II OZ 259/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. i B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/11 oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, sędziego WSA Ireneusza Dukiela, sędziego WSA Anny Siedleckiej i umarzającego postępowanie w zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Alicji Palus w sprawie ze skargi Z. i B. D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 18/11 postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Z. i B. D. o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, sędziego WSA Ireneusza Dukiela, sędziego WSA Anny Siedleckiej i umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Alicji Palus w sprawie ze skargi Z. i B. D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 18/11. Sąd wskazał, że w piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. skarżący zawarli wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Przewodniczącego Wydziału II – sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego oraz pozostałych sędziów orzekających w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że przyczyny uzasadniające ich skargę o wznowienie postępowania uzasadniają także wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżących sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski jest "rodzinnie powiązany" z W. W. – stroną w przedmiotowej sprawie i wobec tego – w ocenie skarżących – zachodzą wątpliwości co do bezstronności zarówno Przewodniczącego Wydziału II, jak i sędziów orzekających w tym Wydziale. Dodatkowo skarżący wskazali, że sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski wraz z podległymi mu sędziami z Wydziału II samowolnie i bezprawnie zmienili treść ich skargi w sprawie, której wznowienia obecnie się domagają. Ponadto skarżący podnieśli, że w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 18/11 orzekali sędziowie wyłączeni z mocy prawa, bowiem Wydział II jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu prawa budowlanego. Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, sędzia WSA Olga Białek, sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, sędzia WSA Ireneusz Dukiel, sędzia WSA Anna Siedlecka oświadczyli, że nie istnieją w niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd podkreślił, że wnioskodawcy w uzasadnieniu swojego wniosku nie wskazali żadnych ustawowych (wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a.) przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów. Twierdzenie natomiast o powiązaniach rodzinnych sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego ze wskazanym przez skarżących W. W. nie zostało w żaden sposób wykazane, sam natomiast sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski oświadczył, że nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności w sprawie. Dodać także należy, że z art. 19 p.p.s.a. wynika, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Nie mogły także stanowić podstawy do wyłączenia sędziów Wydziału II podniesione przez skarżących zarzuty odnośnie zmiany treści ich skargi w sprawie, której wznowienia się obecnie domagają. Argumentacja dotycząca natomiast orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 18/11 sędziów wyłączonych z mocy ustawy również nie uzasadnia wniosku o wyłączenie tych sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku skarżących w zakresie wyłączenia sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Haliny Kremis i sędziego WSA Alicji Palus, Sąd wskazał, że sędziowie ci podlegają wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy, zgodnie bowiem z art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Skoro zatem sędziowie ci wydali wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. akt II SAB/Wr 18/11), to tym są wyłączeni od rozpoznania wniesionej skargi o wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że zostali oni pominięci przy losowaniu składu orzekającego w sprawie dotyczącej skargi o wznowienie postępowania. W konsekwencji zatem postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie tych sędziów Sąd – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – umorzył jako bezprzedmiotowe (punkt II sentencji postanowienia). Na powyższe postanowienie Z. i B. D.złożyli zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów tego Sądu. Za takie okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane bezpodstawne i gołosłowne twierdzenia o powiązaniach rodzinnych sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego ze wskazanym przez skarżących W. W., ani podniesione przez skarżących zarzuty odnośnie zmiany treści ich skargi w sprawie, której wznowienia się obecnie domagają, a także argumentacja, że w sprawie orzekali sędziowie wyłączeni z mocy prawa, bowiem Wydział II jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień – wbrew temu, co podnoszą skarżący w zażaleniu - miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziego - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Słusznie też zwrócił uwagę Sąd I instancji, że sędzia NSA Julia Szczygielska, sędzia NSA Halina Kremis i sędzia WSA Alicja Palus podlegają wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy, zgodnie bowiem z art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Skoro zatem sędziowie ci wydali wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. akt II SAB/Wr 18/11), to tym są wyłączeni od rozpoznania wniesionej skargi o wznowienie postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.