II FSK 1692/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Po 463/11 w sprawie ze skargi T.M., J.M., K.M., T.M., M.M., P.K., M.M., P.M., M.M., E.R. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 23 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie o sygn. akt III SA/Po 463/11, oddalił skargę T. M., J. M., K. M., T. M., M. M., P. K., M. M., P. M., M. M., E. R., A. B. – nazywanych dalej "Skarżącymi", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 23 marca 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 2 grudnia 2010 r. Prezydent Miasta K. ustalił Skarżącym podatek od nieruchomości za 2008 r. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podnieśli, że wpisanie ich do ewidencji gruntów i budynków było niedopuszczalne, ponieważ w 2008 r. nie byli właścicielami nieruchomości, której dotyczy sprawa. Dopiero Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z 14 lipca 2009 r. orzekł o uzgodnieniu stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący ponownie podnieśli, że właścicielami nieruchomości stali się dopiero po ujawnieniu tego prawa w księdze wieczystej 26 marca 2010 r. Skarżący podnieśli także zarzut błędnego wskazania podstawy prawnej i błędnego ustalenia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznała skargę za niezasadną i ją oddalił. W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że decyzją Ministra Gospodarki z 25 stycznia 2002 r. i decyzją Ministra Infrastruktury z 21 listopada 2003 r. stwierdzono nieważność orzeczeń nacjonalizacyjnych, przyznających prawo własności spornych nieruchomości Skarbowi Państwa. Następnie wyrokiem z 14 lipca 2009 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu dokonał uzgodnienia stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej i wpisał Skarżących jako właścicieli. W związku z wydaniem powyższego wyroku, na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego, z dniem 26 marca 2010 r. Skarżący zostali wpisani do ewidencji gruntów i budynków jako właściciele. Niemniej jednak sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska Skarżących, że w tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2009 r., nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) podstawę wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zważywszy na treść art. 194 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późń. zm.), dane z ewidencji mogą zostać zastąpione danymi z innych dokumentów, zawierających aktualne informacje dotyczące podatników. Ponadto wiążący charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczą jedynie podstawy opodatkowania, czyli wielkości i rodzaju nieruchomości, na co wskazuje art. 2 ust. 1-3 ustawy z 12 stycznia 1991 r, o podatkach i opłatach lokalnych (DZ. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.). Co istotne, sami Skarżący w deklaracjach podatkowych za lata 2005-2009 wskazali siebie jako współwłaścicieli nieruchomości, której dotyczy spraw – jedynie błędnie przyjmując, że wobec braku uzgodnienia stanu prawnego nieruchomości i treści wpisu do ewidencji, nie są zobowiązani do zapłaty należnego podatku. W trakcie postępowania kontrolnego ustalono także, że w tym czasie Skarżący faktycznie władali nieruchomością, dysponując nią i pobierając z niej pożytki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. B. Pełnomocnik Skarżącej podniósł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię, tj.: - art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w zw. z art. 210 § 1 pkt 3-6 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przeprowadził kontrolę legalności działania organu podatkowego. Sąd przyjął bowiem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, tj. art. 210 § 1 pkt 4-6 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Pismem z 17 maja 2012 r. K. M., M. M., J. M., T. M. i T. M. poparli skargę kasacyjną A. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna w sposób oczywisty pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega uchyleniu. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia art. 2 Konstytucji RP w związku z przepisami postępowania należy zaznaczyć, że koncentrują się one wokół kwestii uchybienia zasadom powoływania podstawy prawnej decyzji organu administracyjnego (podatkowego), kształtowania treści rozstrzygnięcia czyli osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia. Wysuwając zarzuty w tym przedmiocie, autorka skargi kasacyjnej nie podjęła nawet próby wykazania, czy i w jakim stopniu wspomniane wadliwości przełożyły się na wynik sprawy albo tylko mogły zaważyć na tym wyniku (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Dalece niewystarczające jest w tym względzie ograniczenie się do wyliczenia postulatów pod adresem stosującego prawo organu administracji publicznej (wskazanie co powinien i czego nie powinien on czynić), jak też poprzestanie na ogólnikowych uwagach, z których wynika, że z racji popełnionych błędów, decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sadów administracyjnych, nie każde uchybienie przepisom art. 210 § 1 pkt 3, 4, 5 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, niezależnie od tego, czy jest rozpatrywane w związku z innymi przepisami tej ustawy i z art. 2 Konstytucji RP, kwalifikuje do uruchomienia sankcji wzruszalności określonej w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jasno wypowiedział się w tej materii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 1999 r., sygn. akt I SA 17/99 (LEX nr 54523). Stwierdził on mianowicie, że "Niepowołanie podstawy prawnej decyzji, czy też błędne jej powołanie, nie dyskwalifikuje decyzji administracyjnej, jeżeli ma ona oparcie w stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania. Uchybienie co do podstawy prawnej decyzji nie ma wszak w takiej sytuacji wpływu na wynik sprawy". Podobnie w wyroku z dnia 16 kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Kr 970/96 (LEX nr 29336), Sąd ten przyznał, że "Powołanie wadliwego przepisu prawnego samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym. Jest to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które może skutkować uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało istotny wpływ na wynik sprawy". W analizowanej sytuacji, naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takiego wpływu, sama autorka skargi kasacyjnej nie podjęła zresztą – o czym już była mowa – próby wykazania wpływu zaistniałych uchybień na wynik sprawy. Do identycznych wniosków skłania lektura pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, jak również wspierającej je argumentacji. Nie sposób założyć, że adresat decyzji doznał realnego, znajdującego odbicie w jego sytuacji prawnej uszczerbku w rezultacie niedochowania – w ocenie autorki skargi kasacyjnej – wymagań co do rozstrzygnięcia organu podatkowego i jego uzasadnienia. W wyroku z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 542/12 (LEX nr 1348537), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że jedynie uzasadnienie, "którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji". Wytłumaczono to faktem, że decyzja "nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynik konfrontacji zawartości wydanych w sprawie decyzji z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do sytuacji prawnej jej adresata. Konsekwencją tej konstatacji jest spostrzeżenie, że jeśli nawet dopuszczono się jakichś drobnych nieprawidłowości, to nie zostały one zdeterminowane naruszeniami przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, w tym sposobem dokonanej rekonstrukcji stanu faktycznego i prawnego sprawy. Chybiony okazał się tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 P.p.s.a. związku z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej, a zwłaszcza art. 122 i 191 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.