 15-minutowa i druga co najmniej 30-minutowa) przerywa bieg okresu prowadzenia pojazdu, powodując, że jest on naliczany od nowa. Konsekwencją naruszenia tych norm byłby niewątpliwie skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej, do czego legitymowały organy obowiązujące w dacie orzekania przepisy art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z: lp. 10.3 lit. a) załącznika do tej ustawy, gdzie karze w wysokości 150 zł podlega stwierdzone przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz w związku z lp. 10.3 lit. b) załącznika do ustawy, karze pieniężnej 200 zł podlegają stwierdzone przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego za każde następne rozpoczęte 30 minut.
Zgodnie z powyższymi unormowaniami, wyznaczającymi zakres wymaganego postępowania wyjaśniającego, umożliwiającego konkretyzację obowiązku w drodze decyzji, organy orzekające nie mogły pominąć ustaleń co do odebranych przez kierowcę przerw. W niniejszej sprawie brak jest ustaleń jakie konkretnie przerwy skarżący odebrał w stwierdzonym dziennym czasie prowadzenia pojazdu we wskazanych dniach. W wydanych decyzjach organy ograniczyły się tylko do podania jaki był łączny czas prowadzenia pojazdu i czas przekroczenia prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy. Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się tylko jeden wydruk z raportu szczegółowego – z dnia 26 lipca 2011r., który pozwala odczytać długość przerw odebranych przez kierowcę w tym dniu. Brak jest natomiast takich raportów szczegółowych dla 5 i 11 sierpnia 2011r., w których to dniach stwierdzono także naruszenia. Skarżący zaś w toku całego postępowania kwestionował poczynione ustalenia organu I instancji. W odwołaniu strona konsekwentnie podnosiła, że w żadnym z kontrolowanych dni ciągły czas prowadzenia pojazdu nie wynosił 4 godziny i 30 minut, konkretnie wskazując na odebrane przerwy i ich długość. Skarżący zaznaczył też, że niektóre z nich były przerywane czasem oczekiwania. Organ II instancji nie rozważył w ogóle zasadności twierdzeń strony i nie poczynił żadnych dodatkowych ustaleń, które mogłyby je zanegować. W ten sposób organ II instancji uchybił normom prowadzania postępowania dowodowego, określonym w art. 15, 7 § 1, 77 i 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako kpa), a w konsekwencji i art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia, przedstawienia w sposób logiczny i szczegółowy rozumowania, które doprowadziło do określonych wniosków na podstawie konkretnych odczytów tachografu, a także wskazania i uzasadnienia, dlaczego nie uwzględnił argumentów strony zawartych w odwołaniu. Obowiązkiem organu administracji publicznej, także organu odwoławczego jest wyczerpujące zebranie, jak i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 136 w zw. z art. 77 § 1 kpa).
Podnieść należy, iż istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, a nie zaś jedynie kontrola decyzji organu I instancji, czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych
w odwołaniu (Adamiak, w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, 3. wyd., Warszawa, art. 138 § 1, oraz wyrok NSA z dnia 9.10.1992 r., V S.A. 137/92; opubl. ONSA
z. 1/1992, poz. 22). Organ jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a w razie konieczności - do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego
(art. 136 kpa), co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia
w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ I instancji. Tak ukształtowany zakres postępowania odwoławczego jest wyrazem realizacji, wynikającej z art. 15 kpa, zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą obywatel ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego sprawy przez kompetentny organ władzy państwowej (Adamiak, w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, 3. wyd., Warszawa, art. 15 kpa).
Wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego
i posiadanych kompetencji organ odwoławczy ograniczył się do pobieżnej kontroli decyzji, bowiem nie tylko nie odniósł się do argumentów przedstawionych
w odwołaniu, ale rozpoznając sprawę poprzestał na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji, które nie pozwalają obecnie Sądowi na dokonanie oceny ich prawidłowości. Sąd administracyjny zaś w ramach kontroli zaskarżonej decyzji nie może czynić własnych ustaleń faktycznych.
Zważyć też trzeba, że organ wprawdzie ma prawo do tzw. swobodnej oceny dowodów, ale musi być ona dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Organ powinien najpierw ustalić w oparciu o przepisy prawa materialnego zakres wymaganego postępowania wyjaśniającego, w tym jakie okoliczności musi ustalić i w jaki sposób. Następnie poczynić te ustalenia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. W szczególności organ odwoławczy obowiązany jest zająć stanowisko i dokonać oceny okoliczności i argumentów podnoszonych przez stronę. Skoro strona powoływała się na posiadane wydruki, zasadnym było ich skonfrontowanie z wydrukami z kontroli. Stosownie do art. 107 § 1 i 3 kpa decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dopiero wówczas nie można rozstrzygnięciu zarzucić dowolności.
Ogólnikowe wskazania w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy, uniemożliwiają kontrolę rozstrzygnięcia i ocenę jego prawidłowości w świetle zastosowanych norm i przeczą wynikającej z art. 107 § 3 kpa funkcji uzasadnienia, które winno być źródłem informacji dotyczącej toku rozumowania organu podejmującego decyzję
i wszechstronnie wyjaśniać zawarte w niej rozstrzygnięcie.
Sąd nie podziela twierdzeń skarżącego o konieczności jego przesłuchania w charakterze strony, czy potrzebie zasięgnięcia opinii biegłego. Organ zasadnie zauważył, że skarżący składał wyjaśnienia przed organem I instancji – najpierw podczas kontroli do protokołu, a następnie pisemnie w wykonaniu wezwania organu. Nie zachodzi więc potrzeba dosłuchania strony. Tym bardziej, że zasadniczym dowodem w sprawie podlegającym ocenie jest karta kierowcy, która podlega odczytaniu za pomocą homologowanych urządzeń specjalistycznych. Nie budzi zastrzeżeń Sądu, iż czynności tej dokonują przeszkoleni w tym zakresie funkcjonariusze. W takich okolicznościach brak jest uzasadnienia dla powołania biegłego. Niemniej jednak zgodzić należy się ze skarżącym, iż wobec powoływania się przez niego na wydruki uzyskane przy użyciu profesjonalnego programu
i sygnalizowanie przez niego sprzeczności z nich wynikających, organ II instancji nie mógł pominąć zgłoszonych twierdzeń milczeniem, ale powinien odnieść się do ich zasadności lub bezpodstawności.
Niepodjęcie przez organy orzekające czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a.
Oznacza to, że organ odwoławczy ponownie rozpatrzy sprawę, mając na względzie treść art. 153 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie rozpatrzenie odwołania zgodnie z zasadami określonymi
w cytowanych powyżej przepisach i w podniesionym powyżej zakresie tak, by dokonane ustalenia faktyczne nie budziły wątpliwości w kontekście obowiązujących norm prawa materialnego. Po ustaleniu przerw w czasie pracy kierowcy organ obowiązany będzie wyjaśnić – w świetle zarzutów odwołania – czy doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Z mocy art. 152 p.p.s.a.Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Oznacza to, iż nie wywołuje ona skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo iż jest on nieprawomocny.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło