VI SA/Wa 542/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-08
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Zdzisław Romanowski, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca karę pieniężną za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych rozbieżności dotyczących ustaleń faktycznych, w szczególności numeru pojazdu objętego kontrolą?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego została uchylona, ponieważ naruszała zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego. Organ nie odniósł się do istotnych wątpliwości dotyczących numeru pojazdu, co uniemożliwiło prawidłową ocenę legalności decyzji i jej kontrolę sądową. W związku z tym decyzja nie spełniała wymogów formalnych uzasadnienia i nie mogła być utrzymana w mocy.Stan faktyczny
Skarżący W. G., D. G. i J. S. zostali ukarani karą pieniężną 3500 zł za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób, polegające na zmianie trasy i godzin odjazdu autobusu. Kontrola wykazała odjazd autobusu z przystanku i o godzinie niezgodnej z rozkładem jazdy. Skarżący podnieśli, że kontrola dotyczyła pojazdu o numerze rejestracyjnym, którego nie posiadali, a faktycznie kierowali innym autobusem, oraz że odjazdy miały niewielkie odstępstwa od rozkładu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących kwotę 140 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi W. G., D.G. i J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących W. G., D.G. i J. S. kwotę 140 (sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 18b ust. 2 pkt 5, art. 92 ust. 1 pkt 1a oraz załącznikiem poz. 2.2.2 i.3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (jDz.U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa M. z dnia [...] listopada 2011 r. nakładającą na W. G., W. G., J.S. karę pieniężną w wysokości 3500 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w dniu [...] września 2011 r. przeprowadzono kontrolę wykonywania przewozu drogowego przez firmę PPHU "K." W.G., D. G., J.S. samochodem marki b. [...] nr rej. [...], w wyniku której ustalono, iż kierowca pojazdu naruszył warunki określone w zezwoleniu dotyczące ustalonej trasy, wyznaczonych przystanków, oraz godzin odjazdu i przyjazdu - o godz. 8:20 nastąpił odjazd autobusu relacji W. – W. z przystanku początkowego W. D. W. 03 (przyjazd na ww. przystanek [?] autobusu bez pasażerów nastąpił o godz. 8:10),natomiast zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy kurs powinien rozpocząć się z przystanku W., ul. B. o godz. 8:10; o godz. 8:20 nastąpił odjazd autobusu z przystanku W. D. W. 03, podczas gdy zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy odjazd powinien nastąpić o godz. 8:14. Organ stwierdził brak czynników które spowodowałyby opóźnienie odjazdu, ponadto kierowca oświadczył podczas sprzedaży biletu, iż odjazd nastąpi o godz. 8:20.
Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 18b ust. 2 pkt 5 podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Nakładanie kar w przepisach prawa transportu drogowego zostało dokładnie określone i w punkcie 2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym znalazły się pozycje: 2.2. "Wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących:... 2. godzin odjazdu i przyjazdu - 500 [zł., a także] 3. ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków 3.000" zł.
Ustalenia stanu faktycznego zostało dokonane w protokole z dnia [...] września 2011 r., a strona zainteresowana nie dokonała ich zakwestionowania w toku postępowania administracyjnego. Dopiero w odwołaniu podniesiono zarzuty nieznajdujące potwierdzenia w stanie ustalonym podczas kontroli, albo bagatelizujące te ustalenia. W ocenie SKO podnoszona w odwołania argumentacja nie wykazuje dowodów, które by mogły podważyć dokonane wcześniej ustalenia. Dlatego nie budzi wątpliwości związanie organu administracji publicznej wiążącym go zapisem ustawowym i organ nie może zachować się inaczej niż to określa prawo, gdyż ma on obowiązek dokonywać tylko czynności zgodnych z obowiązującymi przepisami na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. G., W. G., J. S. zwani dalej skarżącymi wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podnieśli m.in., że z treści uzasadnienia decyzji Marszałka Województwa M. w W. oraz z treści protokołu kontroli wynikało, że kontrola dotyczyła autokaru o numerach rejestracyjnych [...], gdy tymczasem skarżący nie posiadają takiego pojazdu. W dniu kontroli kierowca kierował autokarem o numerze rejestracyjnym [...]. Ponadto wyruszył z ul. B. w W. o godz. 8:08, na przystanek przy D. W. dojechał o godz. 8:10 i odjechał z tego przystanku o godz. 8:20. Nie nastąpiła więc zmiana trasy przejazdu, autobus przejechał trasą wyznaczoną w zezwoleniu. Skarżący zwrócili też uwagę na fakt, że odjazd nastąpił z niewielkimi odstępstwami od rozkładu jazdy
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego obowiązek uzasadniania decyzji wiąże się zwykle z zasadą przekonywania (art. 11) oraz z wyrażoną w art. 8 zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli.
Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (wyr. NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1 poz. 51). Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy.
Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie uczestników postepowania administracyjnego do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.
Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia
Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił powyższym zasadom.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, iż cyt. "ustalenia stanu faktycznego zostało dokonane w protokole z dnia [...] września 2011 r." Tymczasem w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnosili, m.in., iż kontrola dotyczyła autokaru o numerach rejestracyjnych [...], podczas gdy nie posiadają takiego pojazdu. W tym dniu kierowca kierował autokarem skarżących o numerze rejestracyjnym [...]. Organ w żaden sposób się nie odniósł do tej okoliczności, nie ustosunkował się także do nieprawidłowości w ustaleniach zawartych w protokole kontroli, wskazanych przez skarżących i nie ustalił w konsekwencji, jakiego pojazdu dotyczyła przeprowadzona w dniu [...] września 2011 r. kontrola.
W ocenie Sądu w tak podstawowej kwestii nie mogą zachodzić żadne niejasności.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Konkretnie w ocenie Sądu wobec naruszenia zasad dotyczących postępowania dowodowego stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości.
Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Wskazane uchybienia uniemożliwiają bowiem kontrolę sądową podjętego rozstrzygnięcia pod kątem oceny przesłanek merytorycznych.
Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia jest przedwczesne.
Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, wyjaśni na jakich ustaleniach faktycznych oparł swoje rozstrzygnięcie oraz ustosunkuje się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
W przedmiocie wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. natomiast o kosztach postępowania postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło