II GSK 1532/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-09
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Maria Jagielska, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym twórcy lub artysty, jeśli termin ten jest traktowany jako termin prawa materialnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżona decyzja ZUS dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, a nie dobrowolnym. Sąd uznał, że termin określony w art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest terminem prawa materialnego, a jego naruszenie nie wpływa na istnienie prawa do ubezpieczenia, lecz może rodzić skutki procesowe. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące obowiązku zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych przez twórców i artystów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem społecznym przez J. O., twórcę i artystę. Organ rentowy odmówił przywrócenia terminu, uznając go za termin prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów i że termin ten jest terminem prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną ZUS, który zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany (spr.) Protokolant Julia Kubasik po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział W W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1470/10 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział W W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem społecznym oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 13 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1470/11 rozpoznając skargę J. O. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. (dalej: organ administracyjny, ZUS) z dnia [...] maja 2010 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem społecznym, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Komisja ds. Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznała działalność skarżącego za działalność twórczą i artystyczną, a datę określającą rozpoczęcie przedmiotowej działalności ustaliła na dzień [...] stycznia 1974 r.
Przy piśmie z dnia 8 lipca 2009 r. (nadanym w Deutsche Post w dniu 10 lipca 2009 r.) skarżący skierował ww. decyzję do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W., celem naliczenia składek oraz dalszej realizacji sprawy.
W odpowiedzi na pismo skarżącego Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. pismem z dnia 17 lipca 2009 r. wezwał go do wskazania okresów zatrudnienia w ramach stosunku pracy równolegle z prowadzeniem działalności artystycznej i okresów prowadzenia tej działalności jako jedynej aktywności zawodowej. Ponadto ZUS poprosił o wskazanie daty otrzymania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. W wyniku otrzymanego zwrotu powyżej wskazanej korespondencji skarżący został poinformowany o treści ww. pisma w rozmowie telefonicznej w dniu [...] sierpnia 2009 r.
W piśmie z dnia 26 sierpnia 2009 r. skarżący poinformował, że ww. decyzja została mu doręczona w dniu 4 lipca 2009 r. Ponadto poinformował o okresach zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, które miały miejsce równolegle z prowadzoną samodzielnie pracą twórczą i artystyczną.
Pismem z dnia 1 października 2009 r., ZUS poinformował skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania zgłoszenia oraz, że z tego względu brak jest podstaw do objęcia dobrowolnym zaopatrzeniem emerytalnym twórców i artystów.
Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2010 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia twórcy lub artysty.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem społecznym z tytułu pozarolniczej działalności o charakterze twórczym i artystycznym.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm., dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych) twórcy i artyści mają obowiązek dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji ds. Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalającej datę rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej. W ocenie organu termin, o którym mowa w art. 36 ust. 4a ww. ustawy ma charakter terminu prawa materialnego i jako taki ze swej istoty nie może zostać przywrócony.
Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. wskazał, że nawet gdyby termin, o którym mowa nie wynikał z prawa materialnego i w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, to jedynie jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że korespondencja skierowana do ZUS w sprawie zgłoszenia do ubezpieczeń skarżącego została nadana w niemieckiej placówce pocztowej zbyt późno, aby z zachowaniem terminu mogła być przekazana do polskiej placówki pocztowej. Wobec powyższego ZUS stwierdził, że skarżący uchybił terminowi
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. O., wnosząc o uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia [...] maja 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione.
Zdaniem Sądu I instancji organ orzekający w sprawie przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ administracyjny choć uznał, że skarżący uchybił terminowi to w ogóle nie odniósł się szczegółowo do treści wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto organ administracyjny przyjmując, że termin z art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, nie wyjaśnił jakie skutki pod względem materialoprawnym, tj. w sferze praw i obowiązków rodzi dokonanie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych po terminie określonym w art. 36 ust. 4a ww. ustawy. W ocenie WSA obowiązek zgłoszenia nie rodzi prawa jakim jest podleganie przez twórców i artystów obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu (czynność ta nie tworzy prawa ani nie powoduje jego wygaśnięcia). Dalej Sąd I instancji wskazał, iż przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują możliwość dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego przez sam ZUS. A zatem zdaniem Sądu przed przystąpieniem do określenia charakteru terminu z art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ administracyjny winien ustalić jakie skutki w sferze praw i obowiązków rodzi dokonanie zgłoszenia przez osobę objętą obowiązkowo ubezpieczeniem społecznym, a jakie skutki wywiera dokonanie zgłoszenia z urzędu przez organ. Bez dokonania takich ustaleń stwierdzenie, że ww. termin jest terminem prawa materialnego jest przedwczesne i oznacza, że postępowanie wyjaśniające nie zostało prawidłowo przeprowadzone w oparciu o reguły zawarte w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu termin określony przepisie art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest terminem prawa procesowego. Jego uchybienie nie ma bowiem wpływu na istnienie "prawa podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu" przez twórców i artystów. Rodzić możne natomiast określone skutki procesowe związane z możliwością podjęcia przez organ administracyjny określonych działań z urzędu, tym bardziej wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Ponadto naruszenie tego terminu lub w ogóle brak zgłoszenia nie ma wpływu na istniejący z mocy ustawy (ex lege) obowiązek dokonania samego zgłoszenia.
Reasumując Sąd I instancji podał, iż w trakcie postępowania organ administracyjny w ogóle nie przeanalizował, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki, o jakich mowa w art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) ZUS powinien mieć na względzie, że zgodnie z tym przepisem przywrócenie terminu uzależnione jest od wystąpienia łącznie czterech przesłanek wymienionych w tym przepisie. Organ administracyjny rozpoznając konkretny wniosek w ocenie WSA nie mógł tylko ograniczyć się do zacytowania orzeczenia sądu, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie oraz to, że w jego ocenie skarżący nie dokonał stosownego zgłoszenia w terminie. Dalej Sąd I instancji wskazał, iż organ administracyjny powinien ponadto mieć na względzie, że skarżący w dniu 10 lipca 2009 r. nadał pismo w niemieckiej placówce pocztowej, a więc mimo wszystko w ustawowym terminie. Należy ponadto ustalić czy zbyt późne przekazanie przesyłki polskiej placówce pocztowej przez placówkę niemiecką nastąpiło wyłącznie z winy samego skarżącego, czy też nastąpiło w wyniku okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu. Winien też ustalić, czy skarżący został prawidłowo pouczony o terminie 7 dni, o którym mowa w art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1470/10, złożył pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kasator na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w szczególności:
- art. 14, art. 36 ust. 4a, art. 47 ust. 1a ustawy systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, iż w zaistniałym stanie faktycznym ZUS odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, podczas gdy zaskarżona decyzja dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym.
- art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, iż organ nie rozpatrzyły sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Argumenty na poparcie zarzutów naruszenia prawa materialnego zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. O. wniósł o utrzymanie w mocy prawnej wyroku WSA uchylającego decyzję ZUS z dnia [...] maja 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Wynik postępowania kasacyjnego był zatem rezultatem oceny zarzutów zgłoszonych w rozpoznawanym środku odwoławczym.
Zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 14, art. 36 ust.4a, art. 47 ust.1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym, podczas gdy zaskarżona decyzja dotyczy wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym. Art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ustalenie, że organ nie rozpatrzył sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. są przepisami procedury administracyjnej zatem stawiając wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zarzut ich naruszenia, autor skargi kasacyjnej winien był przypisać ten zarzut do podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.
Ponadto zarzut naruszenia tych przepisów nie został powiązany z żadnym przepisem p.p.s.a. w konsekwencji nie wiadomo jaki przepis p.p.s.a. został naruszony przez sąd pierwszej instancji. W tym miejscu warto też przypomnieć, że sąd administracyjny pierwszej instancji nie stosuje przepisów procesowych regulujących postępowanie przed organami, a jedynie kontroluje prawidłowość ich zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa też, że zarzuty naruszenia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych także nie zostały powiązane z przepisami p.p.s.a.
Jednak kierując się stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r sygn. akt I OPS 10/09, że "przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych" - Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę dokona oceny wyżej sformułowanych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. uznaje ten zarzut za nieusprawiedliwiony. Wnoszący skargę kasacyjną nie sprecyzował w czym upatruje naruszenie przez sąd I instancji tych przepisów procedury administracyjnej i nie wykazał by wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię to mylne rozumienie treści zastosowanego przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego i poddanie tego stanu faktycznego ocenie prawnej na podstawie treści normy prawnej. Prawidłowe sformułowanie zarzutów z podstawy z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. wymaga by wnoszący skargę kasacyjną wskazał na czym polegało mylne rozumienie przez sąd treści zakwestionowanego przepisu i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednak organ skarżący żadnych argumentów na zasadność twierdzeń o błędnej wykładni art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przedstawił. Nie dokonał też wykładni tegoż przepisu, która w jego ocenie jest prawidłowa. Już tylko z tych względów zarzut błędnej wykładni art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należało by uznać za nieusprawiedliwiony. Mimo tak wadliwie sformułowanego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny podał kontroli kasacyjnej zaskarżony wyrok i stwierdza, że dokonana przez sąd I instancji wykładnia wskazanego przepisu ustawy systemowej nie narusza prawa i sąd dokonał właściwego jego zastosowania.
Przepis art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność (...). Natomiast z art. 8 ust. 6 pkt.2 tej ustawy wynika, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. Uznanie działalności za twórczą lub artystyczną i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury (art. 8 ust. 9). W świetle przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skutek w postaci podlegania ubezpieczeniom społecznym powstaje z mocy ustawy i trwa przez cały czas spełniania warunków objętych dyspozycją tej normy prawnej.
Z zaistnieniem podlegania ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu i rentowym przepisy prawa wiążą dalsze skutki - związane ze zgłoszeniem do ubezpieczeń. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.
W myśl art.36 ust. 3 obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 5 (...), a więc także twórców i artystów należy do tych osób. Zgodnie z art. 36 ust. 4 tej ustawy zgłoszeń, o których mowa w (...) ust. 3 dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia z zastrzeżeniem ust. 4a (...). Art. 36 w ust. 4a omawianej ustawy stanowi, że twórcy i artyści, zgłoszeń o których mowa w ust. 3 (tj. zgłoszeń dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia społecznego) dokonują w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalającej datę rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej.
Nie narusza zatem prawa dokonana przez sąd I instancji wykładnia art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która doprowadziła sąd do przyjęcia, że w zaistniałym stanie faktycznym wniosek strony dotyczył zgłoszenia o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych w swojej decyzji z dnia [...] maja 2010 r. i poprzedzającym ją postępowaniu wyjaśniał kwestię zachowania terminu zgłoszenia określonego w art. 36 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to znaczy że badał kwestie zachowania terminu do zgłoszenia o objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym a nie dobrowolnym. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby, które obejmowane są ubezpieczeniem społecznym na zasadach dobrowolności (...), zgłaszają wniosek o objęcie ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Do osób tych stosuje się odpowiednio regulację z art. 36 ust. 3 tej ustawy (art. 36 ust. 5 zdanie drugie), co oznacza tylko tyle, że twórcy i artyści sami dokonują tego zgłoszenia. Ustawodawca, któremu nie można odmówić racjonalności nie przewidział w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, by do zgłoszenia o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym miał odpowiednie zastosowanie także ust. 4a art. 36.
W konsekwencji mając na względzie poczynione wyżej wywody uznać należy za nie zasadny także zarzut niewłaściwego zastosowania przez sąd I instancji omawianego przepisu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Nie zmienia tej oceny fakt, że J. O. po skierowaniu decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego do ZUS celem naliczenia składek oraz dalszej realizacji, w dalszej korespondencji z organem użył sformułowania, iż wnosi o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również nieusprawiedliwione są zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 14 i art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy nie miał w sprawie zastosowania. Dotyczy on daty od której następuje objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym, a nie terminu do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego, co stanowiło istotę sprawy. Dlatego też wywody autora skargi kasacyjnej, iż przepis ten jest terminem prawa materialnego, nie mogą stanowić argumentu przeciwko stwierdzeniom sądu I instancji, że zaskarżona decyzja dotyczy zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego.
Także podstawy rozstrzygnięcia w sprawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem społecznym z tytułu pozarolniczej działalności o charakterze twórczym i artystycznym nie stanowił art. 47 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten dotyczy obowiązków spoczywających na twórcach i artystach jako ubezpieczonych, z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w zakresie przesyłania deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych oraz terminu opłacania składki za okres wykonywania działalności twórczej lub artystycznej przed dniem wydania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców. Zatem sąd I instancji nie mógł zastosować i nie stosował tych przepisów dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji ZUS, w konsekwencji nie dokonywał ich wykładni.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast odnieść się do kwestii charakteru terminu z art. 36 ust.4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a w konsekwencji kwestii przywrócenia terminu, stanowiących przedmiot rozważań organów ZUS i sądu I instancji, bowiem nie dozwalają mu na to zarzuty skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej uniemożliwiają kontrolę zaskarżonego wyroku w tym zakresie, a wynik postępowania kasacyjnego jest rezultatem oceny zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło