I OZ 595/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 17/12 o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2011r., znak [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 17/12 umorzył postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2011r., znak [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 17/12, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, wskazując jednocześnie, że wyznaczy go Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Pismem z dnia 17 lutego 2012r., l. dz. [...], Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. P.. Na wniosek skarżącego, w dniu 14 marca 2012r. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła w miejsce dotychczasowego pełnomocnika radcę prawnego M. B. (pismo l. dz. jw.). Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Kr 17/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. K. S.na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2011r., znak [...] Na wniosek skarżącego sporządzono uzasadnienie wyroku, doręczając je pełnomocnikowi. W opinii z dnia 22 czerwca 2012 r. radca prawny M. B. stwierdziła, że brak jest podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 11 lipca 2012r. A. K. S. złożył ponowny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Kr 17/12, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie radcy prawnego. A. K. S. wniósł w terminie sprzeciw wobec powyższego postanowienia. Podniósł w nim, że wyznaczona przez samorząd radcowski radca prawny w sposób stronniczy wydała opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, natomiast Okręgowa Izba Radców Prawnych nie wyznaczyła innej osoby w jej miejsce. Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 - dalej P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Postanowienie takie, stosownie do art. 161 § 2 P.p.s.a., może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie wskazuje się, że za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie w takiej sprawie wpadkowej, która została już rozstrzygnięta na korzyść skarżącego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 262/09, Lex nr 564268). Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe wówczas, gdy wnoszącemu takie prawo już przyznano i pozostaje ono w mocy. W ocenie Sądu pomimo tego, że wyznaczony Okręgową Izbę Radców Prawnych pełnomocnik nie podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej, poprzestając na wydaniu opinii o braku podstaw do jej wniesienia, brak jest podstaw do ponownego przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Kr 17/12, przyznające prawo pomocy w żądanym przez skarżącego zakresie, nadal pozostaje bowiem w obrocie prawnym, nie zostało uchylone ani zmienione. Brak jest podstaw, aby sąd administracyjny ponownie orzekł we wpadkowej kwestii, w której stosowne orzeczenie już zapadło. Wobec pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r., prowadzenie wpadkowego postępowania w przedmiocie prawa pomocy jest bezprzedmiotowe. Przyznane tym postanowieniem prawo pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika nie przestało bowiem skarżącemu przysługiwać. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. K. S. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie WSA w Krakowie ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata w celu sporządzenia i wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Następnie Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. B.. Należy w związku z tym zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż w przypadku wyznaczenia przez korporację prawniczą pełnomocnika i podjęcia przez niego działań, tak jak w sprawie niniejszej, stanowi to wykonanie wydanego przez sąd postanowienia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Tym samym skarżący nie może ubiegać się o ponowne ustanowienie pełnomocnika ponieważ prawo to zostało niejako skonsumowane (postan. NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., II OZ 262/05, Legalis). Postępowanie w zakresie ponownego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest więc w takiej sytuacji bezprzedmiotowe (postan. NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., I OZ 460/08, Legalis). Stanowisko powyższe będzie miało również w całej rozciągłości zastosowanie do wniosku o zmianę działającego w sprawie pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Zauważyć także trzeba, że wyznaczony dla strony pełnomocnik jest uprawniony do odmowy podjęcia czynności procesowej, jeżeli uzna, że jest ona z oczywistych względów bezzasadna (por. uchwała SN z dnia 21 września 2000 r., III CZP 14/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 21). Należy podkreślić, że sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika z mocodawcą nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tych kwestiach właściwa jest korporacja prawnicza. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo zaskarżonym postanowieniem umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie taka bezprzedmiotowość miała miejsce. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.